Yerevan, 17.November.2026,
00
:
00
ՄԵՆՅՈՒ
Futsal tournament Galaxy Champions League 2024 kicks off Unibank is now a regular partner of “Pan-Armenian intellectual movement” IDBank issued another tranche of dollar bonds Green Iphone on the best credit terms at green operator's stores UCOM Provided technical assistance to Shengavit administrative district AMD 9,808,684 to the "City of Smile" Charitable Foundation. The next beneficiary of "The Power of One Dram" is known Unibank offers a “Special” business loan with an interest rate of 8.5% per annum IDBank implements the next issue of nominal coupon bonds Flyone Armenia will start operating regular direct flights Yerevan-Moscow-Yerevan New movie channels in Ucom and good news for unity tariff subscribers

Ի՞նչ է իրականում մտածում Մոսկվայի պատրիարքարանը Լեռնային Ղարաբաղում ստեղծված իրավիճակի մասին. Regnum

Ռուս քաղաքագետ, Վատիկանի և Հռոմի կաթոլիկ եկեղեցու, Մերձավոր Արևելքի և Անդրկովկասի եկեղեցիների գծով փորձագետ Ստանիսլավ Ստրեմիդլովսկին Regnum լրատվական գործակալությունում հրապարակել է «Ի՞նչ է իրականում մտածում Մոսկվայի պատրիարքարանը Լեռնային Ղարաբաղում ստեղծված իրավիճակի մասին» վերտառությամբ հոդվածը, որը ներկայացնում ենք ստորև.

«Ռուս ուղղափառ եկեղեցու Բաքվի և Ադրբեջանի թեմի քարտուղար, Ալեքսեյ վարդապետը, գտնվելով Վատիկանում, արել է հայտարարություն, որը կարող է շարունակություն ստանալ։ Կովկասի մահմեդականների վարչության (ԿՄԿ) նախագահ շեյխ ուլ իսլամ Ալլահշուքյուր Փաշազադեի գլխավորած կրոնական առաջնորդների ներկայացուցչական պատվիրակության՝ Վատիկանի մշակույթի պապական խորհրդի և Վատիկանի սրբազան հնագիտության հարցերով պապականհանձնաժողովի նախագահ, կարդինալ Ջանֆրանկո Ռավազիի հետ բանակցությունների ընթացքում քահանան, ըստ Sputnik Ադրբեջանի, հայտարարել է, որ «հայկական օկուպացիայի ժամանակ Ղարաբաղում ոչնչացվել են և՛ քրիստոնեական, և՛ մահմեդական կրոնական հուշարձանները», և որ «այսօր մենք վստահ ենք, որ ադրբեջանական պետությունը կպաշտպանի, կվերականգնի այդ հուշարձանները և կկառուցի նորերը»։

Հատկանշական է, որ վարդապետը Լեռնային Ղարաբաղի իշխանություններին մեղադրել է ոչ միայն մահմեդական, այլև քրիստոնեական հուշարձանները «ավերելու» համար։ Ինչպես ավելի վաղ նշել էր Regnum-ը, մեկնաբանելով Բաքվից Վատիկան հյուրերի այցը, կրոնական գործոնը հանդիսանում է Անդրկովկասում Ադրբեջանի մղած «պատմության ճակատամարտի» կարևոր տարրը։ Եվ ահա, եթե նայեք քրիստոնեական տեսանկյունից, ապա Բաքուն հանդես է գալիս «ռևիզիոնիստի» դիրքերից։ Լեռնային Ղարաբաղի նկատմամբ պնդումները հիմնավորելու համար ադրբեջանցի պատմաբանները, օրինակ, պնդում են, որ վրացական ուղղափառ Դավիթ Գարեջի վանական համալիրը, որը ԽՍՀՄ-ի փլուզումից հետո հայտնվել է Ադրբեջանի տարածքում, կովկասյան Ալբանիայի ժառանգությունն է։ Դա արվում է, որպեսզի ապացուցվի հին քրիստոնեության կապը «կովկասյան Ալբանիայի պետության հետ, նախքան դրա հայկականացումը», և, համապատասխանաբար, վիճարկելու համար հայ եկեղեցական առաջնորդների հայեցակարգը, ըստ որի՝ Արցախի պետականությունը սկսվել է 5-րդ դարի առաջին կեսից, երբ «ստեղծվել է հայոց թագավորությունը իր թագավորով և կաթողիկոսով»։

Նույն պատճառով, ղարաբաղյան երկրորդ պատերազմի ավարտից հետո, Բաքուն սկսել է տարածել այն թեզը, որ «հայ օկուպանտները» Ղարաբաղում «ոչնչացրել են» ոչ միայն մահմեդական, այլև քրիստոնեական հուշարձանները։ Սա ծառայում է երկու նպատակի. շրջանառության մեջ են դրվում վարկածներ առ այն որ նախ՝ հայերը միտումնավոր «ոչնչացրել» են տարածաշրջանում  Կովկասյան Ալբանիայի առկայության հետքերը, որի քաղաքական շարունակությունը ներկայիս Ադրբեջանում «Ուդիական եկեղեցու» կամ «Ադրբեջանի ալբանական եկեղեցու» նախագիծն է։ Երկրորդ նպատակն այն է, որ տպավորություն ստեղծվի, թե Ստեփանակերտը նաև անլուրջ է վերաբերում Լեռնային Ղարաբաղում ռուս քրիստոնյաների ներկայությանը, որն այնտեղ հայտնվել է Ղարաբաղի Խանությունը ռուսական տիրապետության տակ անցնելուց հետո։ Միանգամայն հասկանալի է, երբ Շեյխ Փաշազադեն կարդինալ Ռավազիի հետ զրույցի ժամանակ նշում է, որ «մոտ 30 տարվա ռազմական ագրեսիայի և օկուպացիայի արդյունքում հայ զավթիչները լուրջ վնաս են հասցվել երկրի կրոնական և պատմամշակութային հուշարձաններին: Վանդալիզմի են ենթարկվել տարբեր կրոնների պատկանող մշակութային հուշարձանները»։ Բաքուն հույսը դնում է Վատիկանի աջակցության վրա և հույս ունի այն օգտագործել իր օգտին։ Բայց ինչո՞ւ է այս հարցում նրա ջրաղացին ջուր լցնում Ռուս ուղղափառ եկեղեցու Բաքվի և Ադրբեջանի թեմի քարտուղարը։

Այս թեմի ներկայացուցիչները նախկինում էլ են աչքի ընկել Լեռնային Ղարաբաղում տիրող իրավիճակի վերաբերյալ հակասական դատողություններով։ Խնդիրն այն է, որ այժմ դա կապվում է «Հայաստանի Հանրապետությունում» Ռուս ուղղափառ եկեղեցու երևանյան թեմի ստեղծման գործընթացին: Թեմի ապագա ղեկավար մետրոպոլիտ Լեոնիդը «Ռոսիա 24» հեռուստաալիքին տված հարցազրույցում նշել է, որ Մոսկվայի պատրիարքարանը «գերազանց, հավասարակշռված» հարաբերություններ ունի Հայ առաքելական եկեղեցու հետ։

«Մենք զգում ենք աջակցություն թե՛ ղեկավարության, թե՛ հավատացյալների կողմից։ Հայաստանի տարածքում ռուս ուղղափառ եկեղեցու տաճարներ են կառուցվում, միջեկեղեցական հարաբերությունների համար ապագայում խնդիրներ չեմ տեսնում»,- ասել է Լեոնիդը։ Միաժամանակ հետաքրքիր բախում է առաջանում՝ եթե ուղղափառ եկեղեցիներ հայտնվեն ղարաբաղյան հողի վրա, ո՞ր թեմին դրանք կպատկանեն։ Ֆորմալ առումով դրանք կարող են հանձնվել Բաքվի և Ադրբեջանի թեմին։ Սակայն չի կարելի բացառել, որ ուղղափառների համար Ղարաբաղում իշխողը հենց Երևանի թեմն է լինելու:

Այս իրավիճակում վարդապետի Ալեքսեյի՝ Վատիկանում հնչած արտահայտությունը կարող է խնդիրներ ստեղծել Հայաստանում ռուս ուղղափառության համար, որտեղ հակառուսական ուժերը վստահեցնում են, որ Մոսկվայի պատրիարքարանը «հայկական ժառանգության ոչնչացման առաջնագծում է» նաև Լեռնային Ղարաբաղում։ Անշուշտ, Ադրբեջանում այլադավան հոգևորականները ստիպված են այս կամ այն չափով փառաբանել «ադրբեջանական ղեկավարության իմաստուն քաղաքականությունը»։ Բայց այստեղ կա մի նրբերանգ. ինչպես գրում է Sputnik Ադրբեջանը, կարդինալ Ռավազիի հետ Բաքվի պատվիրակության հանդիպման մասին հաղորդագրության մեջ, «Ադրբեջանում կաթոլիկ եկեղեցու առաքելական պրեֆեկտ, եպիսկոպոս Վլադիմիր Ֆեկետեն, իր հերթին, ասել է, որ Ադրբեջանում տարբեր կրոնների ներկայացուցիչների միջև բարեկամության և եղբայրության մթնոլորտ է, ինչի արդյունքում ժողովուրդը հավասար հոգատարությամբ և հարգանքով է վերաբերվում բոլոր կրոնական հուշարձաններին»։ Կաթոլիկ եպիսկոպոսը «հայ զավթիչներին» չի մեղադրել քրիստոնեական հուշարձանների «ոչնչացման» համար։ Մինչդեռ ուղղափառ վարդապետն այլ կերպ է վարվել:

Այսպիսով, ի՞նչ է իրականում մտածում Մոսկվայի պատրիարքարանը Լեռնային Ղարաբաղում տիրող իրավիճակի մասին, և ո՞վ է Ռուս ուղղափառ եկեղեցում իր կարծիքն արտահայտում այս հարցում։ Հուսով ենք, որ այս հարցը շուտով կպարզվի»։

Ucom Supports Annual Mini Whoop Drone Racing Armenia 2026 Competition in YerevanIDBank Presents the Rate.Trading Digital Platform at Toon Expo.Invest 2026The Second Khachaturian International Youth Competition Concludes at China National Opera House Under the Artistic Direction of Sergey Smbatyan"The network this time for COP17 was the most one of exceptional network we have ever had." The service quality by Team was highly appreciated by UN representativeRate.Trading: Large Transactions with Digital Management of Exchange Rate RisksVIVA Foundation Named November Beneficiary of “The Power of One Dram”Special Mortgage Offers: IDBank at Toon Expo: Invest 2026Vahe and Vigen Badalyan File Lawsuit Against 1in.am Seeking Protection of Their Business ReputationIDBank at the UBA Regional Conference: From Travel Solutions to Business OpportunitiesJoint statement by the parties consolidatted around the national agenda35% Discount for the 35th Anniversary on Selected IDBank CardsConverse Bank Expands Its International Capabilities Through Cooperation with Citibank N.A.Business loan pre-approval in five minutes — what did Unibank showcase in Gyumri?Converse Bank Expands Its International Capabilities Through Cooperation with Citibank N.A.Bratislava forum to debate Armenia’s strategic futureUcom Service Center in Artashat Reopens at a New AddressUcom and Republican Union of Employers of Armenia Sign Cooperation MemorandumCreate your Visa Digital from Unibank for purchases and transfersUcom – Main Sponsor of the 21st International Microelectronics OlympiadIDBank and Idram Hold Financial Literacy Session for Young Chess PlayersUcom Supports Silicon Mountains 2026, Driving Innovation and Technological DevelopmentIDBank has issued perpetual coupon bonds for the first timeIDBank Supports the Reconstruction of the Spandaryan Canal: Commemorative Plaque Dedicated to the Project SignedIDBank and Idram Presented Several Environmental Initiatives at COP17Ucom Shares Its Experience in Private Sector Engagement in Nature Conservation at COP17 Blue Zone«Here’s the screenshot, the money has been transferred»: IDBank warns of fake payment scamsFirst Steps in Your Career with IDBank: 16th Cycle of IDream LaunchedDigital Architecture for a Sustainable Future: IDBank's Article in Regional Post MagazineRate.Trading. New Digital Culture of Currency ExchangeDigital Future and Sustainable Development: IDBank's Chairman of the Management Board in an Interview with ForbesApplications Now Open: Armenian Virtuosos International Academy-Festival 2027Book Published with Ucom’s Support Presented at COP17: “The Secret Path of Hovazadzor”Ucom Highlights the Role of Technology in Nature Conservation at COP17“The people of Stepanavan will show through their votes that every attempt to deceive them with videos is doomed to fail”: “Strong Armenia” Party With Ucom’s Support, SunChild Brings Cinema and Environmental Conservation TogetherYoung Musicians of the “Armenian Virtuosos” Program Perform in the COP17 A Birthday in Italy with UnibankIdram and IDBank Participated in the Opening of My Forest Armenia’s Pavilion at COP17Unibank Receives B++ Sustainability Alignment Rating from Agents for Impact GmbH Ucom Supported Yerevan Conservation Symposium 2026 as Strategic PartnerIDBank to Showcase Environmental and Innovative Initiatives at COP17New AI-Powered Wildlife Monitoring Camera Installed in Paruyr Sevak with the Support of Ucom35 Years of Trust: IDBank Celebrates with Its CustomersBusiness and mining leader Mark Cutifani to deliver keynote speech at the 3rd Mining Armenia Forum“From Classroom to Orbit”: With Ucom’s Support, “Space 1.0” Is Being Introduced in 15 Schools Across ArmeniaAfeyan Initiatives for Armenia Awards Grant to the Armenia Education Initiative to Expand the Teach For Armenia’s Seroond School Turnaround Program Ucom to Participate in COP17 Together with FPWC, Showcasing Their Environmental Partnership“The Golden Hour”: IDBank explains how to respond effectively to a scam attackNelli Kocharyan Presents Converse Bank’s Vision for Development of International Relations at the BACEE Conference BACEE International Conference Kicks Off with Converse Bank as Lead Sponsor