Երևան, 17.Նոյեմբեր.2026,
00
:
00
ՄԵՆՅՈՒ
«Քաղաքական գործիքակազմի առումով իշխանությունը չունի բավական կենսունակություն ընդդիմության հետ մրցակցության տեսանկյունից, ուստի դիմում է ռեպրեսիվ մեխանիզմներին». «Փաստ» Հայաստանի տարեցների սոցիալական գոյապայքարը՝ սպառողական զամբյուղի անհասանելիության պայմաններում. «Փաստ» Եվրոպական օրակարգի «ներքին ընդդիմադիրը». ի՞նչ են ցույց տալիս ԱԽ նախկին քարտուղարի հայտարարությունները. «Փաստ» Երևանի «հավասարակշռված» դիվանագիտության գինը. վերադարձ դեպի Մոսկվա՞. «Փաստ» Ինչո՞ւ համընկան Ալիևի «բացումն» ու Սամվել Կարապետյանի կալանավորումը. «Փաստ» Անձեռնմխելիության պատրանքը. ի՞նչ դասեր է տալիս դատավոր Մասիս Մելքոնյանի շուրջ ծավալվող գործընթացը. «Փաստ» Բանանի «դիվանագիտությունը» և «պրիմիտիվ» քաղաքականության վիրուսային բանաձևը. «Փաստ» Ադրբեջանը Հայաստանի Սահմանադրությունից Անկախության հռչակագիրը վերացնելով` հող է նախապատրաստելու կեղծ «Արևմտյան Ադրբեջանի» համար. Արամ Վարդևանյան Աչք փակելով Լեռնային Ղարաբաղում էթնիկ զտումների վրա՝ աշխարհը դատավճիռ ստորագրեց ՄԱԿ-ի վրա. Շարմազանով ԵԽԽՎ պատգամավորները խորը մտահոգություն են հայտնել Սամվել Կարապետյանի կալանավորման կապակցությամբ

Մի քանի գրող տուրք տվեց անհասկանալի գործերի, մեծամտացավ. գրականագետ

Orer.am կայքի զրուցակիցն է բանասիրական գիտությունների թեկնածու, գրականագետ Անի Փաշայանը: Նրա հետ զրուցել ենք ժամանակակից գրականության և այսօրվա կյանքի կապի, գիրք կարդալու շարժառիթների, գիրքը գովազդելու և այլ հարցերի շուրջ:

-Որո՞նք էին հայ գրականության համար 2014-ի կորուստներն ու ձեռքբերումները:

-Այս տարի մենք, ցավոք, դարձյալ կորցրինք գրողների մի ամբողջ բույլ՝ արձակագիր Լևոն Խեչոյանին, բանաստեղծներ Ղևոնդին, Ռոմիկ Սարդարյանին, վերջերս՝ թարգմանիչ Սամվել Մկրտչյանին: Իսկ նրանց տեղը բաց է... Կորուստ է նաև այն փաստը, որ մի քանիսը կորցրին գրողական նախկին փայլը՝ տուրք տալով անհասկանալի և խառնիխուռն գործերի, մեծամտացան: Կան որոշակի ձեռքբերումներ: Լույս է երևում ընթերցողի՝ ժամանակակից գրողի ստեղծագործությանը մոտենալու գործընթացում: Երևի էլ չենք լսի «ովքե՞ր են մեր գրողները» հոգետանջ արտահայտությունը: Ձեռքբերում եմ համարում իմ կողմից «Գրականություն» ֆեյսբուքյան էջի ստեղծումը այս տարվա փետրվարին: Այն ինձ համար հնարավորություն է ստեղծում արտահայտվել, խոսել ժամանակակից գրականության մասին, ներկայացնել գրողներին և նրանց ստեղծագործությունները:

-Անցնող տարին հայաստանյան իրականության մեջ հարուստ էր տարբեր իրադարձություններով: Դրանց թվին են պատկանում քաղաքական հրաժարականները, ընդունված օրենքները, որոնց հանդեպ հասարակության վերաբերմունքը հակասական էր, հանրահավաքները, թանկացումները և այլն: Արդյո՞ք ժամանակակից գրականությունը բավարար ուշադրություն դարձնում է այսօրվա քաղաքացու խնդիրներին:

-Հիմնականում՝ այո, այսօր լավ գրականություն է ստեղծվում: Բայց ես սպասում եմ նոր բանաստեղծի ծննդյան փաստին: Եվ սպասում եմ հրաշքի պես: Այն բանաստեղծին, ում տողերը պետք չէ վերծանել, հանել ռեբուսներից, խրթին ճամարտակություններից, ավելորդ զարդանախշերից: Այն այնքան ցայտուն պիտի լինի, մարդու այսօրը մանրակերտ դարձնի ամուր տողերում, որ ասենք՝ եկել է...

-Ո՞րն է գիրք կարդալու շարժառիթը, եթե այսօր քաղաքականության մեջ, գործարար աշխարհում կարելի է հաճախ հանդիպել ինտելեկտով աչքի չընկնող, բայց հաջողակ մարդկանց: -

Գիրք կարդալը ապրելաձև պիտի լինի: Ամենասովորական, առօրյա վարք: Երկիրը պիտի տեսնի այն մասնագետներին, ովքեր իսկապես լավ են անում այդ գործը՝ գրականագետներին, գրաքննադատներին: Միայն այդքանը: Այս դեպքում ընթերցողի համար հեշտ կլինի՝ ինչ կարդալ: Կյանքը այլ գուներանգ ձեռք կբերի: Առանց լավ տողերի դժվար կլինի: Շատերը դա չեն ընդունում, բայց այդպես է:

-Ձեր ամենասիրելի ժամանակակից և դասական գրողները: -Այս հարցը անընդհատ է տրվում: Ես սա համարում եմ հետաքրքիր հարց: Իմ ընտրությունը կանգ է առնում ժամանակակից և դասական լավագույն ստեղծագործությունների վրա: Իսկ հայացքս Ֆեոդոր Դոստոևսկու գրական ժառանգությանն է: Մեր գրողներից իմ ուշադրության կիզակետում Աղասի Այվազյանն է:

-Ունեք նաև երաժշտական կրթություն: Այն ի՞նչ դեր է խաղում Ձեր կյանքում:

-Այո, երաժշտական կրթությունը, դաշնակահարի իմ մասնագիտությունը քիչ դեր չի խաղացել իմ կյանքում: Աշխատել եմ երաժշտական դպրոցում, եղել եմ կոնցերտմեյստեր, անհատ կատարող: Նաև ստեղծագործել եմ: Երաժշտությունն ինձ օգնել է ավելի լավ զգալ գրական ստեղծագործությունը, և քանի որ զբաղվում եմ հիմնականում պոետիկայի խնդիրներով, իմ գիտական աշխատանքներում կան ոչ քիչ համեմատություններ՝ հատկապես գրական ստեղծագործության ավելի խոր շերտերը ցույց տալու համար: Խորքային այդ կապի մասին պիտի շարունակեմ ուսումնասիրություններս:

-Եղել եք նաև բժշկապետ Էմիլ Գաբրիելյանի կենսագիրը: Կպատմե՞ք այդ շրջանի մասին:

 

-Բախտ եմ ունեցել լինել Էմիլ Գաբրիելյանի կենսագիրը: Դա շատ հետաքրքիր և բովանդակալից շրջան էր իմ կյանքում, երբ ծանոթանում էի մեծ բժշկապետի կյանքին: Զարմանահրաշ, հետաքրքիր կյանք, որի մասին պիտի գրվեր ապագա սերունդների համար: Էմիլ Գաբրիելյանը ոչ միայն աշխարհահռչակ բժիշկ-գիտնական էր, այլև գրող, արվեստաբան, առողջապահության հմուտ կազմակերպիչ, ով շատ մեծ գործ է արել իր երկրի ապագայի համար: Երկու տարի պահանջվեց ինձնից, որպեսզի ավարտին հասցնեմ նրա կյանքի և գիտական գործունեության մասին պատմությունը: Իսկ մենագրությունը կոչվում է «Գիտության և ոգու ասպետը»: 410 էջանոց այս գիրքը ունի նաև հարցազրույց, որը նրանից վերցրել եմ երկու տարվա ընթացքում: Եվ ինքը շատ էր սիրում այդ հարցազրույցը:

-Վերջերս մի հարցազրույցի ժամանակ մշակույթի մենեջերներից մեկին հարցրեցի՝ օպերան և դասական արվեստը գովազդի կարիք ունե՞ն , քանի որ 21-րդ դարը PR-ի դար է: Հիմա նույն հարցը Ձեզ՝ որպես գրականության ներկայացուցչի:

-Գրքի գովազդի և գրողի PR-ի մասին առաջինը ես եմ ասել շատ տարիներ առաջ Ազգային գրադարանում կազմակերպված մամլո ասուլիսի ժամանակ, որի մասին գրվել է: Իհարկե, առաջին պահին այն լավ չընկալվեց, հատկապես՝ լրագրողների կողմից: Ժամանակակից գրականության համար այն շատ կարևոր է: Խոսել գրական ստեղծագործության մասին, նշանակում է հետաքրքրություն արթնացնել գրականության, գրողի, գրքի հանդեպ: Դա մշտական և նպատակասլաց աշխատանք պիտի լինի, որն, անշուշտ, կտա իր պտուղները:

-Գրողների միությունում հայ ժամանակակից արձակի մասին Ձեր ելույթներից մեկը ուղեկցվեց սկանդալով: Կմանրամասնե՞ք՝ որն էր պատճառը:

-Պատճառն անուններ տալն էր: Իսկ ես տվեցի անուններ: Գրողներ, ովքեր այսօր, իմ կարծիքով, ստեղծում են կարևոր գրականություն: Տվեցի նաև անուններ, որոնք դուրս են մնացել գրական ընթացքից: Դա որոշ մարդկանց դուր չեկավ. ահա ողջ պատմությունը:

-Ինչպե՞ս եք լեզու գտնում ուսանողների հետ և ինչպիսի՞ն եք տեսնում նոր սերնդին:

-Ուղղակի սիրում եմ իմ գործը, անչափ շատ եմ սիրում: Ամեն դասին նայում եմ ստեղծագործական աչքերով: Իսկ ուսանողները երախտապարտ են գտնվում այդ դեպքում: Նրանք հիշում են ամեն մանրամասնություն, նրանք ուղղակի կլանում են լավ դասը: Նոր սերունդը հետաքրքրում է ինձ իր հեռատեսությամբ, անընդհատական հետաքրքրություններով, ուշադրությամբ և հարցասիրությամբ: Այս դեպքում ես լավատես եմ:

-Նոր տարվա Ձեր մաղթանքը:

-Նախևառաջ՝ լավատեսություն, ստեղծագործելու և նպատակասլաց աշխատելու ցանկություն, լավ ընթերցող, նոր հետաքրքրություններ: Մշտատև երջանկություն բոլորիս:

Հարցազրույցը՝ Լևոն Փանոսյանի

«Քաղաքական գործիքակազմի առումով իշխանությունը չունի բավական կենսունակություն ընդդիմության հետ մրցակցության տեսանկյունից, ուստի դիմում է ռեպրեսիվ մեխանիզմներին». «Փաստ»Հայաստանի տարեցների սոցիալական գոյապայքարը՝ սպառողական զամբյուղի անհասանելիության պայմաններում. «Փաստ»Եվրոպական օրակարգի «ներքին ընդդիմադիրը». ի՞նչ են ցույց տալիս ԱԽ նախկին քարտուղարի հայտարարությունները. «Փաստ»Երևանի «հավասարակշռված» դիվանագիտության գինը. վերադարձ դեպի Մոսկվա՞. «Փաստ»Ինչո՞ւ համընկան Ալիևի «բացումն» ու Սամվել Կարապետյանի կալանավորումը. «Փաստ»Անձեռնմխելիության պատրանքը. ի՞նչ դասեր է տալիս դատավոր Մասիս Մելքոնյանի շուրջ ծավալվող գործընթացը. «Փաստ»Բանանի «դիվանագիտությունը» և «պրիմիտիվ» քաղաքականության վիրուսային բանաձևը. «Փաստ»Հարյուրավոր հասցեներում լույս չի լինելու նոյեմբերի 17/18-ինՔուշները և Ուիթքոֆը եվրոպացիների հետ քննարկել են Ռուսաստանի և ԵՄ-ի միջև երկխոսության հաստատումըՄենք գիտենք՝ ինչպես հաղթել, բայց գիտենք նաև ինչպես արժանապատվորեն պարտվել․ Լուիս դե լա ՖուենտեԲաքվի ճարտարապետական դիմագծի կերտողը հայ էԶորակոչի տարիքային շեմը կփոխվի․ ում կվերաբերի նախագիծըԵրևանը մերժում է «Ալիևյան Սահմանադրությունը». Հայաստանի Սահմանադրության ճակատագիրը որոշելու են հայերը, ոչ թե Ադրբեջանը. Ուժեղ ՀայաստանԱԺ փոխնախագահ Արամ Վարդևանյանը ԵԽ գրասենյակի ղեկավարի հետ քննարկել է ընդդիմության նկատմամբ շարունակվող քաղաքական հետապնդումներըԹրամփի գնահատմամբ՝ Պուտինը փոքր-ինչ մեղմացնում է դիրքորոշումն Ուկրաինայի հարցումԵրևանում՝ Մալաթիա տոնավաճառի մոտ, բախվել են «Ferrari»-ն և «BMW»-նՀԱՊԿ քարտուղարը քննարկել է կազմակերպության պատասխանատվության գոտում տիրող ռազմաքաղաքական իրավիճակըԲախվել են «Howo», «Renault» բեռնատարներն ու «Opel Astra»-ն․ 3 վիրավորներից երկուսը անչափահասներ են«Փարաջանով Քլաբ Հաուս»-ը ներկայացրել է իր բացառիկ նախագիծը «Տուն Էքսպո»-ումՀանրապետությունում ձյուն է տեղում․ ի՞նչ իրավիճակ է ավտոճանապարհներինԱրսեն Գևորգյանի մահվան ամբողջ պատասխանավտությունը մինչև իր կյանքի վերջ կրելու է Նիկոլ Փաշինյանը․ Հարություն ՀարությունյանՍտալինն ու Սադամ Հուսեյնը կնախանձեին Փաշինյանին․ Ուժեղ Հայաստան«Բարգավաճ Հայաստան» կուսակցությունը նոյեմբերի 15-17-ը մասնակցում է Մոսկվայում անցկացվող «Հանուն ազգերի ազատության» («За свободу наций») միջազգային համաժողովին․ Իվետա ՏոնոյանԵրիտասարդները՝ հանքարդյունաբերության իրական խնդիրների լուծման ճանապարհին․ ԶՊՄԿ-ն՝ CaseKey 2026-ումՑույց տվեք Ադրբեջանի որևէ օրենք, որը վերաբերում է Ղարաբաղին. Արշակ ԿարապետյանՄենք թույլ չենք տա Ալիևի պարտադրած Սահմանադրության ընդունումը․ Ուժեղ ՀայաստանՄեր ժողովուրդը երբեք չի մոռանալու Արցախն ու մեր անցյալը. Ավետիք ՉալաբյանՊարտքերի մեջ հայտնված քաղաքացիները չպետք է մնան միայնակ․ ի՞նչ պետք է անի պետությունը. Հրայր Կամենդատյան«Դադարեցրե՛ք Հայաստանը ազատությունը քաղաքական հավատարմությամբ պայմանավորող կալանավայր դարձնելու փորձերը». Աննա ԿոստանյանԶանգեզուրի պղնձամոլիբդենային կոմբինատը շարունակում է աջակցել CaseKey կրթական նախաձեռնությանըՍահմանադրությամբ մարդը բարձրագույն արժեք է, բայց իրական կյանքում այդ սկզբունքը չի գործում. Արամ ՎարդևանյանՄենք միավորվել ենք՝ հանուն մեր արժեքների, ինքնիշխանության և ժողովրդավարության պաշտպանության. տեսանյութՀամալսարանից ազատվում են դասախոսներ իրենց քաղաքական հայացքների համար. Մենուա ՍողոմոնյանՊիտի օրենք փոխվի, որ ամեն դատարան չկարողանա համատարած կալանք կիրառի մեր հանդեպ. Ավետիք ՉալաբյանՍպասվում է գյուղմթերքի գների շեշտակի բարձրացում, քանի որ ունենք արտահանման դեֆիցիտ. Հրայր ԿամենդատյանՔաղաքական հետապնդումների նպատակը հասարակությանը վախի մթնոլորտում պահելն է՝ Ալիևի պարտադրած Սահմանադրությունն ընդունելու համար. տեսանյութՊետությունը ձեզ համար հոր տնից բերված օժիտ չէ, որ մաշված շորի պետ դեն նետեք. Աննա ԿոստանյանԱրսեն Գևորգյանը բանտարկվեց իր համոզմունքների համար, իսկ երեք շաբաթ անց ընտանիքին վերադարձվեց դագաղով. Իրինա ՅոլյանԵրբ իշխանության թիրախում հայտնվում են երեխաները․ Աննա ԿոստանյանԻշխանությունները շարունակում են խեղաթյուրել հայոց պատմությունը. Մենուա ՍողոմոնյանՔՊ-ի ներկայացուցիչնե՛ր, վախեցե՛ք, որ ձեր երեխաները ապագայում Արցախի կորստի համար մեղադրելու են ձեզ. Ցոլակ ԱկոպյանԱրսենն այսօր ողջ կլիներ, եթե չհամարձակվեր պայքարել իր համայնքի համար. Գոհար ՄելոյանUcom-ի աջակցությամբ Երևանում անցկացվել է «Mini Whoop Drone Racing Armenia 2026» դրոնների ամենամյա մրցարշավըԱրևմուտքը կընդունի՞ արդյոք ՆԱՏՕ-ի՝ մինչև ընդլայնումն ունեցած տեղակայմանը վերադառնալու պահանջները՝ դեռևս մեծ հարց է. դաշինքն առանց առճակատման՝ դժվար թե գնա նման զիջումների. Զաքարյան«Այն գումարները, որ ժամանակին ինչ-որ մարդկանց գրպաններն էին գնում, այսօր դառնում են մանկապարտեզներ, բակեր, փողոցներ և մայթեր». ԱվինյանBaghramyan Residence․ պրեմիում դասի բնակարաններ՝ Մարշալ Բաղրամյան պողոտայումԱլիևը պատրաստ չէ վերադարձնել ռազմագերիներին. նա իրական խաղաղություն չի ուզում. Աննա ԿոստանյանԻբր հեգնում էր. հիմա իրագործում է. Դավիթ ՍարգսյանԲաքուն ՉԻ՛ ԿԱՐՈՂ Հայաստանի Հանրապետությանը պարտադրել ներքին օրակարգ. Մարիաննա ՂահրամանյանԱյն մասին, թե ինչպես է Ադրբեջանը իր կամակատարների ձեռամբ փորձում քայլ առ քայլ կազմալուծել Հայաստանի Հանրապետությունը, և ինչպես մենք պետք է դրա դեմն առնենք. Չալաբյան