ՊԱՏՄՈՒԹՅԱՆ ԱՅՍ ՕՐԸ (26 սեպտեմբերի). Երթմոմավառություն դեպի «Եռաբլուր». «Փաստ»
«Փաստ» օրաթերթը գրում է.
ՏՈՆԵՐ ԵՎ ՀԻՇԱՐԺԱՆ ՕՐԵՐ
Հակաբեղմնավորման համաշխարհային օր, Եվրամիություն՝ Լեզուների օր, Էկվադոր՝ Ազգային դրոշի օր, Նոր Զելանդիա՝ Հեղափոխության օր:
ՀԱՅ-ՀԱՅԱՍՏԱՆ
1724- Երևանի խանը համաձայնել է բանակցություններ վարել թուրքերի հետ, և մոտ երեք ամիս պաշարված Երևանը անձնատուր է եղել: Թուրքերը միայն մեծ զոհերի գնով են կարողացել գրավել Երևանը՝ կորցնելով ավելի քան 20 հազար զինվոր:
1869– ծնվել է աշխարհահռչակ երգահան, երգիչ, երաժշտական էթնոլոգ, երաժշտագետ, վարդապետ, ժամանակակից հայկական դասական երաժշտության հիմնադիր, հայ երգարվեստի մեծագույն երախտավոր Կոմիտասը։
1890– ծնվել է հայ աղբյուրագետ, հնագետ, բանասեր, թարգմանիչ, բանասիրական գիտությունների դոկտոր, պրոֆեսոր Լևոն Մելիքսեթ-Բեկը:
1895– Տրապիզոնում Աբդուլ Համիդ Բ սուլթանի կողմից կազմակերպվել և իրականացվել են հայ բնակչության ջարդեր:
1952 – ծնվել է նկարիչ Արամ Իսաբեկյանը:
1954 – վախճանվել է 1945 թվականից Ամենայն հայոց 129-րդ կաթողիկոս Գևորգ Զ Նորնախիջևանցին (Գևորգ Զ Չորեքչյան):
1959– Երևանում կայացել է «01-99» ֆիլմի պրեմիերան. գլխավոր դերերում` Մհեր Մկրտչյան, Մուրադ Կոստանյան, Արման Կոթիկյան և այլն:
2000-կնքվել է Հայաստանի և Ռուսաստանի միջև դաշնակցային հարաբերությունների հռչակագիրը:
2001-Քրիստոնեության ընդունման 1700-ամյակի տոնակատարություններին մասնակցելու նպատակով Հայաստան է ժամանել Հռոմի պապ Հովհաննես Պողոս Երկրորդը:
2002- 50 հազար բաժանորդային ունակություն ունեցող «ԱրմենՏելն» սկսել է ևս 50 հազար բջջային բաժանորդի սպասարկում:
2006- հանդիսավոր պայմաններում ռուսաստանյան «Ինտերէներգո» ընկերությանն են հանձնվել «Հայաստանի էլեկտրացանցեր» ընկերության բաժնետոմսերը:
2013- վախճանվել է Հայաստանի ժողովրդական արտիստ, անվանի դերասան Սոս Սարգսյանը:
2019-կառավարության որոշմամբ երկիրը որպես նվիրատվություն ընդունել է Ծաղկաձորի «Գոլդեն Փելես» հյուրանոցը, որը պատկանում էր Մաքսայինի նախկին պետ Արմեն Ավետիսյանին։
2020- Հայաստանում և Ադրբեջանում ԱՄՆ-ի դեսպանությունները հորդորել են ամերիկացիներին խուսափել հայ-ադրբեջանական սահման այցելելուց, որը մոտալուտ պատերազմի նշան էր:
2021- տեղի է ունեցել «Հայաստան» դաշինքի կազմակերպած երթ-մոմավառությունը դեպի «Եռաբլուր» զինվորական պանթեոն` հարգանքի տուրք մատուցելու Արցախյան 44-օրյա պատերազմում զոհվածների հիշատակին:
2025 - վախճանվել է ռուսաստանցի հայազգի կինոռեժիսոր, հեռուստահաղորդավար Տիգրան Քեոսայանը:
ԱՇԽԱՐՀ
1141 -ծնվել է պարսիկ բանաստեղծ, գրող, փիլիսոփա, մտածող Նիզամի Գյանջևին:
1181 -ծնվել է իտալացի քարոզիչ, Ֆրանցիսկյան միաբանության հիմնադիր Ֆրանցիսկ Ասսիզեցին:
1580– անգլիացի ծովագնաց և ծովահեն Ֆրենսիս Դրեյքը, վերադառնալով Պլիմուտ, ավարտել է իր շուրջերկրյա ճանապարհորդությունը, որը երկրորդ նման ճանապարհորդությունն էր Մագելանից հետո:
1641 -ծնվել է անգլիացի բուսաբան և բժիշկ Նեեմիա Գրյուն՝ բույսերի անատոմիայի հիմնադիրը:
1789 -ԱՄՆ-ի պատմության մեջ առաջին անգամ պետքարտուղար է նշանակվել. դա եղել է Թոմաս Ջեֆֆերսոնը:
1849 -ծնվել է ռուս ֆիզիոլոգ-գիտնական, Նոբել յան մրցանակակիր Իվան Պավլովը:
1868- վախճանվել է գերմանացի մաթեմատիկոս և աստղագետ Ավգուստ Մյոբիուսը:
1877 –ծնվել է շվեյցարացի դաշնակահար Ալֆրեդ Դենի Կորտոն:
1887 -Էմիլ Բերլիները արտոնագրել է գրամմոֆոնը:
1888– ծնվել է անգլո-ամերիկյան բանաստեղծ, արվեստի տեսաբան, մշակույթի պատմաբան Թոմաս Սթեռնս Էլիոթը:
1898 –ծնվել է ամերիկացի կոմպոզիտոր Ջորջ Գերշվինը:
1908 -տեղի է ունեցել Բեզդենյան կողոպուտը: Լեհաստանի սոցիալիստական կուսակցության գրոհայինները Լեհաստանի ապագա ազգային հերոս Յուզեֆ Պլիսուդսկու գլխավորությամբ Բեզդենյա կայարանում կողոպտել են փոստային գնացքը:
1918– Առաջին համաշխարհային պատերազմի ժամանակ անգլո-ֆրանսիական ու ամերիկյան զորքերն անցել են ընդհանուր հարձակման և գերմանական ուժերին ստիպել հեռանալ Ֆրանսիայի տարածքից:
1944 – ծնվել է հունգարական ծագումով դանիացի ֆլեյտահար Անդրաշ Ադորյանը:
1945– վախճանվել է հունգարացի երգահան, դաշնակահար և երաժշտագետ-ֆոլկլորիստ Բելա Բարտոկը:
1950- Կորեական պատերազմի ժամանակ ՄԱԿ-ի զորքերը Հյուսիսային Կորեայից հետ են գրավել Սեուլը։
1950-Ինդոնեզիան դարձել է ՄԱԿ-ի անդամ:
1960-ՄԱԿ-ի համաժողովի ամբիոնից հնչել է ամենաերկար ճառը, որը տևել է 4 ժամ 29 րոպե, իսկ ճառողը եղել է Կուբայի նախագահ ֆիդել Կաստրոն:
1961- Նյու Յորքում իր առաջին համերգն է տվել Բոբ Դիլանը:
1981 – ծնվել է ամերիկացի թենիսիստուհի Սերենա Ուիլ յամսը:
2003 – փակվել է Նուպեդիա ինտերնետային հանրագիտարանը, որը համարվում է Վիքիպեդիայի նախորդը:
2008 -Մոնղոլիայում բացվել է Չինգիզ խանի՝ աշխարհում ամենամեծ արձանը:
2016 -Կոլումբիայում կրակի դադարեցման համաձայնագիր է ստորագրվել կառավարության և ապստամբների միջև, փաստացի ավարտվել է քաղաքացիական պատերազմը:
2019- վախճանվել է Ֆրանսիայի նախկին նախագահ Ժակ Շիրակը։
2020 - Խար կո վի ար վար ձան նե ր ո ւ մ գտնվող Չուգև տարածքում վթարի է ենթարկվել Ан-26 ռազմական ինքնաթիռը, որի արդյունքում զոհվել է 26 զինծառայող, ինքնաթիռում գտնվողներից մեկը կենդանի է մնացել:
2022 -Ռուսաստանի Իժևսկ քաղաքնի թիվ 88 դպրոցում տեղի է ունեցել մասսայական սպանություն ահաբեկիչի կողմից, զոհվել է 13 անձ՝ ներառյալ 7 երեխա, հարձակվողը ինքնասպանություն է գործել:
Մանրամասները՝ «Փաստ» օրաթերթի այսօրվա համարում
