ՊԱՏՄՈՒԹՅԱՆ ԱՅՍ ՕՐԸ (14 ՄԱՐՏԻ). «Մայրիների» հեղափոխությունը, Կրոնշտադի ապստամբությունը և առաջին ու վերջին նախագահը
SocietyՏՈՆԵՐ
Գետերի, ջրի և կյանքի պաշտպանության համաշխարհային օր, «Պի» թվի օր (մաթեմատիկոսների ոչ պաշտոնական տոն), Անդորրա՝ Սահմանադրության օր, Ուկրաինա՝ Ուկրաինական կամավորների օր, Ճապոնիա՝ Սպիտակ օր։
ՀԱՅ-ՀԱՅԱՍՏԱՆ
1918- Անդրկովկասում գերմանա-թուրքական հարձակման պայմաններում անցկացվել են Տրապիզոնի բանակցությունները Թուրքիայի և Անդրկովկասի Սեյմի միջև:
1921- սկսվել է Կարմիր բանակի ընդհանուր հարձակումը Երևանի վրա։
1933 - Կառլ Մարքսի մահվան 50 ամյակի կապակցությամբ ներկայիս Հայաստանի ազգային պոլիտեխնիկական համալսարանը վերանվանվել է Երևանի Կառլ Մարքսի անվան պոլիտեխնիկական ինստիտուտի։
1948- ծնվել է պատմագետ, թարգմանիչ, մշակութաբան, պրոֆեսոր Ալբերտ Ստեփանյանը։
1972- ծնվել է կոմպոզիտոր, բանաստեղծ, շարականագետ, նարեկացիագետ Արամ Պետրոսյանը։
1972- Ղրիմի աստրոֆիզիոլոգիական աստղադիտարանում Տ. Սմիռնովի կողմից հայտնաբերված փոքր մոլորակը անվանվել է Վիկտոր Համբարձումյանի անունով։
1978- ստեղծվել է Սևան ազգային պարկը։
1980- ծնվել է թատրոնի և կինոյի հայազգի դերասանուհի, Յախոնտովի և Սմոլենսկու անվան մրցույթների դափնեկիր Նելլի Ուվարովան։
1984 - վախճանվել է մեծագույն բանաստեղծ Հովհաննես Շիրազը։
1990- ԽՍՀՄ ժողովրդական դեպուտատների արտահերթ համագումարում ԽՍՀՄ նախագահ է ընտրվել Միխայիլ Գորբաչովը, որը դարձել է ԽՍՀՄ առաջին և վերջին նախագահը։
2007-Իսրայելի խորհրդարանը` Կնեսեթը, չի ընդունել Հայոց ցեղասպանությունը ճանաչող բանաձևը: 120 հոգանոց խորհրդարանում նախագծին կողմ է քվեարկել 12 պատգամավոր:
2013- վախճանվել է գրող, բանաստեղծ, երգիծաբան, հրապարակախոս Արամայիս Սահակյանը։
2018- «Պոլիմետալ Արմենիա» ընկերությունը հրաժարվել է Լոռու և Տավուշի մարզերի ավելի քան 18 հազար հեկտար տարածքում հանքարդյունաբերության նպատակով որոնողական աշխատանքներ իրականացնելու մտադրությունից։
ԱՇԽԱՐՀ
1044 -սկսվել է Դտինցի (Կրեմլ) շինարարությունը Նովգորոդում։
1471 -վախճանվել է անգլիացի գրող Թոմաս Մերոլին, որը Արթուր թագավորի մասին գրքերի շարքի հեղինակն է։
1709- ծնվել է ֆրանսիացի քաղաքական մտածող, ուտոպիստ, պատմաբան Գաբրիել Բոննո դը Մաբլին։
1794 -ամերիկացի գյուտարար Էլի Ուինտինը արտոնագիր է ստացել բամբակամաքրիչ մեքենայի համար։ 1804-ծնվել է ավստրիացի կոմպոզիտոր, ջութակահար, խմբավար, վալսերի հեղինակ Իոհան Շտրաուսը։
1823 -վախճանվել է գեներալ Շառլ Դյումուրեն, որը ապստամբություն էր բարձրացրել Մեծ Ֆրանսիական հեղափոխության դեմ։
1835 - իտալացի աստղագետ Ջովանի Վիրջինիո Սկիապարելլին Մարս մոլորակի վրա հայտնաբերել է գծերի ցանց, որոնց անվանել է ջրանցքներ։ 1839- անգլիացի գիտնական Սըր Ջոն Հերշելը Լոնդոնի Թագավորական միությունում կարդացած իր դասախոսության ժամանակ առաջին անգամ օգտագործել է լուսանկարչություն բառը։ 1879- ծնվել է Ալբերտ Էյնշտեյնը։
1883- վախճանվել է գերմանացի փիլիսոփա, տնտեսագետ, համայնավար, մարքսիզմի հիմնադիր Կառլ Մարքսը։ 1900 -համաձայն ԱՄՆ-ի Ոսկե ստանդարտի օրենքի, թղթադրամները և մետաղադրամները ապահովվել են ոսկով։
1917-Կրոնշտադի նահանգապետ, վիցեադմիրալ Վիրենի սպանությամբ սկսվել է Կրոնշտադի ապստամբությունը։
1930 -Լուոելլի աստղադիտարանում քվեարկության արդյունքում նոր հայտնաբերված մոլորակը ստացել է 11-ամյա դպրոցական Վենեցիա Բյորնի առաջարկած «Պլուտոն» անվանումը։
1939 -գերմանական զորքերը սկսել են Չեխոսլովակիայի օկուպացիան։
1945 -Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի ժամանակ Մեծ Բրիտանիայի Ռազմածովային ուժերը օգտագործել են «Grand Slam» սեյսմիկ ռումբը։
1956 -«Ampex» ամերիկյան ընկերությունը առաջին անգամ ցուցադրել է «VR-1000» տեսամագնիտոֆոնը։
1978- Լիտանի գործողություն շրջանակներում Իսրայելի պաշտպանության ուժերը հարձակվել և գրավել են հարավային Լիբանանը։
1994- թողարկվել է Լինուքսի առաջին տարբերակը։
2004-ԱՄՆ-ի Մոխավե կալիֆորնիական անապատում տեղի է ունեցել ռոբոտ-մեքենաների ավտոարշավ։ Մասնակիցներից ոչ մեկը չի հասել վերջնագծին։
-Վլադիմիր Պուտինը վերընտրվել է Ռուսաստանի նախագահի պաշտոնում։
2005- տեղի է ունեցել «մայրիների» հեղափոխությունը Լիբանանում, հարյուր հազարավոր լիբանանցիներ ցույց են արել Բեյրութում՝ ընդդեմ կառավարության և Լիբանանում Սիրիայի ռազմական ներկայության։
2018- վախճանվել է բրիտանացի ֆիզիկոս-տեսաբան Սթիվեն Հոքկինգը:
