Եթե հրատապ գումար է անհրաժեշտ, շատ ավելի անվտանգ է դիմել դասական բանկային վարկային գծի (օվերդրաֆտի) կամ սպառողական վարկի. Կամենդատյան
Հրայր Կամենդատյանը ֆեյսբուքյան իր էջում գրւմ է.
«Սպրինտ» (արագ, օնլայն կամ միկրո) վարկերը թեև թվում են հարմար և արագ լուծում ֆինանսական դժվարությունների ժամանակ, իրականում դրանք պարունակում են լուրջ ֆինանսական և իրավական ռիսկեր։
Ահա դրանց հիմնական վտանգները․
1. Չափազանց բարձր փաստացի տոկոսադրույքներ
Արագ վարկերի գովազդներում հաճախ նշվում է օրական փոքր տոկոս (օրինակ՝ օրական 0.5% կամ 1%), ինչը թվացյալ անվնաս է թվում։ Սակայն տարեկան կտրվածքով դա կազմում է 180%–365% և ավելի փաստացի տոկոսադրույք (որոշ դեպքերում՝ նույնիսկ մի քանի հարյուր տոկոս)։ Այսինքն՝ մեկ տարում դուք կարող եք վերադարձնել վերցրած գումարից 2-4 անգամ ավելի շատ գումար։
2. Պարտքային ծուղակ (Debt Trap)
Այս վարկերը տրամադրվում են կարճ ժամկետով (սովորաբար՝ 15-30 օր)։ Եթե վարկառուն չի հասցնում ժամանակին մարել ամբողջ գումարը, վարկային կազմակերպությունները առաջարկում են «երկարաձգել» վարկը՝ վճարելով միայն տոկոսները։ Արդյունքում՝ մայր գումարը չի նվազում, իսկ վարկառուն ամիսներ շարունակ վճարում է հսկայական տոկոսներ կամ ստիպված է լինում վերցնել նոր արագ վարկ՝ հինը փակելու համար։
3. Ահռելի տույժեր և տուգանքներ
Ժամկետանց յուրաքանչյուր օրվա համար կիրառվում են խիստ տույժեր։ Ընդամենը մի քանի շաբաթ ուշացման դեպքում պարտքը կարող է կրկնապատկվել՝ դառնալով անկառավարելի բեռ։
4. Վարկային պատմության (ACRA) փչացում
Նույնիսկ փոքր գումարի (օրինակ՝ 20,000 կամ 50,000 դրամի) սպրինտ վարկի ուշացումը անմիջապես արտացոլվում է վարկային բյուրոյում։ Ապագայում, երբ ձեզ անհրաժեշտ լինի խոշոր և ցածր տոկոսադրույքով վարկ (օրինակ՝ հիփոթեքային, բիզնես կամ ավտովարկ), բանկերը կմերժեն ձեզ՝ վատ վարկային պատմության պատճառով։
5. Իմպուլսիվ և չմտածված ծախսեր
Քանի որ այս վարկերը հասանելի են 24/7 ռեժիմով՝ ընդամենը մի քանի հպումով և առանց երաշխավորի կամ եկամտի վերլուծության, մարդիկ հաճախ դրանք վերցնում են ոչ թե ծայրահեղ անհրաժեշտության, այլ իմպուլսիվ գնումների, խաղադրույքների կամ ժամանցի համար։
6. Հոգեբանական ճնշում և դատական քաշքշուկներ
Ուշացումների դեպքում սկսվում են հաճախակի զանգեր կոլեկտորային ծառայությունների կողմից, հաղորդագրություններ, երբեմն նաև կապ հարազատների կամ գործատուի հետ։ Գործը դատարան կամ Հարկադիր կատարումն ապահովող ծառայություն (ՀԿԱԾ) հասնելու դեպքում արգելանք է դրվում բանկային հաշիվների և աշխատավարձի վրա՝ ավելացնելով նաև դատական և կատարողական ծախսերը։
Այլընտրանք․ Եթե հրատապ գումար է անհրաժեշտ, շատ ավելի անվտանգ է դիմել դասական բանկային վարկային գծի (օվերդրաֆտի) կամ սպառողական վարկի, որտեղ տարեկան տոկոսադրույքը սովորաբար տատանվում է 14%–24%-ի սահմաններում, իսկ պայմանները շատ ավելի թափանցիկ ու վերահսկելի են։
