Սամվել Խուդոյանը երդվեց, որ ինքը ոչ թե անձերի, այլ երևույթի դեմ է պայքարում
InterviewԻրականում գիտական աշխարհում վեճերը, բանավեճերը, այս կամ այն հայտնագործությունն ընդունողներն ու դրանք չընդունողները սովորաբար բաժանվում են բանակների ու սկսում են միմյանց դեմ անխնա պայքար մղել: Կարծիք կա, որ այդ բանավեճերից ծնվում են նաև նոր գաղափարներ, բայց գիտական բանավեճերից հեռու մարդկանց համար այդպես էլ հասկանալի չի դառնում, թե ինչու են գիտնականներն իրար դեմ աշխատում, եթե կարող են իրենց ջանքերը համադրել, ավելի կառուցողական բանավեճերի, քննարկումների ու նոր բացահայտումների շնորհիվ գիտությունն ավելի առաջ մղել:
Տարածված կարծիք կա նաև, որ գիտնականների միջև առաջինը լինելու ձգտումը և ոլորտի առաջատարը դառնալու ցանկությունն է հաճախ նման պայքարի մղում: Բայց, համաձայնեք, որ դա էլ հասկանալի չէ, քանի որ գինականներն ավելի շատ հայտնի են դառնում ոչ թե իրենց ագրեսիվ վարքի, այլև նեղ մասնագիտական ոլորտներում նորանոր հայտնագործություններ անելու շնորհիվ:
Միմյանց հանդեպ անհանդուրժողական վերաբերմունք կա նաև մեր գիտնական-հոգեբանների շրջանում, բայց որքանո՞վ է այն օգնում ոլորտը զարգացնելուն, դժվար է ասել:
Օրերս վիճելի հարցի շուրք քննարկման թեման ԵՊՀ Ընդհանուր հոգեբանության ամբիոնի վարիչ Հրանտ Ավանեսյանի ասպիրանտի ատենախոսության մեջ չակերտ դնել-չդնելու հարցն էր: Բայց, զարմանալին այն էր, որ ատենախոսության պաշտպանությունից ընդամենը երկու ժամ առաջ էր հանձնաժողովի անդամ, Երևանի մանկավարժական համալսարանի Կիրառական հոգեբանության ամբիոնի վարիչ Սամվել Խուդոյանը տեղեկացրել, որ առարկություններ ունի, քանի որ ատենախոսության մեջ գրագողության երևույթներ է հայտնաբերել:
Խոսքը որոշ մեջբերումների ժամանակ չակերտները չփակելու կամ չբացելու վրիպակի մասին էր, որը Խուդոյանի ջանքերով դարձավ փոթորիկ մեկ բաժակ ջրում: Այլոց կարծիքով, դա ամենևին էլ չէր ազդում ասելիքի բովանդակության վրա, քանի որ ամեն ինչ իրենց համար հասկանալի էր: Ու թեև ատենախոսության հեղինակին հաջողվել էր կարճ ժամանակում բոլոր առարկությունների պատասխանները պատշաճ կազմել, սակայն երևույթն ինքնին տհաճություն էր պատճառել ներկանելին, քանի որ կարծում էին, որ այդ մասին կարելի էր ավելի վաղ հայտնել, ոչ թե վերջին րոպեին:
Orer.am-ը Ս. Խուդոյանից փորձել ճշտել, թե նման ծանր մեղադրանքի պատճառ կարո՞ղ է արդյոք հանդիսանալ չակերտի վրիպակը, առավել ևս, երբ բոլորն էլ գիտեն, որ ատենախոսության տեքստն այնքան է խմբագրվում, որ կարող է նաև վրիպակներ լինեն: Ինչ վերաբերում է չակերտի վրիպակի պատճառով այն գրագողություն անվանելուն, ապա դա ինքնին բավականին ծանր մեղադրանք է և տարիների աշխատանքի վրա նման կերպ ստվեր նետելն, իրոք լուրջ հարված կարող է լինել:
«Գիտական աշխատանքը գնահատվում է իր օրիգինալությամբ: Եվ, եթե ուրիշից վերցված բառացի արտագրություն կա, որը չակերտում չի գրված, ապա դա նշանակում է, որ հեղինակն ուրիշի միտքը վերագրում է իրեն: Նման բաները նույնիսկ քրեական օրենսգրքով է կարգավորվում: Չակերտները չդնելը համարվում է գրագողություն, իսկ հղումը չդնելը, նշանակում է մեջբերման խախտում»,- ասաց Ս. Խուդոյանը:
Նա նաև նշեց, որ գիտական աշխատություններում նման դեպքերի ահռելի քանակություն կա, ուստի ժամանակն է նման քննարկումների միջոցով այդօրինակ հարցերը կանոնակարգել, որպեսզի հետագայում թյուրիմացություններ չլինեն: Հարցին, թե ճի՞շտ է այն կարծիքը, որ նման ինտրիգներ հրահրելով ինքը փորձում է հոգեբանության ոլորտի մասնագետներին ցույց տալ, որ ինքն ամենալավն է և նրանց մեջ ոլորտում մենաշնորհային դիրք գրավել, Ս.Խուդոյանն ասաց.
«Ինչ մենաշնորհի մասին է խոսքը, ես երդվում եմ, որ նման բան չկա: Ես նման նպատակներ, մտքեր չունեմ: Ես գիտությամբ եմ զբաղվում և արդեն տաս տարի է, որ նաև գրագողության դեմ եմ պայքարում: Այսինքն՝ ես հարյուրավոր մարդկանց եմ քննադատել, դա ինչպե՞ս կարող է որպես անձնական ամբիցիա որակվել»,- ասաց Ս. Խուդոյանը:
Հիշեցնենք, որ երկուշաբթի այս հարցը կքննարկվի նաև ԲՈԿ նախագահ Ս. Գոգյանի ներկայությանմ, և կարծում ենք, որ այնուամենայնիվ այդ վրիպակը չի ազդի ատենախոսության պաշտպանությունն ընդունելի համարելու վրա:
Արմինե Գրիգորյան
