Զինվոր Է ինքնասպան եղել

1in.am-ը գրում է.

Վերաքննիչ քրեական դատարանում ավարտվեց Արթուր Ա.-ի գործով բերված վերաքննիչ բողոքների քննությունը:

Գործը քննվել է Արմավիրի մարզի ընդհանուր իրավասության դատարանում Արթուր Ադամյանի նախագահությամբ:

Նախաքննական մարմինը հաստատված էր գնահատել, որ Արթուր Ա.-ն՝ կոչումով մայոր, 2009 թվականին նշանակվել է զորամասի բժշկական ծառայության պետ, իսկ 2015 թվականի մարտին արձակվել է պահեստազոր:

Սյունիքի մարզի բնակիչ Ռուբեն Դ.-ն, լինելով Երևանի ճարտարապետության և շինարարության համալսարանի ուսանող, 2013 թվականի հունիսին առանց առողջական սահմանափակումների, զորակոչվել ու ժամկետային զինծառայության է անցել տանկային գումարտակում:

Մինչև զորակոչվելը՝ 2012 թվականին սեպտեմբերին, գտնվելով Երևանում, Ռուբենը մեկ անգամ ունեցել է ջղաձգումներ և գիտակցության կարճատև կորուստ: Շտապօգնությունը նրան տեղափոխել է հիվանդանոց, որտեղ նա լրիվ հետազոտությունները չի անցել, հրաժարվել է ստացիոնար բուժումից ու խորացված հետազոտություններից:

Հետագայում գիտակ ցության կորուստ ու ջղաձգումներ չի ունեցել, զորակոչային բժշկական հանձնաժողովին գանգատներ չի ներկայացրել և առանց առողջական սահմանափակումների է զորակաչվել ծառայության:

Ըստ մեղադրանքի՝ սկզբում Ռուբենը չի բողոքել ծառայությունից: 2013 թվականի հուլիսի վերջին ծառայողական անհրաժեշտությունից ելնելով՝ նա տեղափոխվել է այլ գումարտակ, որտեղ էլ ծառայության ընթացքում նրա մոտ սկսել են ի հայտ գալ նյարդային ու հոգեկան բնույթի խնդիրներ:

Ըստ մեղադրանքի՝ Ռուբեն Դ.-ն իրեն պահել է մեկուսի, ծառայակիցների հետ չի շփվել, հարցերին պատասխանել է կարճ և հատու:

2013 թվականի օգոստոսի 14-ից մինչև սեպտեմբերի 4-ն ընկած ժամանակահատվածում Ռուբենը հաճախ դիմել է վաշտի հրամանատարին՝ առողջական վիճակից բողոքելով, նա ասել է, որ նյարդային լարված վիճակում է: Ռուբեն Դ.-ին մի քանի անգամ տեղափոխել են զորամասի բուժկետ, որտեղ ախտորոշվել են միայն «լարինգիտ», «լիմֆոստազ»՝ չնայած այն բանին, որ Ռուբենի գանգատները հիմնականում եղել են նյարդային ու հոգեկան բնույթի:

Ըստ մեղադրանքի՝ 2013 թվականի օգոստոսի 16-ի առավոտյան զինվորական ծառայության պարտականությունները կատարելու ժամանակ Ռուբենի ինքնազգացողությունը կտրուկ վատացել է, ջղաձգության նոպա է եղել, ինչպիսին եղել էր մեկ տարի առաջ: Վաշտի սպաներից մեկն ուղեկցել է Ռուբեն Դ.-ին զորամասի բուժկետ: Սպայի վկայությամբ՝ Ռուբենը քայլել է դժվարությամբ, ամբողջ մարմինը եղել է ջղաձգված, խոսել է կցկտուր, բառերն անգամ արտասանել է դժվարությամբ:

Բուժկետում բժիշկների հարցերին Ռուբենը պատասխանել է ծայրահեղ նյարդային ձևով, «կոպիտ ու անհարգալից տոնով», նույնիսկ պառկած վիճակում դեմքը շրջել է դեպի պատը և չի ցանկացել պատասխանել մնացած հարցերին:

Սպան կատարվածի մասին զեկուցել է գումարտակի հրամանատարին:

Նույն օրը գումարտակի հրամանատարական կազմից երկու սպաներ գնացել են բուժկետ՝ Ռուբենի հետ զրուցելու և նրա ինքնազգացողության կտրուկ վատացման պատճառները պարզելու:

Սպաների հետ խոսակցության ժամանակ Ռուբենը դրսևորել է տարօրինակ վարքագիծ՝ հայացքը կտրուկ թեքել է այսուայն կողմ, նշել է, թե չի կարողանում հարմարվել զինվորական ծառայությանը, քանի որ շարքում կանգնելը, սնվելը, ջուր խմելն ու անգամ՝ արևը ազդում են իր վրա:

Սպաները Ռուբենի անհատական գրքույկում նշել են, որ նա նյարդային լարված վիճակում է, վարքը տարօրինակ է:

Նույն օրը Ռուբենին դուրս են գրել բուժկետից, նա վերադարձել է ստորաբաժանում, բայց նորից բողոքել է նյարդային լարվածությունից:

Գումարտակի հրամանատարի ցուցումով Ռուբենին դարձյալ ուղեկցել են բուժկետ և սպասել են այնքան, մինչև նրան ընդունել են ստացիոնար բուժման:

Ըստ մեղադրանքի՝ չնայած Ռուբեն Դ.-ն բողոքել է նյարդային լարվածությունից, անքնությունից և այլն, նրա մոտ շարունակել են ախտորոշել «լարինգիտ»…

Երկու օր անց Ռուբենին դարձյալ դուրս են գրել՝ ըստ բժշկական փաստաթղթերի՝ լավացումով… Սակայն ծառայության վերադառնալով՝ Ռուբենը շարունակել է ներկայացնել նույն բողոքները՝ նյարդային լարվածության վերաբերյալ:

Նրան նորից են տեղափոխել բուժկետ, պահել են մեկ օր ու դուրս են գրել:

Երկու օր անց նույն գանգատներով Ռուբենին նորից տեղափոխել են բուժկետ, նա երկու օր ստացիոնար բուժում է ստացել, այս անգամ ախտորոշվել է նրա գանգատների հետ կապ չունեցող՝ «լիմֆոստազ»:

Հաջորդ անգամ Ռուբենը բուժկետ է դիմել սեպտեմբերի 4 –ին: Նրան մեկ օր են պահել:

Բուժկետում եղած ժամանակ Ռուբենը մայոր Արթուր Ա.-ի հետ զրույցի ժամանակ ասել է, թե ցանկանում է նորից տեղափոխվել իր նախկին գումարտակ, այնտեղ ընկերներ ունի…

Ըստ մեղադրանքի՝ Արթուր Ա.-ն որպես բժշկական ծառայության պետ՝ անմիջական պատասխանատվություն կրելով զորամասի անձնակազմի առողջական վիճակի համար, անտեսել է Ռուբեն Դ.-ի մոտ ակնհայտ նյարդային ու հոգեկան խնդիրների առկայությունը, նրան նեղ մասնագիտական հետազոտության ուղարկելու, նրա բուժումը կազմակերպելու փոխարեն «դրսևորել է պաշտոնեական անգործություն և չի կազմակերպել զինծառայողի պատշաճ հետազոտումն ու բուժումը… Ավելին, նա զորամասում խոսակցություններ է տարածել, թե Ռուբենն իրականում հիվանդ չէ, այլ սիմուլյատիվ վարքագիծ է դրսևորում, որպեսզի տեղափոխվի նախկին գումարտակ…»:

Ըստ մեղադրանքի՝ Արթուր Ա.-ն Ռուբենի ու նրա հրամանատարի մոտ փորձել է արդարացնել իր անգործությունը, նշել է, որ Ռուբենը իրականում հիվանդ չէ, սիմուլյացիա է անում, նախկին գումարտակ տեղափոխվելու նրա ցանկությունը կապ չունի առողջական խնդիրների հետ…

Ռուբենի հերթական այցելություններից մեկի ժամանակ մայոր Արթուր Ա.-ն իրեն ապահովագրելու համար ձայնագրել է իր ու Ռուբենի խոսակցությունը՝ իբր մասնագիտական նպատակով, չնայած նման սովորությունը, ըստ մեղադրանքի, նա չի ունեցել:

Խոսակցության ժամանակ Ռուբեն Դ.-ն, ըստ մեղադրանքի, նշել է, որ անհանգիստ է, լարված, քնել չի կարողանում, ինչից շատ հոգնել է, սթրեսի մեջ է, մտքերով է ընկնում… Նա նշել է, որ նախկինում մի անգամ ջղաձգման նույնպիսի նոպա է ունեցել, գիտակցությունը կորցրել է…

Բայց, ըստ մեղադրանքի, անգամ այս խոսակցությունից հետո մայոր Արթուր Ա.-ն միջոցներ չի ձեռնարկել Ռուբենի հետագա բուժզննումը նեղ մասնագետի մոտ կազմակերպելու համար:

Ռուբենի՝ հերթական անգամ բուժկետում եղած ժամանակ բուժկետ է այցելել զորամասի հրամանատարի տեղակալը, նա հանդիպել է Ռուբենին, վերջինիս վարքագծի մեջ տարօրինակություններ է նկատել ու հարցուփորձ է արել բուժծառայության պետ Արթուր Ա.-ին, սակայն վերջինս ասելով, թե Ռուբենը առաջին անգամը չի բուժկետում, ավելացրել է, թե իր կարծիքով՝ նա իրականում հիվանդ չէ, սիմուլյացիա է անում:

Այդ խոսակցությունից հետո զորամասի հրամանատարի տեղակալը նախազգուշացրել է Ռուբենին՝ եթե նա իրոք՝ հիվանդ չէ ու սիմուլյացիա է անում, կարող է ենթարկվել քրեական պատասխանատվության: Հրամանատարի տեղակալը Արթուր Ա.-ին կարգադրել է խորամուխ լինել զինծառայողի առողջական խնդիրների մեջ, եթե անհրաժեշտ է՝ նրա բուժզննումը կազմակերպել զինվորական հոսպիտալում, ինչը չի կատարվել…

Ռուբեն Դ.-ն իր եղբայրների հետ հեռախոսային խոսակցությունների ժամանակ նույնպես բողոքել է նյարդային վիճակից, խնդրել է, որ միջոցներ ձեռնարկեն ու իրեն զորացրեն, քանի որ զինվորական ծառայությունն առողջական խնդիրների՝ նյարդային գերլարվածության պատճառով իր համար անտանելի է դարձել: Նա եղբայրներին ասել է, թե զորամասում իրեն չեն հավատում, մեղադրում են սիմուլյացիա կատարելու համար, նույնիսկ դեղամիջոցներ չեն տրամադրում… Ըստ մեղադրանքի՝ Ռուբեն Դ.-ն կոկորդի ցավերից կամ մրսածությունից չի բողոքել, բայց նրա ախտորոշումները դրան են վերաբերում… Ռուբենի եղբայրները ցանկացել, բայց չեն կարողացել զրուցել Արթուր Ա.-ի հետ:

Այս ամենի արդյունքում, ըստ մեղադրանքի, զինծառայող Ռուբեն Դ.-ի մոտ զարգացել է «Դեզադապտացիոն խանգարում, դեպրեսիվ տևական հակազդում»՝ հոգեկան գործունեության փսիխոտիկ մակարդակի չհասնող խանգարում, որն էլ արտահայտվել է մեկուսացվածությամբ, տրամադրության անկումով:

Ըստ մեղադրանքի՝ զորամասի բուժծառայության պետ, մայոր Արթուր Ա.-ի անգործության, սիմուլյացիայի վերաբերյալ խոսակցությունների տարածման պատճառով զինծառայողը «սուբյեկտիվորեն ընկել է անելանելիության հոգեվիճակի մեջ ու իր ունեցած հիվանդությունից ելքը գտել է ինքնասպանություն գործելու մեջ»:

2013 թվականի հոկտեմբերի 18-ին, ժամը 13-ին Ռուբեն Դ.-ն զորամասի մարտավարական դաշտում համածառայողների ներկայությամբ իրեն ամրակցված «ԱԿ-74» ինքնաձիգը լիցքավորել, պահել է իր կզակի հատվածում ու կրակոց արձակելով՝ վերջ է տվել կյանքին…

Զորամասի բուժծառայության պետ, մայոր Արթուր Ա.-ին մեղադրանք է առաջադրվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 375 հոդվածի 2-րդ մասով:

Ամբաստանյալ Արթուր Ա.-ն իրեն մեղավոր չի ճանաչել: Նա պնդել է, թե ինքը զորամասում խոսակցություններ չի տարածել Ռուբենի կողմից սիմուլյացիա անելու վերաբերյալ, Ռուբենի բուժօգնությունը կազմակերպել է պատշաճ կերպով:

Առաջին ատյանի դատարանը Արթուր Ա.-ի նկատմամբ կայացրել էր արդարացման դատական ակտ՝ հանցակազմի բացակայության հիմքով: Դատարանը նշել էր, թե դատաքննությամբ հետազոտված ապացույցներով չի հիմնավորվել, որ Արթուր Ա.-ն դրսևորել է իշխանական անգործություն…

Արդարացման դատական ակտի դեմ վերաքննիչ բողոքներ էին բերել մեղադրողն ու տուժողի իրավահաջորդը:

Վերաքննիչ քրեական դատարանում մեղադրող Ս. Յուզբաշյանը նշել է, թե դատավճիռը պաշտպանական ճառի «արտատպված օրինակն է», դատարանը սխալ է վերլուծել ապացույցները, կայացրել է չհիմնավորված դատական ակտ:

Մեղադրողը պահանջել է ամբողջությամբ բեկանել արդարացման դատական ակտը, Արթուր Ա.-ին մեղավոր ճանաչել մեղսագրված արարքի համար և դատապարտել 5 տարի ազատազրկման:

Տուժողի իրավահաջորդը՝ տուժող Ռուբենի եղբայր Գուրգեն Դ.-ն նշել է՝ հենց Արթուր Ա.-ի կողմից իր ու Ռուբենի խոսակցության ձայնագրությունը տալիս է շատ հարցերի պատասխաններ՝ Ռուբենը այդ խոսակցության ժամանակ հստակ նշում է իր գանգատները՝ նյարդային լարվածություն, անքնություն սթրես, բայց այդ գանգատներն անտեսվել են բուժծառայության պետի կողմից, դրանք նույնիսկ չեն արձանագրվել Ռուբենի հիվանդության պատմության մեջ: Առաջին ատյանի դատարանը հիշյալ ձայնագրությունը վերցրել, կցել է գործի նյութերին, սակայն ձայնագրության բովանդակությունից ճիշտ հետևություններ չի արել: Մինչդեռ ձայնագրությունից ակնհայտ է՝ Արթուր Ա.-ի հետ խոսակցության ժամանակ Ռուբենը սովորական վիճակում չէ, նա նյարդային լարված վիճակում է, բայց բժիշկը, հիվանդի գանգատները լսելով, ոչ մի ձևով չի արձագանքել:

Ըստ տուժողի իրավահաջորդի՝ առաջին ատյանի դատարանում օբյեկտիվ դատաքննություն չի ընթացել…