«Ուղղակի կդադարեն Հայաստան գալ. որոշում կայացնելիս պետք է ամեն ինչ հաշվի առնել». «Փաստ»

«Փաստ» օրաթերթը գրում է

Նախքան կորոնավիրուսային համաճարակը, հետո էլ արդեն պատերազմը Հայաստանում և Արցախում զբոսաշրջային ոլորտը դանդաղ, բայց հստակ քայլերով առաջ էր ընթանում: Բարձրաձայնում էինք նաև խնդիրների մասին՝ ակնկալելով, որ պետական գերատեսչությունները, համագործակցելով ընկերությունների հետ, լուծումներ կգտնեն դրանց: Բայց համաճարակը փաստի առաջ կանգնեցրեց ոլորտն ամբողջ աշխարհում՝ միլիոնավոր դոլարների վնասներ պատճառելով: Մեզ համար հաջորդ հարվածն Արցախյան պատերազմն էր: Վերջին օրերին տեսնում ենք, որ Հայաստան են ժամանում զբոսաշրջիկներ նաև պատվաստվելու նպատակով, հիմնականում` Իրանից:

Տպավորություն է, թե այս օրերին մեր երկիրն առողջապահական տուրիզմի մի կղզյակի է վերածվել, ինչն ինքնին վատ բան չէ: Բայց այս կոնտեքստում առաջ են գալիս նաև հարցեր, որոնց լուծումը մեծ ջանքեր չի պահանջում: Օրինակ՝ պատվաստվելու համար անասելի հերթեր են գոյանում Հյուսիսային պողոտայում, իսկ գուցե խնդիրը կարելի էր լուծել շրջիկ կայանների քանակն ու աշխարհագրությունը մեծացնելով հատկապես մարզերում: Խնդրահարույց է նաև հուլիսի 15-ից ուժի մեջ մտնող որոշումը, որի համաձայն, մեր երկիր ժամանող զբոսաշրջիկներին կպատվաստեն այն դեպքում, եթե նրանք Հայաստանում բնակվեն առնվազն տասն օր:

Ստացվում է, որ մեր երկիր ժամանող զբոսաշրջիկը երկու օր կկորցնի ժամանման հենց ամենասկզբում, երբ կկատարվի ՊՇՌ հետազոտություն, որի արդյունքների ստացման համար կպահանջվի 48 ժամից ոչ ավելի ժամանակ: Եթե նա ցանկանում է պատվաստվել, պետք է Հայաստանում 10 օր էլ բնակվի: Ընդ որում՝ պատվաստվելուց հետո նա պետք է մի քանի շաբաթ էլ սպասի երկրորդ դեղաչափը ստանալու համար: Արդյո՞ք սա հավել յալ անհարմարություններ չի ստեղծի պատվաստվելու համար Հայաստան ժամանող զբոսաշրջիկների համար և այս որոշումը հակառակ էֆեկտը չի ունենա: Այս և այլ հարցերի շուրջ մեկնաբանություն խնդրեցինք Տուրիզմի հայկական ֆեդերացիայի նախագահ Մեխակ Ապրեսյանից: Նա նշում է՝ Հյուսիսային պողոտայում նման կուտակումներից խուսափելու համար պետք էր ընդամենը մի շարք հարցեր ճիշտ կազմակերպել:

«Դրանք տարրական հարցեր են: Կարելի էր պատվաստման համար նախատեսված շրջիկ կետերի քանակն ավելացնել նման կուտակումներից ու հերթերից խուսափելու համար: Նման կետեր կարող էին նաև մարզերում գործել, ինչու ոչ: Կարելի էր շահագրգիռ քննարկում կազմակերպել այս հարցերի շուրջ: Ուղղակի մարզերի դեպքում կարող է նման հարց առաջանալ: Օրինակ՝ եթե Մեղրիում և Ագարակում լինում են շրջիկ պատվաստման կետեր, եթե չեմ սխալվում՝ դրանք կան, մարդիկ գալիս են Հայաստան, պատվաստվում ու վերադառնում են իրենց երկիր: Դրանից, ըստ էության, զբոսաշրջային առումով որևէ օգուտ չի լինում, հասկանալի է, որ այդ մարդիկ չեն բնակվում այստեղ, գումար չեն ծախսում: Այսինքն, կան մի շարք նրբություններ, բոլոր հարցերի շուրջ պետք է քննարկումներ իրականացնել: Ընդհուպ, ես սա չեմ ասում որպես փորձագետ, այս առումով «կարելի է-չի կարելի» տիրույթում միայն առողջապահության նախարարությունը կարող է հստակ մեկնաբանություն տալ, բայց կարող ենք օտարերկրացիների համար պատվաստումը վճարովի անել, իհարկե, խոսքը ողջամիտ գումարի մասին է»,-«Փաստի» հետ զրույցում ասում է Ապրեսյանը:

Ինչ վերաբերում է հուլիսի 15-ից ուժի մեջ մտնող փոփոխությանը, ֆեդերացիայի նախագահը կարծում է, որ Հայաստանում բնակվելու և հետո միայն պատվաստվելու համար սահմանված օրերի քանակը շատ է: «Դա այնքան էլ ողջամիտ ժամկետ չէ, այդպես ուղղակի կդադարեն Հայաստան գալ: Եթե մտածում են՝ շատ են գալիս Հայաստան, դե, ուրեմն, թող երկար ժամանակով մնան, շատ գումար ծախսեն, նույն սկզբունքով կարող էին ավելի երկար ժամկետ նշել, ասենք՝ քսան օր: Որպես ժամկետ կարելի էր երեք կամ հինգ օր սահմանել: Ի վերջո, փորձը ցույց է տալիս, որ առանց նման սահմանափակումների այդքան ժամանակ զբոսաշրջիկներն անցկացնում են մեր երկրում: Շատ տուրօպերատորներ առաջարկում են 3-5 օրանոց փաթեթներ, շատերը գալիս են մեր երկիր, շրջագայում այստեղ և նաև պատվաստվում են: Ի վերջո, պատվաստվում են, մի քիչ հանգստանում, օրգանիզմն ընդունում է պատվաստանյութը, բնականաբար, մարդը չի հասնի Երևան, պատվաստվի և նույն օրը հետ գնա: Գալիս են, մեր երկրում շրջում, վայելում այն, շատ քչերը կլինեն, ովքեր Հայաստան կգան բացառապես պատվաստվելու համար»,-նշում է մեր զրուցակիցը:

Ընդգծում է՝ առաջ է գալիս պատվաստանյութերի բավարար լինելու հարցը, որը վերջին օրերին շատ է քննարկվում: «Այո՛, պատվաստանյութերն առաջին հերթին մեր քաղաքացիների համար են, սա նույնիսկ քննարկման հարց չէ: Բայց եթե ունենք հնարավորություն, այն ոչ պակաս նշանակություն կարող է ունենալ կորոնավիրուսի համաճարակից և պատերազմից հետո մեր զբոսաշրջության ոլորտի վերականգնման համար, ինչն էլ իր հերթին կնպաստի մեր տնտեսության առողջացմանը: Սրանք փոխկապակցված գործընթացներ են: Անվճար պատվաստումը, որի նպատակն ի սկզբանե զբոսաշրջությունը խթանելը չէր, ակամայից դարձավ խթան նաև այս ոլորտի համար, ինչը շատ լավ է: Այս հանգամանքից պետք է օգտվել: Մենք տեսնում ենք, որ մարդկանց հոսքն ավելանում է, ամեն եկողն առնվազն 300-500 դոլար ծախսում է մեր երկրում, իսկ սրանք վատ ցուցանիշներ չեն: Եթե մենք կարողանանք, ի վիճակի լինենք սա շարունակելու, լավ կլինի: Պետք է ամեն կերպ նպաստենք զբոսաշրջության ոլորտի պահպանմանը, որովհետև այն փլուզման եզրին է կանգնած, այսօր արթնանալու նշաններ ենք տեսնում, բայց դա չի նշանակում, որ ոլորտն ամբողջությամբ վերականգնվել է: Շատ երկրներից, մեր հիմնական շուկաներից՝ ճապոնական, եվրոպական, հեռավոր արևել յան, չինական և այլ, չեղարկել են այս տարի Հայաստան այցելությունները, խոսքը կազմակերպված տուրիզմի մասին է:

Մեծ թվով տուրօպերատորներ, որոնք աշխատում էին այս շուկաների հետ, այսօր դեռևս խմբեր չունեն և դժվար էլ թե այս տարի ունենան: Ստացվում է, որ մենք մի փոքր հնարավորություն ենք ստացել, որ գոնե ինչ-որ չափով խնդիրներ լուծվեին: Բայց այսօր, երբ շատ հյուրանոցներ ամրագրումներ ունեին, դրանք չեղարկվել են, քանի որ եթե պատվաստվելու խթանը դուրս է գալիս, զբոսաշրջիկների մի մեծ զանգված հրաժարվում է Հայաստան գալ: Կային ամրագրումներ, հյուրանոցային համալիրները ծախսեր են կատարում, պատրաստվում զբոսաշրջիկների այցերին: Հիմա շատ հյուրանոցներից զանգահարում են մեզ, ասում՝ հիմա ի՞նչ անենք, հույս էր արթնացել, ծախսեր էինք կատարել, աշխատողներ վարձել ու մեկ էլ այսպիսի որոշում: Ցանկացած որոշում կայացնելիս պետք է ամեն ինչ հաշվի առնել, նման կարգի որոշումներ ընդունելուց առաջ շահագրգիռ քննարկումներ կազմակերպել: Հիմա, երբ պատվաստվելը խթան էր դարձել մեր երկրում զբոսաշրջիկներ ընդունելու համար, չստացվի այնպես, որ կայացված որոշումները հակառակ արդյունքն ունենան»,-եզրափակում է Մեխակ Ապրեսյանը:

Մանրամասները՝ «Փաստ» օրաթերթի այսօրվա համարում