Մասնագետները խորհուրդ են տալիս բնակչության շրջանում մեծացնել երկրաշարժի ժամանակ տարհանման վերաբերյալ իրազեկվածությունը
Սեյսմիկ անվտանգության պաշտպանության առումով Հայաստանում փաստաթղթային դաշտը կարգավորված է, օրենսդրությունը՝ նույնպես, սակայն գործնական քայլերը քիչ են: Տեսակետը ՀՀ ԱԻՆ «Սեյսմիկ պաշտպանության ծառայություն» գործակալության շենքերի ու շինությունների սեյսմակայունության բաժնի պետ Գուրգեն Նամալյանինն է:
‹‹Արմենպրես››-ի փոխանցմամբ` Նամալյանը շեշտում է, որ երկրաշարժը սպառնալիք է թույլ երկրների համար եւ, համաձայն երկրների սեյսմիկ անվտանգության վերաբերյալ սանդղակի, Հայաստանը թույլ պաշտպանված երկրների ցանկում է, և շենքերի որոշ մասը ենթակա է փլուզման: ‹‹Ճապոնիայում, որտեղ շատ հաճախ են երկրաշարժեր լինում, շենքերը չեն փլուզվում: Մենք, իհարկե, այդ առնչությամբ շատ գործ ունենք անելու, քանի որ շենքերի ընդհանուր նորոգումն ու թարմացումը մեծ ծախսեր է պահանջում››,- ասաց Նամալյանը:
Թեպետ սեյսմիկ անվտանգության առումով շենքերի մեծ մաս ապահով չէ, սակայն, ըստ ՀՀ ԱԻՆ «Սեյսմիկ պաշտպանության ծառայություն» գործակալության պետ Հրաչյա Պետրոսյանի, Հայաստանի բնակչության պատրաստվածությունն ու տեղեկացվածությունը տարհանման վերաբերյալ համեմատական առաջընթաց է ապրում: «Ճապոնացի գործընկերների հաշվարկով, երկրաշարժերի ժամանակ մինչեւ 30 տոկոսով զոհերի եւ վիրավորների թիվը հնարավոր է կանխել, եթե բնակչությունը իրազեկած է եւ գիտի՝ ինչպես նախապատրաստվել եւ ինչպես վարվել երկրաշարժի ժամանակ: Բնակչության իրազեկումը մեծ միջոցներ չի պահանջում եւ պետք է այդ առումով դպրոցներում, գաղութներում, համալսարաններում անընդհատ խոսել, զեկուցել: Մենք գիտենք, որ ունենք մեծ թվով խոցելի շենքեր, որոնք կբերեն մեծաթիվ փլուզումների: Այս պարագայում հարցը հետեւյալն է՝ ի՞նչ անել: Ճապոնիայում աշակերտներին տարհանել են դպրոցներից 12 վայրկյանում: Երկրաշարժերը, ցնցումները տեւում են մինչեւ 75 վայրկյան, իսկ փլուզումները կատարվում են հիմնականում ցնցումների միջնամասում, եւ կյանքը ցույց է տալիս, որ կազմակերպված տարհանման շնորհիվ հնարավոր է մեծ թվով մարդկանց կյանքեր փրկել»,-ասաց Պետրոս յանը` հավելելով, որ այս պարագայում բազմահարկերում տարհանումը կարող է ավելի մեծ խնդիր առաջացնել, քանի որ խցանումներն ու վերալակների անսարք վիճակը, իհարկե, դժվարություններ կառաջացնեն:
Ըստ Պետրոսյանի, այս պարագայում առաջին հերթին իրենք ուշադրությունը կենտրոնացնում են դպրոցների, ուսումնական հաստատությունների ուղղությամբ: Այդ նպատակով Ասիական զարգացման բանկի հետ միասին Հայաստանը սկսել է ‹‹Դպրոցականների սեյսմիկ անվտանգության բարելավման›› ծրագիր, որի շնորհիվ պետք է նախագծվեն, կառուցվեն շենքեր եւ առաջին 5 տարվա համար բանկը կտրամադրի 87 միլիոն դոլար, եւս 20 միլիոն ՀՀ կառավարությունը: Ըստ Պետրոսյանի՝ հուշագիրն արդեն ստորագրված է, եւ այժմ կողմերը սպասում են, որպեսզի Ասիական բանկի խորհուրդն այն հաստատի:
