Եթե պլանավորում եք ինքնասպան լինել, ապա քիչ հավանական է, որ թիկնապահ պետք լինի. «Փաստ»
«Փաստ» օրաթերթը գրում է.
ritmeurasia.ru–ն «Ինչո՞ւ է Փաշինյանը երազում Հայաստանին ՀԱՊԿ-ից հեռացնելու մասին» վերնագրով հոդվածում գրում է, որ ՀՀ վարչապետը հերթական հարձակումն է սկսել ՀԱՊԿ-ի վրա. այս անգամ նա բացահայտ հայտարարել է, որ կցանկանար տեսնել իր երկրի հեռացումը այդ կազմակերպությունից: Նա նաև վստահեցրել է, որ Հայաստանը (նույնիսկ եթե չհեռացվի) չի վերադառնա ՀԱՊԿ-ում ակտիվ մասնակցության հաջորդ հինգ տարվա ընթացքում: Ըստ նրա, Հայաստանը պետք է կարողանա հաղթահարել ամեն ինչ առանց արտաքին օգնության՝ լինի ռուսական թե արևմտյան:
Լավ է հնչում, բայց ո՞րն է իրականությունը: Հայկական բանակի մարտունակության մակարդակը բոլորի համար պարզ էր դեռ վեց տարի առաջ: Եվ դեռևս որևէ նշան չկա, որ իրավիճակը փոխվել է, մինչդեռ նրա ամենաավանդական հակառակորդը՝ Ադրբեջանը, ընդհակառակը, ամրապնդում է իր ռազմական հզորությունը։
Այնուամենայնիվ, Փաշինյանը, կարծես, պատրաստ է ցանկացած զիջման Բաքվին և Անկարային, ուստի Հայաստանը նվաճելը պարզապես ավելորդ կլինի։ Այդ առումով էլ Երևանը ՀԱՊԿ-ի կարիքը չունի։ Փաշինյանը նույնիսկ կցանկանար ՀԱՊԿ-ին մասնակցության հարցը գցել ուրիշների վրա։ Նա հասկանում է, որ պարզապես հեռանալը հարցեր կառաջացնի ոչ միայն ընդդիմության, այլ նաև Մոսկվայի հետ հարաբերությունների վատթարացումից դժգոհ բնակչության շատ ավելի լայն շերտերի շրջանում։ Հետևաբար, նրա լավագույն տարբերակը կլինի այն, որ Հայաստանը հեռացվի կազմակերպությունից, ինչը լրացուցիչ աջակցություն կցուցաբերի «Ռուսաստանի անվստահելիության» մասին նրա քարոզչությանը և թույլ կտա նրան՝ բոլոր անխուսափելի վատ զարգացումները վերահասցեագրել Մոսկվային։ Հայաստանի վարչապետը ոչ միայն այդպես է մտածում, այլ նաև չի ամաչում դա բարձրաձայնել։ Նա նաև համապատասխան գործողություններ է ձեռնարկում՝ Մոսկվային դրդելով կոշտ գործողություններ ձեռնարկել։ Հիշեցնենք, որ Երևանը պաշտոնապես «սառեցրել» է իր անդամակցությունը ՀԱՊԿ-ին: Անցել է երեք տարի, ինչ Հայաստանը հետ է կանչել իր մշտական ներկայացուցչին, չի մասնակցում պաշտոնական միջոցառումներին և անտեսում է դաշինքի զորավարժությունները, նաև դադարեցրել է կազմակերպությանը անդամակցության վճարները վճարել։
Այսպիսով, Հայաստանը սառեցրել է իր մասնակցությունը ՀԱՊԿ-ին և հետդարձի ճանապարհ չի տեսնում: Այդ դիրքորոշումը, մեղմ ասած, տարօրինակ է: Հետդարձի ճանապարհ չկա, առաջ շարժվելու՝ նույնպես: Շարունակե՞նք տեղում դոփել, բայց որքա՞ն ժամանակ: Ըստ երևույթին, «սառեցումը» ենթադրում էր անորոշ ժամկետ, այսինքն՝ «անվերջություն»: Հիմա ամեն ինչ պարզ է. Երևանը սպասում է, որ Մոսկվան հոգնի իր չարաճճիություններից և պարզապես հեռացնի իրեն կազմակերպությունից:
Մոտավորապես նման է իրավիճակ է ԵԱՏՄ-ի հետ կապված: «Մինչև ԵՄ-ի և ԵԱՏՄ-ի միջև ընտրությունը անխուսափելի դառնա, Հայաստանը կմնա վերջինիս կազմում», - հայտարարել է Փաշինյանը։ Այլ կերպ ասած՝ «քանի դեռ մեզ դուրս չեն մղել, մենք կվայելենք ԵԱՏՄ անդամակցության բոլոր իրավունքներն ու արտոնությունները, բայց եթե մեզ հրավիրեն միանալ ԵՄ-ին, մենք անմիջապես կնետվենք նրա գիրկը և կմոռանանք մեր նախկին դաշնակիցների մասին»։
Իհարկե, ոչ ոք չի հրավիրի Հայաստանին միանալ ԵՄ-ին, քաղաքական գործիչները դա հիանալի հասկանում են, և Փաշինյանը բացառություն չէ։ Բայց նրանք պետք է իրենց ընտրողների աչքերը փակեն, ինչպես դա արեցին հունիսի 7-ի ընտրությունների նախօրեին։ Ընտրություններից հետո էլ կարելի է շարունակել նրանց կերակրել դատարկ խոստումներով։ Խորհրդարանում ներկայացնելով կառավարության 2026-2031 թվականների ծրագիրը՝ Փաշինյանը հայտարարել է հանրապետության մտադրության մասին՝ մոտ ապագայում սկսելու ԵՄ անդամակցության դիմումի գործընթացը։ Նա նաև ընդգծել է, որ հանրաքվեն, ինչպես պնդում են Հայաստանի ԵԱՏՄ գործընկերները, իմաստ կունենա միայն այն դեպքում, երբ հարցի քննարկումը հասնի որոշակի նշաձողի, և ճանապարհային քարտեզը պատրաստ լինի։ Հաշվի պետք է առնել այն, որ բացարձակապես անհասկանալի է, թե որն է նշաձողը, և որտեղ է այն գտնվում: Իրականում այն կարող է նույնիսկ գոյություն չունենալ, քանի որ «սիրելի երևանյան հորթի» կողմից «երկու պտուկ ծծելու» գործընթացը կարող է շատ ավելի երկար տևել, քան տրված է Հայաստանի ներկայիս կառավարությանը: Եվ դա է Փաշինյանի քաղաքականության հիմնական նպատակը՝ հնարավորինս երկար նստել երկու աթոռի վրա՝ շանտաժի ենթարկելով և՛ Ռուսաստանին, և՛ Արևմուտքին, ապահովելով իր ամենաշահավետ վիճակը:
Հարցն այն է, թե ե՞րբ կգա այդ պահը:
Այստեղ պետք է հասկանալ, որ ՀԱՊԿ-ն ու ԵԱՏՄ-ն, ի վերջո, երկու տարբեր պատմություններ են։ Չնայած ԵԱՏՄ-ից Երևանի դուրս գալը հարված կհասցնի կազմակերպության հեղինակությանը, բայց գլխավոր պարտվողը կլինի դուրս եկող երկիրը, այսինքն՝ Հայաստանը։ ՀԱՊԿ-ն այլ հարց է, քանի որ նրա գործունեությունը կապված է Եվրասիական հսկայական տարածաշրջանում անվտանգության ապահովման հետ։ Պարզվում է, որ Հայաստանին իրականում այդ կազմակերպությունը պետք չէ, և Փաշինյանը իր տեսանկյունից ճիշտ է։ Ինչո՞ւ նա պետք է պաշտպանի երկիրը, եթե ինքն արդեն կիսում է և պատրաստ է շարունակել կիսվել ինքնիշխանությամբ և տարածքներով։
Ամփոփելով. եթե պլանավորում եք ինքնասպան լինել, ապա քիչ հավանական է, որ թիկնապահ պետք լինի։ Ընդհակառակը, պետք է անել ամեն ինչ՝ ազատվելու նրա անտեղի ընկերակցությունից...
Իրականում, Հայաստանի անդամակցությունը ՀԱՊԿ-ին շատ ավելի կարևոր է Ռուսաստանի ռազմաքաղաքական ներկայության համար, քանի որ այն Ռուսաստանի վերջին հենակետն է Անդրկովկասում, իսկ նրա ներկայությունը Իրանի հետ սահմանին չափազանց կարևոր է: Այդ առումով, պաշտոնական Մոսկվայի արձագանքը, սկզբունքորեն, հասկանալի է. մի՛ արեք որևէ կտրուկ քայլ կամ մի՛ հաճոյացեք Փաշինյանի ցանկություններին, որոնք հրահրում են նրա երկրի հեռացումը կազմակերպությունից: Իհարկե, կարելի է խաղադրույք կատարել Փաշինյանին «գերազանցելու» վրա՝ հույսը դնելով այն փաստի վրա, որ քաղաքական գործիչները գալիս և գնում են, բայց երկրների և ժողովուրդների միջև կապերը մնում են։ Սակայն, ինչպես ցույց է տվել Ուկրաինայում անգործության փորձը, դա միշտ չէ, որ աշխատում է...
Մանրամասները՝ «Փաստ» օրաթերթի այսօրվա համարում
