Yerevan, 09.October.2024,
00
:
00
ՄԵՆՅՈՒ
Futsal tournament Galaxy Champions League 2024 kicks off Unibank is now a regular partner of “Pan-Armenian intellectual movement” IDBank issued another tranche of dollar bonds Green Iphone on the best credit terms at green operator's stores UCOM Provided technical assistance to Shengavit administrative district AMD 9,808,684 to the "City of Smile" Charitable Foundation. The next beneficiary of "The Power of One Dram" is known Unibank offers a “Special” business loan with an interest rate of 8.5% per annum IDBank implements the next issue of nominal coupon bonds Flyone Armenia will start operating regular direct flights Yerevan-Moscow-Yerevan New movie channels in Ucom and good news for unity tariff subscribers


Ախտորոշելու փոխարեն՝ հիմքերի ավերում. «Փաստ»

Society

«Փաստ» օրաթերթը գրում է

Հայաստանում կրթական համակարգի բարեփոխման հարցը շարունակում է մնալ հանրային օրակարգի կարևորագույն հարցերից մեկը։ Թեման սուր ընկալումների տեղիք է տվել հատկապես այս տարի, երբ բուհերում բազմաթիվ տեղեր թափուր են մնացել, նվազել է բարձրագույն կրթության նկատմամբ հետաքրքրությունը։ Այո, Հայաստանի կրթության և գիտության ոլորտում բազմաթիվ թերություններ ու բացթողումներ կան, բայց այդ թերությունները ուղղելու փոխարեն հաճախ իշխանությունները ողջ համակարգն են քանդում, ինչպես արեցին անվտանգության ոլորտում։

Փոխանակ ախտորոշում արվի բարձրագույն կրթության ոլորտում առկա իրավիճակի համար, վեր հանվեն պատճառները և կոնկրետ քայլեր նախատեսող լուծումներ տրվեն, չգիտես ինչու Փաշինյանը կառավարության նիստում միանգամից խոսեց ակադեմիական քաղաքի կառուցման մասին։ Նախ՝ ուշագրավ է, որ ակադեմիական քաղաքի կառուցումը երկարատև՝ տարիներ ընդգրկող գործընթաց է, որը ներառված է ՀՀ կրթության մինչև 2030 թվականը պետական ծրագրում։ Սակայն նախքան ակադեմիական քաղաքի կառուցմանն անցնելը, պետք է կենտրոնանալ խնդրի բովանդակային կողմի վրա, մասնագիտական շրջանակների և հանրության ներսում քննարկումներ սկսել կրթության բարեփոխումների շուրջ, հասկանալ կրթական ոլորտի առավելություններն ու թերությունները, աշխատաշուկայի պահանջներին համապատասխանեցումը ու ժամանակակից զարգացումների ուղղությունները։

Եվ այդ քննարկումների արդյունքում միգուցե պարզ դառնա, որ հարկ է տարբեր բուհերում ինչ-որ ֆակուլտետներ միավորել կամ ստեղծել նորերը, որոնց գործունեությունը արդիականություն կունենա։ Այլապես տարիներ ընդգրկող ակադեմիական քաղաքի շենքային մասի կառուցման շուրջ խոսելով՝ ոչինչ չի փոխվի։ Պատահական չէ, որ տևական ժամանակ տեղեկություններ էին շրջանառվում, որ իշխանությունները, առաջնորդվելով չարչու տրամաբանությամբ, ցանկանում են ԵՊՀ-ի շենքը վաճառել, այն հյուրանոց դարձնել ու համալսարանն այլ վայր տեղափոխել։ Անգամ գործարարների անուններ էին նշվում, ովքեր մեծ հետաքրքրություն էին ցուցաբերում այս հարցում։ Ինչ վերաբերում է ակադեմիական քաղաքի գաղափարին, բուհերի միավորմանն ու դրանք Երևանից դուրս բերելուն, ապա առաջին հայացքից կարող է թվալ, թե դա դրական երևույթ է օպտիմալացման ու Երևանի բեռնաթափման տեսանկյունից: Սակայն եթե խորամուխ լինենք խնդրի բոլոր ծալքերում, ապա կտեսնենք, որ այն նաև լուրջ ռիսկեր է ստեղծում կրթության համար։

Նախ՝ դրանով ջնջվելու են բուհերի արմատները և ձևավորված ավանդույթները։ Ինչպես բոլոր ոլորտներում են իշխանությունները փորձում մերժել անցյալը, այնպես էլ կրթության հարցում են առաջնորդվում։ Այնինչ, անցած ճանապարհը մեծ կարևորություն ունի կրթական ուղենիշների համար։ Պատահական չէ, որ աշխարհի շատ երկրներում փորձում են ցույց տալ, թե իրենց բուհերում ձևավորված կրթական և գիտական ավանդույթներ են գործում, որոնք գալիս են տասնամյակներից, անգամ դարերի խորքից, ու դրա շուրջ իմիջ են ձևավորում, իսկ մենք վերացնում ենք նույնիսկ եղածը և փորձում ամեն ինչ սկսել զրոյական կետից։ Փաշինյանն ասում էր, որ բոլոր պետական բուհերը պետք է միավորվեն՝ ձևավորելով մինչև խոշորացված 8 հաստատություն։ Բայց միշտ չէ, որ խոշորացումը և միավորումները դրական են։ Առավել ևս, խնդիրն այն է, թե արդյոք առանձին մասնագիտացումները չեն տուժելու սրանից։

Բացի դրանից, խոշորացումը, իշխանությունների պատկերացումների համաձայն, նշանակում է նաև ծայրահեղ օպտիմալացում, այսինքն՝ որոշ ուղղությունների գիտական և կրթական հենքը ավելի է նեղացվելու, մանավանդ որ Փաշինյանն ի ցույց դրեց իրենց մտադրությունը այդ 8 համալսարաններին կցել նաև հետազոտական ինստիտուտներ։ Ըստ երևույթին, այս ամենը նշանակում է, որ ՀՀ ԳԱԱ-ն լուծարվելու է, և նրանում ընդգրկված ինստիտուտները ցրվելու են ակադեմիական քաղաքի բուհերի վրա։ Բայց մասնագետները փաստում են, որ գիտահետազոտական ինստիտուտների լուծարմամբ կտուժի գիտությունը։ Այլ հարց է, որ իշխանությունները փորձում են կրճատման հաշվին աշխատավարձ բարձրացնել ու ցույց տալ, թե մեծ գործ են կատարել։

Կարճ ասած՝ իշխանությունների ծրագիրը բարձրագույն կրթության և գիտության համակարգը փորձարկումների ու սթրեսների ենթարկելու հերթական պրոյեկտ է։ Եվ վտանգի աստիճանն այնքան մեծ է, որ անգամ տպավորություն է առաջանում, թե շարունակում են քանդել պետության հիմքերը՝ այս անգամ հարվածի տակ դնելով կրթության և գիտության ոլորտը։

ԱՐՏԱԿ ԳԱԼՍՏՅԱՆ 

Մանրամասները՝ «Փաստ» օրաթերթի այսօրվա համարում

The International CMC Conference kicked off for the first time in Armenia, bringing together management consultants and the business community The winners of the 2024 joint program between SIA Armenia and "The Power of One Dram" have been announced General Director of Ucom Participated in the Annual Conference of the Institute of Internal Auditors Armenia AraratBank Expands International Transfer Options with Golden Money System10% idcoin with IDBank Mastercard cardsUcom Completes Network Modernization in Gyumri and Vanadzor Ameriabank’s Special Offer for New Mastercard Holders. 1% Cashback and Lots of GiftsGeneral Director of Ucom Delivers a Lecture at Leadership School Idram Junior and Koreez Summarize the Results of the Junius Financial Education CompetitionExperience comfortable traveling with IDBank premium cardsUcom has published the 2023 financial audit report UBPay has joined IAMTN Payments NetworkThe Armenian Conference Interpreters Association Celebrates the International Translation Day Old Yerevan: IDBank’s New Branch in an Exclusive FormatAraratBank and SIA: Ongoing Partnership for Social EntrepreneurshipUcom and SunChild NGO have installed a following solar power plant in Chakaten settlementUcom and Impact Hub Yerevan Launch the Ucom Fellowship Incubation ProgramArmenia hosts the most prestigious International CMC Conference and the "Constantinus" Award Ceremony Nokia and Team Telecom Armenia bring 25G PON commercial services to customers across Armenia The Power of One Dram to "Moonk" technoschool Ucom and SunChild NGO Bring Renewable Energy to Syunik's Borderline Regions Incredibly long: Rocket Line 0% now for 12 months Junius: A Financial Literacy Game in the Idram Junior App Around 100,000 households are making use of Team's Internet; 2nd quarter indicators New IDBank Branch in the City of HrazdanUcom Successfully Concludes uGeneration Summer Internship Program IDBank and Idram at the "Horizon" Camp: The Power of One Dram Converse Bank has joined the UN Global Compact Initiative Ucom Launches Special Promotion for Students Ahead of Academic Year IDBank, Idram and Impact Hub Launch the SIA Armenia Incubation Program Ucom General Director Ralph Yirikian Becomes First Guest Speaker at "Skills Lab" AMD 4 165 643 to SIA Armenia program: Aren Mehrabyan Foundation is the august beneficiary of The Power of One Dram Ucom, in Cooperation with SunChild NGO, Installs Solar Panels in Tsaghkavan AraratBank once again completes the bond placement ahead of schedule EIB Global signs first direct loan agreement with an Armenian commercial bank Ucom Launches New Phase of Network Modernization in Armenia’s Regions Free statements and references from IDBankUcom and Sunchild Launch New Phase of Joint Environmental Project Ameriabank Receives 3 Awards for Excellence by Euromoney: the Best Bank, the Best Digital Bank, and the Best Bank for SMEs in Armenia for 2024Unibank and Visa are gifting a trip to Tunisia for twoHow to cut costs? 5 tips from IDBank and IdramThe Renovated Ucom Sales and Service Center Opened at Komitas 60 Choosing the seats: new feature in Idram&IDBank app"Past" (Fact in Armenian) Armenians bought real estate in Dubai worth about $60 million in two days Ucom and Impact Hub Yerevan jointly announces the launch of the Ucom Fellowship Incubation Program EBRD and Ameriabank to support Armenian businesses through stable trade finance fundingIDBank continues the "By Your Side" Program Unibank placed bonds ahead of schedule Ucom’s fixed network has reached Byureghavan How is the largest solar power plant in Armenia built?