Ն. Փաշինյանի ԵԽԽՎ-ի ելույթը՝ դատական համակարգի մասով անկեղծ չէր
InterviewՎարչապետ Նիկոլ Փաշինյանի ԵԽԽՎ-ի ելույթը քաղաքական շրջանակներում շարունակում է քննարկման թեմա լինել: Ոմանք այն փայլուն են որակում, ոմանք էլ քննադատաբար են վերաբերվում, նշելով, որ հնչեցված պատասխաններն առավելապես արտաքին աշխարհին էին ուղղված:
Քաղաքագետ Երվանդ Բոզոյանը, Orer.am-ի հետ զրույցում անդրադառնալով ելույթին, նշեց, որ Հայաստանի բոլոր առաջնորդներն էլ իրարից տարբերվել են գործունեության յուրօրինակ ոճով, որը բխել և բխում է նրանց անցած քաղաքական ուղուց: Խոսելով Ն. Փաշինյանի ելույթի մասին, քաղաքագետի կարծում է, որ այն նորմալ էր, թեև որոշ հարցերի պատասխաններն այնքան էլ անկեղծ չէին:
«Երբ Փաշինյանը խոսում էր, որ մեր դատական համակարգի մասին, ասաց, որ թեև իշխանություններ ամեն ինչ անում են, որ այն անկախ լինի, բայց վստահ չէ, որ այլ շրջանակներ այդ համակարգի վրա ազդեցություն չեն ունենում: Թույլ տվեք ասել, որ այդ տեսակետն այնքան էլ անկեղծ չէր: Միգուցե եվրոպական գործընկերների համար այն կարող է անկեղծ լինել, բայց հայ հասարակության բոլոր խավերն էլ լավ գիտեն, որ մշտապես օրվա իշխանություններն իրենց ազդեցությունն են ունեցել մեր դատական համակարգի վրա:
Այսինքն՝ մեր դատական համակարգը ո՛չ նախորդ նախագահների ժամանակ, ո՛չ էլ այսօր երբևէ անկախ չի եղել: Դրա վկայությունն է նաև այն, որ նույն անձինք մի քանի տարի առաջ Փաշինյանին և իր գործընկերներին էին դատապարտում, այսօր դատապարտում են բոլորովին այլ անձանց: Սա խոսում է այն մասին, որ Հայաստանում դատական համակարգը գործում է՝ «ով՝ էշ, ես՝ փալան» սկզբունքով»,- ասաց Ե. Բոզոյանը:
Քաղաքագետի կարծիքով, իշխանություններից բացի այլ համակարգեր երբեք էլ չեն կարող ազդեցություն ունենալ դատական համակարգի վրա, ինչի մասին բոլորը լավ գիտեն: Իսկ համակարգի անկախությունն ամենևին էլ չի կարող քաղաքական կամքով պայմանավորված լինել: Ե. Բոզոյանի դիտարկմամբ դատական համակարգն անկախանում է, երբ օրենսդիր և գործադիր մարմինները բալանսավորված են գործում:
«Դատարանն անկախանում է, երբ իշխանական երկու թեևերն էլ ուժեղ են լինում: Հակառակ դեպքում այն ուժեղի կողմից հանդես կգա: Համաշխարհային պրակտիկան դա է ցույց տալիս, միչդեռ Հայաստանի անկախացումից հետո, օբյեկտիվ կամ սուբյեկտիվ պատճառներով, երբեք քաղաքական բալանս չի եղել: Այսօր՝ առավել ևս:
Այսօր Ն. Փաշինյանն ունի 80 % իշխանություն, գործադիր իշխանությունն ամբողջությամբ իր ենթակայության տակ է, օրենսդիր մարմնի գերակշիռ մասը նույնպես, և այս պայմաններում կարո՞ղ եք գտնել մի խելագար դատավոր, ով կկարողանա անկախ գործել: Նման բան, սկզբունքորեն չի կարող լինել և որևէ մեկը չի էլ հավատա դրան, անկախ նրանից, թե ինչ են ասում իշխանությունները»,- ասաց Ե. Բոզոյանը:
Նույնը, ըստ քաղաքագետի, կոռուպցիայի դեմ պայքարին է վերաբերում: Նա համոզված է, որ նախկին կոռումպացված համակարգի դեմոնտաժի փոխարեն այսօր երկրում սողացող պրոցեսներ են տեղի ունենում, որպեսզի շուկայի նախկին խաղացողներին նորերը փոխարինեն: Ու չնայած հասարակության կողմից «մարդ բռնելն» է համարվում կոռուպցիայի դեմ պայքար, բայց շատերը չեն էլ նկատում, թե իրականում ինչ է կատարվում:
«Եթե համեմատենք Վրաստանի հետ, ապա Սահակաշվիլին իր ղեկավարման տարիներին կոռուպցիան վերացրեց ծառայությունների մատուցման և սպասարկման ոլորտում, բայց գլոբալ առումով երկրում կոռուպցիան ոչ թե վերացավ, այլ վերածվեց մի խայտառակ ռեպրեսիվ մեքենայի: Արդյունքում 36 հազար ընկերություն ոչնչացվեց և դրանց փոխարինեցին նորերը: Սահակաշվիլիից հետո, մինչ օրս, ընդամենը 11 հազար մարդ է կարողացել հետ բերել իր ունեցվածքը, 200 հազար մարդ բանտերով է անցել:
Այս ամենը տեղի է ունեցել այն պայմաններում, երբ Սահակաշվիլին միջազգային կառույցների կողմից որպես աջակցություն 4 միլիարդ 650 մլն դոլար գումար է ստացել, չհաշված վարկային և այլ գումարները: Իսկ եթե Սահակաշվիլին քաղաքական դաշտը ևս ազատականացներ, ապա երկիրը թռիչքային տնտեսական աճ կունենար:
Վրաստանի հեղափոխությունը եթե համեմատենք հայաստանյան իրադարձությունների հետ, ապա Փաշինյանը նման գումարներ ստանալու որևէ շանս չունի, քանի որ մեզ մոտ տեղի ունեցածն աշխարհաքաղաքական փոփոխությունների հետևանք չէ: Եվ բնական է, որ այս պարագայում երբեք որևէ միջազգային կառույց լուրջ «խաղադրույք» չի անի: Այսինքն՝ մենք նման գումարներ ստանալու ակնկալիք էլ չունենք, ինչը նշանակում է, որ պետք է շատ խելացի քայլեր իրականացնենք, որպեսզի կարողանանք այս իրավիճակից դուրս գալ»,- ասաց Ե. Բոզոյանը:
Արմինե Գրիգորյան
