Թռիչք շենքերից, աշտարակներից, կամուրջներից ու ժայռերից. «Փաստ»

«Փաստ» օրաթերթը գրում է

Ավելի ու ավելի շատ մարդիկ են սկսել ադրենալին ստանալ` օգտագործելով պարաշյուտով թռիչքները: Ճիշտ է, հիմա ինքնաթիռից կամ ուղղաթիռից ցատկելը դժվար թե որևէ մեկին զարմացնի, ուստի էքստրեմալության սիրահարների շրջանում մեծ հետաքրքրություն կա այնպիսի սպորտաձևի նկատմամբ, ինչպիսին բեյսջամփինգն է: Դա պարաշյուտով թռիչք է ստատիկ հարթակից: «BASEjumping»-ն իր անվանումն ստացել է «jump» - թռչել և «BASE» բառերից. վերջինս հապավում է՝ կազմված «building»՝ շենք, շինություն, «antenna»՝ աշտարակ, «span»՝ կամրջի բացվածք և «earth»՝ տվյալ դեպքում՝ ժայռ բառերից:

Սրանք են այն հիմնական օբյեկտները, որոնցից բեյսջամփերները հիմնականում իրականացնում են իրենց թռիչքները: Ի տարբերություն ինքնաթիռից ցատկերին, բեյսջամփինգում ցատկերը կատարվում են ավելի ցածր բարձրություններից, և օգտագործվում է հատուկ կառուցվածքի պարաշյուտ, քանի որ դրա բացումը տեղի է ունենում գետնի մակարդակից ոչ ավելի, քան 30 մետր բարձրության վրա: Բեյսջամփինգի պատմությունն ուղղակիորեն կապված է պարաշյուտների առաջացման հետ։ Առաջին անգամ 12-րդ դարում են պարաշյուտի նման սարքեր օգտագործել չինացի ակրոբատները՝ դրանք կիրառելով որպես ապահովագրություն իրենց ելույթներում։

Պարաշյուտով առաջին ցատկը կատարել է Լուի Սեբաստիան Լենորմանը՝ Ֆրանսիայի Մոնպել յե քաղաքի աստղադիտարանի աշտարակից 1783 թվականին: 14 տարի անց՝ 1797 թվականին նրա ցատկը՝ արդեն օդապարիկից, կրկնել է ֆրանսիացի հայտնի օդագնաց Անդրե Ժակ Գարներենը: 20-րդ դարի սկիզբը նշանավորվել է Ֆրեդերիկ Լոյի 1912 թվականին ամերիկյան Ազատության արձանից ցատկով։ Դրանից հետո եղել են բազմաթիվ այլ անհատական ցատկեր տարբեր երկրներում և տարբեր տեղերից: Բեյսջամփինգի ոճը առաջին անգամ ցուցադրվել է «Լրտեսը, որ սիրում էր ինձ» ֆիլմում: Այնուամենայնիվ, այդ բոլոր թռիչքները եղել են մեկանգամյա և համակարգված բնույթ չեն կրել։

Բեյսջամփինգի ի հայտ գալու իրական օրը կարելի է հաստատապես համարել 1978 թվականի օգոստոսի 8-ը, երբ ամերիկացի օդային տեսանկարահանող Կարլ Բենիշը կարողացել է տեսախցիկով նկարահանել իր չորս ընկերներին Կապիտանի գագաթից (Կալիֆորնիա, ԱՄՆ) ցատկելիս։ Նա ինքը ձեռնպահ է մնացել ցատկելուց։ Հետագա տարիներին ստատիկ օբյեկտներից ցատկերը սկսել են բազմապատկվել: Դա արդեն հանրության համար խաղ չի եղել, այլ էքստրիմի սիրահարների ժամանց։ Բենիշը, որը համարվում է բեյսջամփինգի հայրը, 1981 թվականին կազմել է բոլոր այն ցատկերի ցուցակը, որոնք իրականացվել են «բազային» հապավմանը համապատասխանող օբյեկտներից: Ինքն այդ ցուցակում եղել է միայն չորրորդը, իսկ կինը՝ երրորդը։

Ցուցակում առաջինը եղել է ամերիկացի Ֆիլ Սմիթը։ Ներկայումս այդ ցուցակում բեյսջամփերների թիվն արդեն գերազանցել է 2000-ը։ Բայց Բենիշը դրանով չի սահմանափակվել։ Նա ամեն ջանք գործադրել է մարզաձևը հանրահռչակելու համար՝ շարունակելով տեսանյութեր նկարահանել իր սիրելի ժամանցի մասին և թողարկել այդ էքստրեմալ սպորտի մասին ամսագիր։ Կարլ Բենիշի կյանքը ողբերգականորեն ընդհատվել է 1984 թվականին, երբ նա վթարի է ենթարկվել Նորվեգիայում ժայռից ցած նետվելու ժամանակ: Բայց նրա ջանքերն ապարդյուն չեն անցել։ Բեյսջամփինգը տարեցտարի ավելի ու ավելի է տարածվում աշխարհում։ Բեյսջամփինգի աշխարհի առաջին առաջնությունը կազմակերպվել և անցկացվել է Մալայզիայի մայրաքաղաք Կուալա Լումպուրում 2001 թվականին։ Այդ ժամանակվանից ի վեր կանոնավոր կերպով անցկացվում են այդ սպորտաձևի առաջնություններ։

ԿԱՄՈ ԽԱՉԻԿՅԱՆ

Մանրամասները՝ «Փաստ» օրաթերթի այսօրվա համարում