«Պատանի երկրաբանի ճամբար». ինչպես է Քաջարանում փոխվում երիտասարդների պատկերացումը հանքարդյունաբերության մասին
Հանքարդյունաբերության ոլորտի մասնագիտությունների մասին հանրության շրջանում դեռևս բազմաթիվ թյուր պատկերացումներ կան, իսկ շատ երիտասարդներ նույնիսկ չեն պատկերացնում, թե այս ոլորտում ինչ մասնագիտություններ կարելի է ընտրել։ Մինչդեռ հանքարդյունաբերությունը երկրի տնտեսության առանցքային ճյուղերից մեկն է, որտեղ յուրաքանչյուր մասնագետ կարևոր դեր ունի։ Հենց այս կարծրատիպերը փոխելու և երիտասարդներին ոլորտին մոտեցնելու նպատակով Քաջարանում արդեն երկրորդ տարին անընդմեջ անցկացվում է Երևանի պետական համալսարանի Աշխարհագրության և երկրաբանության ֆակուլտետի նախաձեռնած «Պատանի երկրաբանի ճամբարը», որի նպատակն է բարձր դասարանների աշակերտներին ծանոթացնել երկրաբանի մասնագիտությանը և հանքարդյունաբերության ոլորտին։
Եռօրյա ծրագրի մասնակիցները հնարավորություն են ստանում ոչ միայն լսել մասնագիտական դասախոսություններ, այլև այցելել արտադրական հարթակներ։ Նախաձեռնությունն արդեն տվել է առաջին արդյունքները. անցած տարվա ճամբարի երեք մասնակիցներ այս տարի ընդունվել են Երևանի պետական համալսարանի Աշխարհագրության և երկրաբանության ֆակուլտետ։
«Արմենպրես»-ի հետ զրույցում Երևանի պետական համալսարանի Աշխարհագրության և երկրաբանության ֆակուլտետի դեկան Սարգիս Քելյանի խոսքով՝ վերջին տարիներին նկատվում է երկրաբանության մասնագիտության նկատմամբ հետաքրքրության աճ, որում կարևոր դեր ունի Զանգեզուրի պղնձամոլիբդենային կոմբինատի և ոլորտի այլ ընկերությունների հետ ձևավորված սերտ համագործակցությունը։
«Գործընկերների հետ համագործակցությունը հատկապես ակտիվ փուլ մտավ վերջին երեք-չորս տարիների ընթացքում, երբ հասկացանք, որ հասարակության շրջանում երկրաբանության մասնագիտության նկատմամբ հետաքրքրությունը որոշակիորեն նվազել է։ Հասկանալի էր, որ առանց ոլորտի գործընկերների աջակցության և ներգրավվածության դժվար կլինի թե՛ որակյալ մասնագետներ պատրաստել, թե՛ բարձրացնել մասնագիտության նկատմամբ հետաքրքրությունը։
Բացի ուսումնական պրակտիկաներից և հրավիրյալ մասնագետների դասախոսություններից, որոշեցինք ավելի սերտ աշխատել նաև դպրոցների հետ։ Սակայն հաշվի առնելով մասնագիտության առանձնահատկությունները՝ մեկ կամ երկու այցը բավարար չէր աշակերտներին երկրաբանության բոլոր նրբություններն ու հնարավորությունները ներկայացնելու համար։ Այդ պատճառով էլ Զանգեզուրի պղնձամոլիբդենային կոմբինատի հետ համատեղ նախաձեռնեցինք Սյունիքի մարզի բարձր դասարանների աշակերտների համար ամառային ճամբարը»-ասաց Սարգիս Քելյանը։
Նա նշեց, որ անցած տարվա ճամբարը մեծ հետաքրքրություն է առաջացրել. «Եթե խոսենք թվերով, ապա 30 մասնակիցներից երեքն արդեն այս տարվա սեպտեմբերի 1-ից կդառնան մեր ֆակուլտետի առաջին կուրսի ուսանողներ։ Ընդ որում, նրանցից մեկը մինչ ճամբարին մասնակցելը պատրաստվում էր իրավաբան դառնալ, սակայն արդյունքում ընտրեց երկրաբանությունը։ Եվս երեք մասնակից հայտնել են, որ ավարտելուց հետո նույնպես պատրաստվում են ընդունվել մեր ֆակուլտետ»:
Քելյանը վստահեցրեց, որ սա ևս մեկ անգամ ցույց տվել, որ նախաձեռնությունը պետք է շարունակական լինի։ Այս տարի ճամբարին մասնակցելու ցանկություն է հայտնել ավելի քան 80 աշակերտ, որոնցից ընտրել են առավել մոտիվացված և ստեղծագործ մտածողություն ունեցողներին:
Նրա խոսքով՝ ճամբարի գլխավոր նպատակը բարձր դասարանների աշակերտներին հանքարդյունաբերության և երկրաբանության իրական պատկերը ներկայացնելն է, որպեսզի նրանք տեղեկացված ընտրություն կատարեն։ Դեկանի գնահատմամբ՝ ծրագրի մեկնարկին մասնակիցների մեծ մասը ոլորտի մասին պատկերացում էր կազմել միայն առկա կարծրատիպերի հիման վրա, սակայն ճամբարից հետո նրանց վերաբերմունքն ու ընկալումները զգալիորեն փոխվել են։
Ճամբարի մասնակից, Սյունիքի մարզի Տաթև համայնքի Շինուհայր բնակավայրի 10-րդ դասարանի աշակերտուհի Մանե Հովհաննիսյանը պատմեց, որ «Պատանի երկրաբանի ճամբարի» մասին իմացել է միայն այս տարի, երբ դպրոցում առաջարկել են մասնակցել ծրագրին։ Նրա խոսքով՝ անցյալ տարվա մասնակիցներն այնքան ոգևորված էին ներկայացրել իրենց տպավորությունները, որ ինքն էլ որոշել է միանալ նախաձեռնությանը։
Մանեն նշում է, որ մինչ ճամբարին մասնակցելը հանքարդյունաբերության մասին որոշ տեղեկություններ ուներ, իսկ երկրաբանության վերաբերյալ գրեթե ոչինչ չգիտեր։ Երեք օրում մասնակցել է դասախոսությունների, հանդիպել ոլորտի մասնագետների, լսել նրանց փորձն ու ձեռք բերել նոր գիտելիքներ։
«Ստացած գիտելիքներով փորձում եմ կիսվել նաև իմ համայնքում։ Տարբեր կրթական ծրագրերի մասնակցելուց հետո երեխաների համար հանդիպումներ եմ կազմակերպում, ներկայացնում անցած ճանապարհն ու խրախուսում նրանց ևս մասնակցել նման նախաձեռնություններին։ Նույն կերպ կներկայացնեմ նաև «Պատանի երկրաբանի ճամբարն» ու այստեղ ստացած գիտելիքները։
Մանեն պատմեց, որ ամենամեծ տպավորությունն իր վրա թողել է Զանգեզուրի պղնձամոլիբդենային կոմբինատ կատարած այցը։ Մինչ այդ հանքարդյունաբերությունը բոլորովին այլ կերպ էր պատկերացնում, չէր էլ ենթադրում, թե որքան մեծ են արտադրական տարածքներն ու այնտեղ կիրառվող տեխնիկան։ Այցից հետո, ինչպես ինքն է նշում, իր պատկերացումները լիովին փոխվել են, և հասկացել է, թե իրականում որքան մեծածավալ ու պատասխանատու աշխատանք է իրականացվում ոլորտում։
Թեև այս պահին իրեն դեռ չի պատկերացնում երկրաբանի մասնագիտության մեջ, չի բացառում, որ ապագայում կարող է փոխել իր որոշումը։ Մանեի խոսքով՝ եթե հաջորդ տարի ևս մասնակցի ճամբարին, հնարավոր է վերջնականապես հետաքրքրվի երկրաբանությամբ և ընտրի այդ մասնագիտությունը։
