Օձունի վերականգնումն անավա՞րտ կմնա

Օrer.am-ը ներկայացնում է Օձունի հոգևոր հովիվ Տեր Վրթանես քահանա Բաղալյանի հարցազրույցը:

- Տեր հա՛յր, հնարավո՞ր է, որ այս անգամ էլ Օձունի եկեղեցու վերականգնումը 1990-ականներին սկսված և անավարտ մնացած շինարարության ճակատագրին արժանանա:

- Կարծում եմ, որ Աստծո ողորմությամբ Օձունի եկեղեցու վերականգնումն իր տրամաբանական ավարտին կհասնի: Մասնագետները և ժողովուրդը պատրաստ չեն երկրորդ անգամ հուսախաբվելու: Օձունի եկեղեցին այժմ վերականգնվում է Մայր Աթոռ Սուրբ Էջմիածնի, Մշակույթի նախարարության և «Հովհան Օձնեցու անվան» հիմնադրամի կողմից: Համատեղ ստորագրված պայմանագրի համար հիմք է հանդիսացել ճարտարապետ Միշա Հակոբյանի նախագիծը, որն արժանացել է գիտամեթոդական խորհրդի հավանությանը և փորձաքննության է ենթարկվել:

- Տեր հա՛յր, ոմանք ասում են, որ հիմնադրամի հիմնադիր և հիմնական բարերար մոսկվայաբնակ օձունեցի Մովսես Ձավարյանը ցանկություն չունի շարունակել ֆինանսավորումը:

- Ես տեղյակ չեմ՝ հիմնադրամը կշարունակի ֆինանսավորել եկեղեցու վերականգնումը, թե՞ ոչ: Ես շնորհակալ եմ Մովսես Վարազդատի Ձավարյանից, ով բավական մեծ նվիրատվություն է կատարել մեր եկեղեցու վերականգնման գործի համար: Աստված թող հատուցի իրեն այս և հանդերձյալ կյանքում: Եթե նույնիսկ բարերարը չշարունակի ֆինանսավորումը, այդուհանդերձ ես իրենից գոհ եմ արդեն իսկ արածի համար:

- Այսինքն, եթե վերականգնումը դադարեցվի, դուք դժգոհ չե՞ք լինի:

- Օձունի եկեղեցու վերկանգնումը չի կարող դադարեցվել, քանի որ այն սկսվել է Վեհափառ հայրապետի կողմից կառավարությանն ուղղված դիմումի հիման վրա: Կառավարությունը 2010թ. շուրջ 20 միլիոն դրամ է հատկացրել Օձունի եկեղեցու վերականգնման նախագծի, գիտամեթոդական խորհրդի և փորձաքննությունների համար: Կառավարությունն պիտի ֆինանսավորեր Օձունի վերականգնումը, իսկ հիմնադրամը հիմնվել է 2011 թվականին: Օձունի վերականգնումը կախված չէ բարերարի ֆինանսավորումից, այլ Մշակույթի նախարարության բարի կամեցողությունից:

- Իսկ այդ բարի կամեցողությունը կա՞:

-Իհարկե՛, ես անձամբ Մշակույթի նախարարի հետ խոսել եմ, երբ տիկին Հ. Պողոսյանը «Թատերական Լոռի» ծրագրով Լոռու մարզ էր այցելել: Տիկին Պողոսյանը բարձրացավ Քոբայրավանք՝ ընթացող վերականգնողական աշխատանքները տեսնելու: Այդ ժամանակ Լոռու մարզպետ մեծարգո Արթուր Նալբանդյանի ներկայությամբ նախարարը վստահեցրեց, որ Օձունի վերականգնման աշխատանքներն անկախ ամեն տեսակի խոչընդոտներից, իրենց տրամաբանական ավարտին են հասնելու, և եկեղեցին ամբողջական տեսքով է ներկայանալու բազմաթիվ տեղացի և օտարազգի այցելուներին: Այդ թվում եկեղեցու բակը կբարեկարգվի միջավայրին համահունչ, և պատշաճ ջրահեռացում կկազմակերպվի: Այդ մասին նա տեղում հանձնարարական տվեց փոխնախարար տիկին Արև Սամուելյանին, ով խիստ հետևողական ու փորձառու անձնավորություն է:

-Տեր հա՛յր, Օձունը բազմաթիվ տեղացի և օտարազգի այցելուներ ունի, ինչի՞ց են հիմնականում դժգոհում այցելուները:

-Հիմնականում դժգոհում են վերականգնման նպատակով քանդված և չվերականգնված հյուսիսային կամարակապի բակում թափված քարերից և տեղահանված ու դեռևս իրենց տեղը չդրված գերեզմանաքարերից: Բողոքում են նաև 90-ականներին աղոթասրահի հյուսիսային և հարավային փայտե արժեքվոր հնամաշ դռներն փոխարնինած ֆաներայի անճաշակ դռներից , նույն ժամանակաշրջանում եկեղեցու փայտե պատուհաներին փոխարինած եկեղեցուն ոչ բնորոշ մետաղական շրջանակով պատուհաններից: Այդ թվում դժգոհում են բակի մուտքից դեպի եկեղեցի և եկեղեցու շուրջ սալահատակ ճանապարհի բացակայությունից, բարեբախտաբար, վերոհիշյալ բոլոր աշխատանքներն էլ նախագծով նախատեսված են:

-Ի՞նչ գնահատական կտաք կատարված աշխատանքներին:

-Ես մասնագետ չեմ և մասնագիտական գնահատական չեմ կարող տալ, բայց բարձր եմ գնահատում հանրահայտ վերականգնող ճարտարապետ Միշա Հակոբյանի կատարած նախագծային աշխատանքները և հեղինակային հսկողության գործում իր հետևողականությունը: Օձունի վերականգնմամբ է զբաղվում «ԼևԳուգ» ՓԲԸ-ն, որի տնօրենն է բծախնդիր և նվիրյալ մի անձնավորություն՝ հանձին Լևիկ Ղուկասյանի: Ընկերությունն ունի հիանալի մասնագետներ և տեխնիկապես զինված է ժամանակակից սարքավորումներով:

-Տեր Վրթանե՛ս, բազմաթիվ վթարային հուշարձաններ կան, ըստ Ձեզ, որո՞նց վերականգնումն է առաջնային:

-Իրոք, բազում խոնարհված վանքեր և եկեղեցիներ կան և Մայր Աթոռ Սուրբ Էջմիածինն ու Մշակույթի նախարարությունը շատ անելիքներ ունեն, այս գործում շատ կարևոր է նաև անհատ բարերարների սրտաբուխ նվիրատվությունները: Ես սաստիկ տրտմում եմ, երբ օտարները կոպտորեն արտահայտվում են ՀՀ հոգևոր և աշխարհիկ իշխանությունների հասցեին պատմամշակութային մեծ արժեք ունեցող սրբավայրերի պահպանման հարցում անտարբեր լիներ լինելու համար: Կարելի է վերականգնման առումով առաջնայնություն տալ այն սրբավայրերին, որոնք տուրիզմի սեզոնին օրական հարյուր և ավելի այցելուներ ունեն, որոնց թիվը Հայաստանի հանրապետության տարածքում շատ չէ: Դա կնպաստի տուրիզմի և տնտեսության զարգացմանը և միջոցներ կապահովի նաև մնացած սրբավայրերի պահպանման համար:

-Կա՞ն մարդիկ կամ պաշտոնյաներ, որքեր խոչընդոտում են Օձունի վերականգնմանը:

-Կարծում եմ, որ ամեն լավ գործի էլ սատանան խոչընդոտողներ է գտնում, բայց ես ուզում եմ իմ գոհությունն հայտնել Աստծուն օգնողների և աջակցողների համար, որոնց թվում չեմ ուզում մոռանալ Վերականգնման գործակալության պետ Արմեն Աբրոյանին, տեխնկական վերահսկողությունն իրականացնող Համլետ Սարգսյանին, հիմնադրամի տնօրեն Վանուշ Շերմազանյանին, գյուղապետ Արսեն Տիտանյանին, խաչքավոր Ռոբերտ Մուկուչյանին, բազմաթիվ աջակիցներին, վերականգնմամբ ուրախացողներին և վերականգնման համար աղոթող մեր բարեպաշտ ժողովրդին:

-Ո՞րն է Ձեր վերջին մաղթանքը:

-Աստված օրնի և հաջողություն տա բոլորիդ աստվածահաճո գործերին, այդ թվում Օձունի վերականգնման գործին:

Հեղինակ` Անն Էքսուս