Բոլոնյան համակարգ. երբ շտեմարանից ոչ մի թերթիկ չի պակասում

Երևանում մեկնարկել է Եվրոպական բարձրագույն կրթական տարածքի նախարարական գագաթաժողովն ու Բոլոնիայի գործընթացի 4-րդ քաղաքական ֆորումը, որին ներկա է 20 երկրի նախարար:

2005թ-ին Հայաստանը միացավ Բոլոնյայի կրթական գործընթացին: Այո, դա այն ժամանակներն էին, երբ մենք հինգերորդ դասարանից միանգամից տեղափոխվեցինք յոթերորդ դասարան:

«Լինել Բոլոնյական համակարգում նշանակում է լինել ավելի խելացի, քան վեցերորդ դասարանցին» կամ «Բոլոնյան համակարգ նշանակում է վերջին զանգն ու բանակի քեֆը մի ծախսով նշել»…

Տարբերակները շատ են, և փաստաթղթային սահմանումներ էլ կան, բայց եկեք դրանցից ավելի շոշափելի փաստերով փորձենք հասկանալ` ինչ ընտրեցինք:

2007-ին, երբ Բոլոնյան սկսեց «իր գործն անել», հայաստանյան գրեթե բոլոր հեռուստաընկերությունները լավ փող աշխատեցին. բանավեճային հաղորդումները գոնե մեկ անգամ անդրադարձան տասներկուամյա կրթությանը (կհիշեք): Պաշտպանող կողմերի համար առաջին փաստարկն այն էր, որ դիմորդն այլևս ստիպված չի լինելու դիմել կրկնուսույցի և ավելորդ գումար վճարել բուհ ընդունվելու համար:

Այսօր 2015-ի մայիսն է: Տասնյոթամյա Մարիամն ասում է, որ դպրոցից հետո տուն չի հասցնում մտնել: Մի հոթդոգ կուտի, որ պարապմունքից չուշանա:

-Դե հիմա ավելի լարված եմ պարապում. քննություններին բան չի մնացել:

Մարիամի մայրն այդ առիթով շատ անհանգիստ է, բայց երևի ավելի անհանգիստ կլիներ, եթե իրենց հարևան Զառայի աղջիկը ավելի ծանր պայուսակով վերադառնար, քան իր Մարիամը (հայերիս մոտ սա պատվի հարց է): Սխալ չհասկանաք, Մարիամը դպրոցում շատ լավ է սովորել, անգամ վերջին զանգի հաղորդավարն ինքն է լինելու, բայց դպրոցում հո դասախոսի պես չե՞ն սովորեցնի: Այ օրինակ՝ մաթեմատիկան.

Շտեմարանում գրված է.

Գտնել ութի բազմապատիկ ամենամեծ երկնիշ և ամենափոքր երկնիշ թվերի տարբերությունը:

ա) 80 բ) 78 գ) 90 դ)88

Հարց. Ո՞ր դեպքում դիմորդը կկարողանա ավելի ճիշտ ընտրել ա) տարբերակը` կրկնուսույցի օգնությա՞մբ, թե՞ առանց նրա: Իհարկե օգնությամբ: Ախր կրկնուսույցը շտեմարանի հետևից պատռում է պատասխանների թերթիկը:

(Բոլոնյան համակարգը` երբ շտեմարանից ոչ մի թերթիկ չի պակասում):

Մարիամը միանշանակ կընդունվի, և եկեք հաջողություն մաղթենք նրան, չէ՞ որ ժամանակին մենք էլ դրա կարիքն ունեինք: Դա այն տարին էր, երբ վարձավճարները թանկացվեցին 30%-ով, իսկ դասախոսների աշխատավարձերը` 5%-ով:

Այդ հինգ տոկոսը չի բարելավել մեր` կոչումով դոցենտ դասախոսներից մեկի ֆինանսական դրությունը, ով ամսական ստանում է մոտ հարյուր հազար դրամ: Այդ գումարը հերիքում է կոմունալ վճարումների և մեծ դստեր ուսման վարձի համար, իսկ բանակում ծառայող տղային այս ամիս դեռ ոչինչ չի ուղարկել: Դրա համար էլ երեկոյան կգան իր մոտ պարապող դիմորդները, Մարիամը վարձը կբերի, և նա կկարողանա տղային ուղարկել համեստ կապոցը:

Բոլոնյան համակարգ. երբ ուսանողը կարող է արդեն կրթական գործընթացը հարմարեցնել իր նախասիրություններին և ժամանակին, ակտիվ կերպով մասնակցել իր կրթական գործընթացի կազմակերպմանը, այսինքն` ներազդել դրա վրա և հարմարեցնել իրեն:

Ամեն բան լավ է ասված, պարզապես Բոլոնիայում հաշվի չեն առել հայ ծնողի պատվախնդրության ու դասախոսի գոյատևման միակ տարբերակի համատեղելիության ուժը, որն անհնար է հաղթահարել, քանի դեռ սովորելու ամենաարդյունավետ ձևը շտեմարանի թերթիկը պատռելն է:

Ոչ մի կրկնուսույց աշակերտին չի փրկի, եթե նա տասը տարի չսովորի, բայց Մարիամը կկարողանա փրկել դասախոսին ու նրա տասնութամյա որդուն, ով վերջերս ստացավ զինվորական համազգեստ…

Արուս Տիգրանյան