Ծովային խեցուց, սրված կայծքարից մինչև «անվտանգ ածելի» ու էլեկտրական սափրիչ. «Փաստ»

«Փաստ» օրաթերթը գրում է.

Սափրման ածելին ամենօրյա առարկա է, որին վաղուց արդեն սովոր են բոլորը, բայց երևի թե շատ քչերը գիտեն, թե ինչ երկար պատմություն է թաքնված նրա «թիկունքում»:

Առաջին ածելիները հայտնվել են դեռ քարե դարում, նույնիսկ այն ժամանակ տղամարդիկ և կանայք ձեռնամուխ են եղել իրենց մարմնի ավելցուկային «բուսականությունը« վերացնելու գործին: Առաջին բանը, որ նրանք մտածել են, ծովային խեցու օգտագործումն էր, որն այն ժամանակ ծառայել է որպես ունելի: Դժվար է պատկերացնել, թե որքան ցավ ու տառապանք է բերել այդ զբաղմունքը այն մարդուն, որը ցանկացել էր ազատվել իր մորուքից: Բազմամյա «խոշտանգումները» հանգեցրել են նրան, որ պարզունակ ածելու զարգացման հաջորդ քայլը սրված կայծքարի օգտագործումն էր: Ինչպես «պատմում են» ժայռապատկերները, դրանք սրվել են ջրով, բայց շատ արագ բթացել են, իսկ սրման գործընթացը շատ դանդաղ է եղել: Ընդ որում, այդ մեթոդով սափրվելը անվտանգ չի եղել՝ կապված մաշկի հաճախակի վնասվածքների հետ: Դա հանգեցրել է նրան, որ մ.թ.ա. մոտ 4-3 հազար տարի առաջ ստեղծվել է մազերի էպիլացիայի համար առաջին կրեմանման նյութը: Մ. թ.ա. մոտ 3 հազար տարի առաջ էլ հին արևել յան մշակույթները սովորել են աշխատել մետաղների հետ, և ստեղծվել են առաջին բազմակի օգտագործման պղնձե ածելիները: Մի քանի հազար տարի անց Սկանդինավիայում ստեղծվել է ոչ միայն ածելի, այլ նաև արվեստի մի ամբողջ գործ: Սկանդինավների ածելիների բրոնզե սրված շեղբերի վրա եղել են լեգենդներից և առասպելներից պատկերներ, իսկ բռնակը պատրաստվել է կենդանու գլխի՝ հիմնականում ձիու գլխի տեսքով:

Ածելու հետագա զարգացումը կապված է հռոմեացիների հետ, որոնք շատ լուրջ են վերաբերվել հիգիենայի և մաքրության խնդիրներին: Մեծահարուստներն ունեցել են մասնավոր սափրիչներ, մինչդեռ հասարակ քաղաքացիները ստիպված են եղել ամեն օր այցելել հանրային սափրիչներին: Ածելու հետագա զարգացումը փոքր-ինչ դանդաղել է, ուղղակի բարելավվել են շեղբերի պատրաստման տեխնոլոգիաները և դրանց սրելու մեթոդները: Դա եղել է մինչև այն պահը, երբ ֆրանսիացի վարսավիր Ժան-Ժակ Պերրետը սափրվելու մասին իր տրակտատում արտահայտել է «անվտանգ ածելու» գաղափարը։ Եվ 1770 թվականից սկսվել է դրա դարաշրջանը:

1790-ականները նշանավորվել են աշխարհում առաջին ոչ տրավմատիկ ածելու ստեղծմամբ: Սայրը ամրացվել է փայտե հիմքի վրա, որպեսզի սահմանափակի նրա ճնշումը և չվնասի մաշկը: Պերրետի ածելին մեծ աղմուկ է բարձրացրել սափրիչների աշխարհում: Բավականին երկար ժամանակ՝ մինչև 1847 թվականը, դրանց տեսքի էական փոփոխություններ չեն եղել, փոխվել է միայն սափրվելու նորաձևությունը, մինչև անգլիացի գիտնական Ուիլ յամ Հենսոնը հորինել է ածելի, որի մեջ սայրը գտնվում էր բռնակին ուղղահայաց, ինչպես մեր ժամանակակից մոդելներում: Սա անվտանգության հաջորդ քայլն էր, և ածելին ավելի գեղագիտական և հարմարավետ տեսք է ստացել:

Այսուամենայնիվ, Քինգ Քեմփ Ժիլլեթն է համարվում ժամանակակից անվտանգ սափրիչների հայրը։ Ամենահետաքրքիրն այն է, որ նա գյուտարար կամ ինժեներ չէր, այլ մասնագիտությամբ վաճառող էր: Նա միտք է հղացել ստեղծել այնպիսի ածելի, որի սայրը կարելի է փոխել յուրաքանչյուր օգտագործումից հետո։ 1901 թվականին նա ինժեներ Ուիլ յամ Նիքերսոնի հետ միասին արտոնագիր է ստացել փոխվող շեղբերով ածելու համար: Ժիլլեթի ածելիները մեծ ժողովրդականություն են ձեռք բերել այն բանից հետո, երբ Միացյալ Նահանգները սկսել է դրանք մեծ քանակությամբ պատվիրել Առաջին համաշխարհային պատերազմի ընթացքում:

1921 թվականին ամերիկացի գնդապետ Ջեյքոբ Շիկը իր առջև նպատակ է դրել ստեղծել ածելի պահեստային շեղբերի քարտրիջով: Եվ նա դա արել է, ու հիմա շեղբերը հեշտությամբ կարելի է փոխել առանց անգամ դրանց կպչելու։ Բացի դա, 1926 թվականին գնդապետ Շիկը հորինել է աշխարհում առաջին էլեկտրական սափրիչը վիբրացվող շեղբերով, որն ուներ ներկառուցված փոքր շարժիչ: Իսկ 1939 թվականին ինժեներ Ալեքսանդր Հորովիցը հայտնագործել է աշխարհում առաջին PhiliShave երկգլխանի էլեկտրական սափրիչը:

ԿԱՄՈ ԽԱՉԻԿՅԱՆ

Մանրամասները՝ «Փաստ» օրաթերթի այսօրվա համարում