Սիրելի հայրենակիցներ, փորձեմ անդրադառնալ ՀՀ-ի արտաքին մարտահրվաերներին,հնարավոր զարգացումներին և ներկայումս տեղի ունեցող գործընթացներին: Ինչպես գիտեք,մեր երկրի աշխարհագրական դիրքը այպիսին է որ,նամանավանդ Խորհրդային Կյասրության անկումից, նրանից ժառանգած ցավոտ խնդիրներից հետո,մինչև օրս,շուրջ մենք ունենք երկու հարևանների հետ չկարգավորված հարաբերություններ, որոնք իրենց հետքն են թողնում Հայաստանի զարգացման վրա: Խոսքը նախևառաջ Ղարաբաղյան հիմնախնդրի կարգավորման մասին է,որից լուծումից իմ համոզմամբ բխում է հայ ժողովրդի բարօրությունը: Իհարկե խնդիրը ունի պատմություն,սակայն ժամանակը թույլ չի տալիս ավելի ընդգրկուն անդրադարձ կատարել դրան,առավել ևս որ հարցի քննարկան ու տեսակենտների բախման պակաս թե պատկան մարմինների,թե հասարակության շրջանում երբեք չի եղել: Եվ այսպես ինչպիսի փուլում գտնվում բանակցային գործընթացը,ինչ ֆորմատով և ուր է հասել:
Հայնտի է որ բանակցությունները հիմնականում ընթանումեմ մդարիդյան սկզբունքների շուրջ՝նրանք են
Ղարաբաղը շրջապատող տարածքների վերադարձ Ադրբեջանի վերահսկողության տակ,
1.Լեռնային Ղարաբաղի միջանկյալ կարգավիճակ, նրա անվտանգության և ինքնակառավարման երաշխիքների տրամադրումով
2. Հայաստանը Լեռնային Ղարաբաղին կապող միջանցք,
3. Լեռնային Ղարաբաղի վերջնական իրավական կարգավիճակի հետագա սահմանում իրավականորեն պարտադիր կամարտահայտման միջոցով,
4. Ներքին տեղահանված եւ փախստականների' իրենց բնակության նախկին վայրերը վերադառնալու իրավունք,
5. Անվտանգության միջազգային երաշխիքներ, որոնք կներառեն նաեւ խաղաղապահ գործունեություն:
Բանակցային այս գործընթացը ինչպես գիտեք մշակվել և հակամարտոզ կողմերին է ներկայացրել ԵԱՀԿ Մինսկի խումը,Մադրիդում,2007 թվականին: Կարծում եմ,այս փաստաթուղթը լրջագույն ուսումնասիրման կարիք ունի: Առաջին իսկ կետի մեջ մեզ պարտադրված պատերազմի արդյուքնում ձեռք բերված յոթ շրջանների՝այն է Քաշաթաղ(Լաչին), Քարվաճառ(Քելբաջար), Ակն(Աղդամ), Վարանդա(Ֆիզուլի), Կովսական(Զանգելան), Ջրական(Ջաբրաիլ), Սանասար(Կուբաթլի) հանձման մասին ստորագրություն կա: Սա այն դեպքում,երբ ոչ միայն իշխանակա,յալ նաև ամոբողջ հայ հասարակության կողմից պարբերաբար կրկնվել է,պաշտոնական և ոչ պաշտոնական մակարադակներում,որ մենք հանձնելու հող չուենենք,և Ղարաբաղի շուրջ ստեղծված իրավիճակը ընդմանեը,կրկոնւմ եմ մեզ պարտադրված պատերազմի արդյուքն էր: Եվ կասկածի տակ դնել,առավել ևս հանձնել այդ հողերը կնշանակի նախ՝զիջել սեփական դիրքերից և հետո առհամարհել այն արյունը,այն մարդկանց որը թափվել է այդ պատերազմի արդյուքում:
Իսկ ինչ է առաջարկում միջազգային հանրությունը:
Միջազգային հանրությունը ի դեմս ԵՄ, ԵԽ եւ ԱՄՆ-ի վերջերս փորձում է նպաստել
տարածաշրջանի ժողովուրդների միջեւ վստահության ամրացմանը եւ գործողության
մեջ դնել տնտեսական համագործակցությունը: Հայաստանը կողմ է այս մոտեցմանը,
սակայն Ադրբեջանը համաձայնվում է տնտեսական համագործակցությանը միայն
ղարաբաղյան կոնֆլիկտի կարգավորումից հետո: Տարածաշրջանում իրականացվել
են մի շարք խոշոր նավթային, գազային, էներգետիկ եւ տրանսպորտային ծրագրեր
առանց Հայաստանի մասնակցության: Հավանաբար Ադրբեջանում գտնում են, որ
Թուրքիա-Վրաստան-Ադրբեջան եռյակը ինքնաբավ համակարգ է: Բայց մեզ թվում է,
որ տարածաշրջանային գործողությունների տրամաբանությունը պետք է կառուցվի
մեկ այլ բանի վրա' տարածաշրջանի բոլոր երեք երկրների առավելագույն
համագործակցություն խոշոր տարածաշրջանային ծրագրերի շրջանակներում'
կողմերի միջեւ վստահության բարձր մակարդակ ապահովելու համար եւ
ղարաբաղյան կոնֆլիկտի հետագա փախադարձ ընդունելի լուծումով:
Տարածաշրջանային տնտեսական համագործակցությունը կբերի նրան, որ կսկսի
աշխատել հարավկովկասյան միասնական շուկան, իսկ հաղորդակցությունների
բացումը կապահովի ապրանքների, ծառայությունների եւ կապիտալի ազատ տեղաշարժ: Առաջարկելը առաջարկում են,սակայն ինչքանով են նրանք հետևողական այս դրույթների իրագործմանը: Մեկ բան,հստակ է,հարցը պետք է լուծվի խաղաղ բաակցային գործընթացի արդյուքում: արաբաղյան խնդրի այսօրվա մեկնաբանության մեջ հիմնական հակասությունն այն
է նրանում, որ կողմերից ԼՂ համարում է իր «պատմական» տարածք (հող)' բերելով
բազմաթիվ պատմական ապացույցներ իրենց դիրքորոշման: Հենց սրա հետ է
կապված նաեւ այն, որ վերջին տարիներին ե´ւ պաշտոնական, ե´ւ հասարակական-
քաղաքական մակարդակներում ինչպես հայկական, այնպես էլ ադրբեջանական
կողմը մեծ ուշադրություն է դարձնում պատմական փաստերին եւ դրանք
մեկնաբանություններին: Այսինքն ԼՂ խնդիրն անցել է Հայաստանի եւ Ադրբեջանի
միջեւ տարածքային եւ պատմական վեճի հարթություն, որտեղ կողմերից
յուրաքանչյուրը համոզված է իր ճշմարտության մեջ: Այսպիսի իրավիճակում շատ
դժվար է խոսել հնարավոր փոխզիջումների եւ համաձայնությունների մասին' չէ՞ որ
եթե այս տարածքը (հողը) «իմն» է, ապա ինչու՞ ես պետք է որեւէ մեկի հետ գնամ
փոխզիջման կամ զիջման:
Խաղաղ համագործակցության եւ փոխզիջման ավանդույթների, քաղաքական եւ
կրոնական հանդուրժողականության ավանդույթների բացակայության
պայմաններում, երբ ԶԼՄ-ները Հայաստանում եւ Ադրբեջանում բավականաչափ
ազատ չեն (իսկ նրանք կարող էին հնարավորություն տալ լսել այլընտրանքային
տեսակետ միմյանց մասին), պարզ է, որ մանկամտություն կլիներ հույս ունենալ, որ
ղարաբաղյան կոնֆլիկտը ունենար արագ եւ փոխադարձ ընդունելի լուծում:
Կոնֆլիկտների լուծման փորձը ամբողջ աշխարհով մեկ ցույց է տալիս, որ դրանք
լուծվում են դանդաղ եւ դժվար: Մենք պետք է լինենք չափազանչ ուշադիր,Ղարաբաղյան հարցը հայոց հիմահարցն է: Կոչ եմ անում,այս հարցի քննարկումները ծավալել էլ ավելի լայն շրջանակներում,հատկապես երիտասարդներին,քանի որ նրանք են վաղվա օրվա ապագան:
Նարեկ Մարտոյանի ֆեյսբուքյան էջից
Wildberries and Unibank in Armenia Launch Installment Purchase Service
ZCMC Joins the United Nations Global Compact
Ucom Launches uPlay Cinema: Hundreds of Movies for a Single Monthly Fee
From Small Steps to Big Changes: “The Power of One Dram” Turns 6
Junius is back — with a new tournament and valuable prizes
Ameriabank and FMO Sign EUR 120 Million Agreement to Support MSMEs and Advance Green Finance in Armenia
International Children’s Day with EU and “Armenian Virtuosos”
There is widespread FEAR [in Armenia] — Ex-Defense Minister Arshak Karapetyan
Firebird’s AI Megaproject Enters Final Stage of Phase One Construction
0% Commission on Leveraged Share Purchases via the ARARATBANK Trading Platform
Customer Appreciation Day in Gyumri: IDBank
Solis CJSC, managed by Amber Capital and combining a portfolio of solar power plants, issues bonds
Ucom General Director Ralph Yirikian Participated in a Panel Discussion at RISE Powered by Silicon Mountains
Simple Talks: A Fresh Take on Finance with AraratBank
Ameriabank Won in 4 Categories at AMX Awards 2026
Idram Becomes a Partner of “Little Mher”
Unibank has launched instant transfers by phone number
Unisport Crowned Armenian Futsal Premier League Champion
On May 30, "Unisport" will compete for the title of the Armenian champion
With IDBank’s Support, Ian Gillan and Tony Iommi Awards Established at Gyumri Music School No. 6
An unforgettable day instead of toys: June 1st guide from Idram&IDBank
Unibank Issues Perpetual Bonds with a 13.25% Annual Yield for Shareholders
IDBank Presented It’s Vision for Social Responsibility at Impacture 2026
Unibank will not increase fixed-adjustable interest rates on loans secured by real estate
Ucom General Director Ralph Yirikian Participated in the Impacture 2026 Conference
“We are switching you to 5G, type a command”: IDBank warns about a fraud disguised as a “network update”
Ucom and staff.am Bring Together Armenia’s Business Leaders at Executive Offsite Vol.1
Ameriabank and ADB Signed a $100 Million Agreement to Expand Micro, Small, and Medium-Sized Enterprise and Green Finance in Armenia
Love Is… card from Unibank can win a trip to Paris
Learn by Playing. A Series of Financial Literacy Games with Idram, IDBank and “Novosti-Armenia”
Ucom and the Microsoft Innovation Center Collaborate on Cybersecurity Education
Unisport – Armenian Futsal Cup holder
Summer starts with iced coffee, what if it brings bonuses too? Idram&IDBank
AraratBank reduces loan interest rates for around 400 reliable SME customers
Team Holding Announces the Launch of the Third and Final Placement Phase of USD Bonds. Underwriter - Freedom Broker Armenia
Unibank Launches Biometric Identification in UNIMobile App
Unisport reaches the finals of the Futsal Armenian Cup and Premier League
IDBank was the strategic partner of the “Women in Leadership Forum & Awards 2026”
Unibank Launches Fee-Free Online Payroll Card Issuance
Ucom Supported the First-ever Western Asia Regional FPV Drone Race in Armenia
Protect Yourself from Fraud: Safety Tips from AraratBank
Unibank Offers 50% Discount on Cards During Weekends
Planning your trip from a scratch: tips from IDBank
IDBank supports the Opening Event of Wizz Air’s “Let’s Get Lost” Campaign
Unibank provided cashback to more than 2 000 reliable SME borrowers
AraratBank Supports Another Successful Entry into the Capital Market
“Cannot deliver your package”. IDBank warns about fake messages from ‘’HayPost’’
Ucom and SunChild Continue Joint Initiatives for a Greener Future
Grant Akopian has been elected to the AmCham Board
Unibank was a partner of the international forum “Yerevan Dialogue”
ZCMC CJSC general director R.N. Khudoli on the օccation of Internatioanal Labour day
World Bank Armenia has organized discussion on facilitating women’s wider engagement in sectors that have been traditionally male dominated in the country
On the occasion of International Women's Day ZCMC employees were awarded
ZCMC declares, that the Russian company GeoProMining LLC has never been and is not currently a shareholder of the Company, nor does it have any stake in the Company's ownership structure
No international support and no organization to take real steps to prevent decades of cultural, ethnic and religious hostility towards Armenians and their heritage. Anna Kostanyan
Firebird’s AI Megaproject Enters Final Stage of Phase One Construction1
Ameriaba...2
0% Commission on Leveraged Share Purchases via the ARARATBANK Trading Platform3
International Children’s Day with EU and “Armenian Virtuosos”4
There is widespread FEAR [in Armenia] — Ex-Defense Minister Arshak Karapetyan
5