Կառավարության ծրագիր թե՞ կառավարելի քաոս

Եվ այսպես վերջապես փետրվարի 6-ին կառավարության նիստում քննարկվեց կառավարության ծրագրի նախագիծը: Փոխվարչապետ Մհեր Գրիգորյանը ասաց, որ նախագծում արտացոլված են կառավարության հիմնական նպատակներն ու խնդիրները, առանցքային սկզբունքները։ 

Վարչապետ Նիկոլ Փաշինյանն էլ հավելեց, որ բովանդակային առումով խնդիրներ չունեն, տեքստում խմբագրական խնդիրներ կան և մինչև վերջնաժամկետը՝ ամսի 8-ը, խմբագրված տարբերակը կուղարկեն ԱԺ։ 
Առաջին հայացքից` սովորական տեղեկություն է, արտառոց ոչինչ` կառավարությունը նիստում քննարկել է իր ծրագրի նախագիծը, որ այսօր ներկայացվելու է ԱԺ: Իրականում նոնսենս է, երբ փոխվարչապետը հայտարարում է, որ սա դեռ ծրագիր չէ, այլ չգիտեմ ինչ, որի ԱԺ-ում հաստատումից հետո միայն կառավարությունը ձեռնամուխ կլինի «դրանից բխող միջոցառումների ծրագրի ձևավորման և հաստատման գործընթացին, որի արդյունքում մանրամասն կամրագրվեն հիմնական թիրախները, նպատակային ցուցիչները, չափելի արդյունքները և ժամկետներն արդեն ըստ ոլորտների»:

Այսինքն` ԱԺ-ին ի՞նչ է ներկայացվում` մտադրությունների ժողովածու՞. առանց թիրախների, նպատակային ցուցիչների, չափելի արդյունքների ու ժամկետների` ըստ ոլորտների: Եվ ե՞րբ կիրականացվի այդ տիտանական աշխատանքը: Ինչո՞վ էր կառավարությունը զբաղված մինչև հիմա: ՈՒ՞մ է պետք 70-էջանոց նախագիծը` առանց թիրախ-ցուցիչ-արդյունք-ժամկետի: Աժ պատգամավորները համատեղության կարգով պայծառատեսնե՞ր են, որ կարդան ու պատկերացնեն «դրանից բխողը», գնահատեն ու վերաբերմունք արտահայտեն: Առավել ևս, որ վարչապետը բովանդակային խնդիրներ չի տեսնում, ընդամենը` խմբագրական: Եվ ճիշտ է անում` բովանդակային խնդիրներ տեսնել բառակույտում, նվազագույնը արդար չէ:

Երբ 2018-ին էր նորընտիր Փաշինյանը կառավարության ծրագիր ներկայացնում Աժ-ին` առանց թվերի, հռչակագրային, լավագույն մտադրությունների հավաքածու, ինչ-որ չափով հասկանալի էր` ժամանակ չէր եղել, անցումային կառավարություն էր` մինչև Աժ արտահերթ ընտրություններ, փոփոխությունները նոր էին սկսվում, ու հույս կար, որ հընթացս հարցերը կլուծվեն հեղափոխության նպատակների ու տրամաբանության հանգույն: Վերջապես` կես տարուց ավելի ժամանակը նաև նոր կառավարության ծրագիրը պատկերացնելու ու ամբողջացնելու համար էր: Պարզվում է` Կառավարությունը ինքն իրեն միայն ԱԺ հաստատումից հետո է պարտավորված համարում …ծրագիր ունենալ: Մեղմ ասած` ինքնատիպ է: 
Ոչ վարչապետը, ոչ կառավարության 12 առաքյալները չեն ընդունում, որ այլևս 100 օր չունեն, իրենց 100 օրը 2018-ին սպառվել է ու 2019-ը աշխատանքի ժամանակն է: Համենայն դեպս, Նիկոլ Փաշինյանի տարեմուտին հայտարարած տնտեսական հեղափոխությունը սկսելու: Ոչ միայն Հայաստանում, այլև սփյուռքում են սպասում, թե ինչ ռազմավարություն ու մարտավարություն կունենա նոր կառավարությունը, ինչ գերակայություններ` տնտեսության զարգացման ու մթնոլորտի փոփոխության, Հայաստանն աշխարհի զարգացող պետությունների շարքում դնելու համար: Եվ միանշանակ` համեմատելու են նախորդ կառավարությունների ծրագրերի հետ` տարբերությունները տեսնելու ու համոզվելու, որ Հայաստանում ռեալ փոփոխություններ են ու ճիշտ ժամանակն է ռեալ աշխատանք սկսելու համար` ոչ միայն ներդրումների, այլև տունդարձի:

Առավել ևս, որ «նախորդ հանցավոր ռեժիմի» քննադատության պակաս չի եղել, ուրեմն պիտի լիներ նրանց չարածների ու սխալների նպատակային ու արդյունավետ ուղղում: Ոչինչ, որ ռեալ կյանքում այդ «ուղղումները» չեն երևում, բայց ծրագրում պիտի լինեն: Ոչինչ, որ «սիրո ու համերաշխության հեղափոխությանը» հաջորդել է թշնամանքի ու անհանդուրժողականության մթնոլորտը, որին իշխանությունը չի հակազդում: 

Ծրագրում նշված է, որ արտաքին քաղաքականությունն իրականացնելիս կառավարությունն առաջնորդվում է ՀՀ և հայ ժողովրդի հավաքական շահերով: Այդ դրույթներով կառավարությունն ասում է, որ իր համար գերական ՌԴ-ի հետ հարաբերությունների խորացումն է, ԵԱՏՄ-ում, ՀԱՊԿ-ում անդամակցության արդյունավետության բարձրացումը, հետո միայն` ԱՄՆ-ի, ԵՄ-ի, Իրանի, Վրաստանի հետ հարաբերությունների զարգացման ընդհանուր ձևակերպումներն են` ճիշտ ինչպես առաջ: Ոչինչ, որ ՀՀ-ԵՄ համաձայնագիր է ստորագրվել, որը խելամիտ քաղաքականության դեպքում կարող է ու պետք է դառնա ՀՀ տնտեսական զարգացման, նոր տեխնոլոգիաների ձեռքբերման, արտահանման մեծացման, աշխատատեղերի ստեղծման միջոց: Վերջապես` ինքնիշխանության վերականգնման, մեկուսացումից դուրս գալու, քաղաքական հավասարակշռություն ու արտաքին քաղաքականության ճկունության համար այլընտրանք ստեղծելու:

Տրամաբանորեն կառավարությունը նախ պիտի ծրագիր ունենար, հետո որոշարկեր իր կառուցվածքը` ըստ ծրագրի կատարման անհրաժեշտությունների: Փաստացի` կառավարության կառուցվածքի վերջնական տեսքը մնում է անհայտ, հայտնի մասով ունենք 12 նախարարություններ: Եվ հարց է` կառավարությունը կարո՞ղ է իր հայտնի կառուցվածքով իրականացնել իր դեռ անհայտ ծրագիրը: Եթե կառավարության ծրագիրը ԱԺ-ում հաստատումից հետո նոր միայն մշակվելու է, ինչքա՞ն ժամանակ է պետք, որ կառավարությունը իր վերջնական տեսքով ձեռնամուխ լինի իր վերջնական ծրագրի կատարմանը: Այդ ընթացքում նախընտրական խելքից-մտքից դուրս, շռայլ խոստումների կատարմանը սպասող մարդկանց զբաղեցնելու են «բռնեմ-բաց թողնեմ» ծրագրո՞վ: Լևոն Տեր-Պետրոսյանը անեկդոտնե՞ր կպատմի, Սամվել Բաբայանը կսպառնա, որ ուզում է Արցախի նախագա՞հ դառնալ` «ժողովրդի պարտադրանքով», ՀՅԴ-ն ՌԴ դեսպանին կզեկուցի իր ծրագրերն ու նպատակները, որ հավանությու՞ն ստանա, մտահոգված ՀՀԿ-ն «Նիկոլ, հեռացիր»-ի՞ն կանցնի, ՊԵԿ-ը 160000-ով ՀԴՄ-ներ գնածների 100000-ները կվերադարձնի, իսկ չգնածներին 60000-ով կվաճառի՞, ԱԱԾ-ն նախագահական եռյակի հարցաքննությունները կամբողջացնի՞ կամ ո՞չ, և այլն, և այլն…

Դեռ ինչքա՞ն Նիկոլ Փաշինյանին կհերիքի ՀՀԿ-ի ու հատկապես Սերժ Սարգսյանի նկատմամբ հակակրանքի էներգիան: Փաստացի` «Նիկոլ Փաշինյանը ճիշտ էր, ես սխալվեցի» սակրալ նախադասությունն է առայսօր հնչած միակ ռեալ քաղաքական հայտարարությունը, մնացածը եղել է ընթացիկ ու վկայում է հեղափոխության նպատակների գլոբալ անորոշություն` լոկալ խնդիրների մեջ: 

Անդրանիկ Հարությունյան