Ինչո՞ւ է միջազգային հանրությունը ջայլամի դերակատարություն ստանձնել. «Փաստ»
Analysis
«Փաստ» օրաթերթը գրում է
Ներկա իշխանությունների և, այսպես ասած, «նախկինների» կառավարման ժամանակահատվածների միջև բազմաթիվ համեմատականներ ու զուգահեռներ են հաճախ տարվում։ Եվ այդ համեմատականների հիմնական շրջանառողները գործող իշխանություններն են։
Նրանք մեծ թափով շարունակում են անցյալը սևացնելու և ամեն ինչ խտացված գույներով ներկայացնելու քաղաքականությունը՝ ցույց տալու համար, որ եթե հիմա ևս ձախողումներ կամ սխալներ կան, ապա դրանք նախկինից եկող հանգամանքների արդյունք են։ Բայց Փաշինյանի կառավարման 4 տավա և դրան նախորդող շրջանի հետ կապված յուրահատուկ նրբություններ միանգամից նկատելի են դառնում։ Մասնավորապես, եթե նախկինում Հայաստանում մի փոքր միջադեպ էր տեղի ունենում, ապա միջազգային հանրության որոշակի շրջանակներ և, այսպես կոչված, իրավապաշտպաններ միանգամից մեծ աղմուկ էին բարձրացնում։ Եվ դրա շրջանակներում տարբեր զեկույցներ էին կազմվում, քննադատություններ էին հնչում ու ներկայացվում էր, թե Հայաստանը հեռանում է ժողովրդավարական արժեքներից և մարդու իրավունքների պաշտպանության սկզբունքներից։
Բայց գործող իշխանությունների կառավարման շրջանում բացահայտ կերպով վերից վար կոպտորեն ոտնահարվում են ժողովրդավարության և մարդու իրավունքների բոլոր հիմնական սկզբունքները, սակայն նրանց գործողությունների վերաբերյալ մարդու իրավունքների ու ժողովրդավարության հետ կապված միջազգային շրջանակների, մասնավորապես եվրոպական կառույցների կողմից որևէ քննադատական խոսք չի հնչում։ Միևնույն ժամանակ, քաղաքական հետապնդումների ծավալներն արդեն անցել են բոլոր սահմանները, նույնիսկ մարդկանց առողջական վիճակը հաշվի չի առնվում։
Եվ եթե նման երևույթներ տեղի ունենային նախկինում, ապա Հայաստանի վրա հուժկու միջազգային ճնշում կբանեցվեր, անգամ որոշակի միջազգային կառույցներից հեռացնելու հարցը կբարձրացվեր։ Բայց ներկայում միջազգային հանրության լռությունը նույնիսկ խրախուսող նշանակություն է ունենում ՀՀ իշխանությունների համար ոչ միայն իրենց սկսած գործելաոճը շարունակելու, այլև նոր տեմպ հաղորդելու համար։ Ավելին, իշխանությունները արտաքին աշխարհում ներկայանում են ժողովրդավարության բրենդով, իսկ ԵԽԽՎ-ն և այլ կառույցներ ընդունում են Հայաստանում «ժողովրդավարության նշանակալի առաջընթացը» փաստող բանաձևեր։ Ուստի, հարց կարող է առաջանալ, թե ինչո՞ւ է միջազգային հանրությունը ջայլամի պես գլուխը խոթում ավազների մեջ՝ չտեսնելու տալով, թե ինչ իրադարձություններ են տեղի ունենում Հայաստանում, ինչպես են ժողովրդավարությունն ու մարդու իրավունքներն արժեզրկվում։
Թերևս պատասխանն այն է, որ Փաշինյանի իշխանությունը գլուխը կախ կատարում է արտաքին ուժերի հրահանգները՝ երկրորդական համարելով այն հանգամանքը, թե դա ինչ հետևանքներ կարող է ունենալ մեր պետության համար։ Այսինքն, ՀՀ իշխանությունները ոչ թե Հայաստանի շահերն են թելադրում արտաքին աշխարհին, այլև իրենք են գերազանց կերպով սպասարկում ուրիշների շահերը, որոնք մեծամասամբ ոչ մի կապ չունեն մեր պետական ու ազգային շահերի հետ, այլ ընդհակառակը։ Ու պատահական չէ, որ, ըստ այդմ էլ, արտաքին որոշակի շրջանակներ գովաբանում են Հայաստանի իշխանություններին, նրանց համար բոնուսներ սահմանում և ավելացնում իբր ժողովրդավարության առաջընթացի համար նախատեսված գումարները, որ առանց այն էլ պետբյուջեի վրա նստած իշխանավորներն, աշխատանքի իմիտացիա ստեղծելով, իրենց համար ավելի շռայլ ծախսեր կատարեն։ Մյուս կողմից էլ՝ արդեն տարիուկես ժամանակ է անցել, գերիների հարցը լուծված չէ, բայց ՀՀ իշխանությունները կեղծ «խաղաղության օրակարգի» լոզունգների ներքո բանակցում են ճանապարհները բացելու, սահմանազատում իրականացնելու և այլ հարցերի շուրջ։
Մարդու իրավունքների մասին ամեն անգամ ճառեր կարդացող միջազգային հանրությունը գերիների վերադարձի կազմակերպման հարցում լուռ է, իսկ ՀՀ իշխանություններն էլ չեն ցանկանում բանակցություններում որպես նախապայման առաջ քաշել այդ հարցը։ Ադրբեջանցիներն ընդհանրապես ոտնահարում են բոլոր միջազգային նորմերը, արդեն մարդիկ են գողանում մեր երկրից, տիրանում են սահմանամերձ շրջանների բնակիչների անասուններին և ունեցվածքին, ահաբեկում են մարդկանց։ Բայց Փաշինյանը միայն ընդդիմության վրա քար նետելով է զբաղված ու այդպիսի կարևոր հարցերը ինչպես հարկն է չի բարձրացնում միջազգային հանրության առաջ և կոնկրետ երաշխիքներ պահանջում։ Իսկ կեղծ իրավապաշտպաններն էլ, որ նախկինում չնչին հարցերից մեծ աղմուկ էին բարձրացնում, էկրաններից չէին իջնում, հիմա անգամ ծպտուն չեն հանում, երբ հարցը վերաբերում է սահմանամերձ բնակավայրերի բնակչության ու արցախահայության իրավունքների պաշտպանությանը։
ԱՐՏԱԿ ԳԱԼՍՏՅԱՆ
Մանրամասները՝ «Փաստ» օրաթերթի այսօրվա համարում
