ՊԱՏՄՈՒԹՅԱՆ ԱՅՍ ՕՐԸ (1 ԴԵԿՏԵՄԲԵՐԻ). Արձանագրվել է կորոնավիրուսով վարակման առաջին դեպքը. «Փաստ»
Society
«Փաստ» օրաթերթը գրում է
ՏՈՆԵՐ ԵՎ ՀԻՇԱՐԺԱՆ ՕՐԵՐ
ՁԻԱՀ-ի դեմ պայքարի համաշխարհային օր, Կարակալպակիա՝ Կարակալպակերենի օր, Ռուսաստան՝ Մարտական սխրանքի օր, Ռումինիա՝ Ռումինիայի միավորման օր, Պորտուգալիա՝ Անկախության օր, Ուկրաինա՝ Դատախազության աշխատողների օր։
ՀԱՅ-ՀԱՅԱՍՏԱՆ
1824 - Թիֆլիսում բացվել է Ներսիսյան դպրոցը (գործել է մինչև 1924 թ.)։
1827- Սուլթան Մահմուդ 2-րդը շուրջ 12 հազար հայ կաթոլիկներ է արտաքսել Կ. Պոլսից, որոնցից 4 հազարը ցրտից զոհվել է ճանապարհին, իսկ մյուսներն անցել են Փոքր Ասիայի գավառներ։ –հիմնադրվել է Շուշիի հայկական տպարանը։
1853- Ղրիմի պատերազմի ժամանակ Կովկասյան ճակատում տեղի է ունեցել Բաշկադիկլարի ճակատամարտը, որտեղ Բեյբութովի ղեկավարած ռուսական բանակը ջախջախել է թուրքերին:
1876- թուրքական կառավարության ցուցումներով հրդեհվել է Վանի շուկան, որը զգալի նյութական վնաս է հասցրել տեղի բնակչությանը։
1880 - ծնվել է կոմպոզիտոր Սպիրիդոն Մելիքյանը։
1894- հրատարակվել է հայ բանվոր-հեղափոխականների միավորման նոր օրգան «Կռիվ» թերթը։
1899 –վախճանվել է հասարակական գործիչ և հրապարակախոս Տիգրան Երկաթը։
1903 –վախճանվել է պատմաբան, աշխարհագրագետ, բանասեր Մանվել Քաջունին։
1907 - Թիֆլիսում լույս է տեսել հայկական «Անկախ մամուլ» թերթի առաջին համարը:
1914 –Առաջին համաշխարհային պատերազմի ժամանակ սկսվել է ռուսական բանակի՝ Սարիղամիշի օպերացիան, որի արդյունքում ջախջախվել է Էնվեր փաշայի բանակը։
1917- Խորհրդային Ռուսաստանի ազգությունների գործերի ժողովրդական կոմիսարիատին կից ստեղծվել է հայկական գործերի կոմիսարիատ, որի կոմիսար է նշանակվել պետական գործիչ Վառլամ Ավանեսովը, իսկ տեղակալ՝ բանաստեղծ Վահան Տերյանը։
1919- Զանգեզուրի Գեղաձորի հարթավայրում հավաքվել են Գարեգին Նժդեհի ղեկավարած ջոկատները և սկսել գործողություններ տարածաշրջանի մնացած ադրբեջանական բնակավայրերի դեմ։
1920 - Ադրբեջանի հեղափոխական խորհուրդը հայտարարել է, որ ճանաչում է Լեռնային Ղարաբաղը, Զանգեզուրը, Նախիջևանը՝ որպես Հայաստանի բաղկացուցիչ մաս։
1921- Հայաստանում տեղի են ունեցել գյուղական, գավառակային և գավառային խորհուրդների առաջին ընտրությունները։
1923- Երևանում բացվել է Հայաստանի պետական կոնսերվատորիան:
1929- սկսել է գործել Քանաքեռի նոր ռադիոկայանը:
1941- Երևանում կազմավորվել է 89-րդ Հայկական հրաձգային դիվիզիան՝ գնդապետ Սիմոն Զաքյանի հրամանատարությամբ։
1955– ծնվել է ֆրանսահայ ռեժիսոր, դերասան, սցենարիստ և պրոդյուսեր Սերժ Ավետիքյանը։
1980 –վախճանվել է ֆրանսահայ գրող Զարեհ Որբունին։
1989- Երևանում կայացած ՀՀ Գերագույն խորհրդի և ԼՂԻՄ Ազգային խորհրդի միացյալ նիստում ընդունվել է Հայաստանի հետ Լեռնային Ղարաբաղի վերամիավորման մասին պատմական որոշումը։
1995-Հայաստանը դիվանագիտական հարաբերություններ է հաստատել Յամայկայի հետ։
2005- Լոնդոնի «Քրիստիս» միջազգային աճուրդում 1,5 միլիոն դոլարով վաճառվել է Հովհաննես Այվազովսկու նկարներից մեկը:
2006- ամերիկահայ մեծահարուստ Քըրք Քըրքորյանը 800 միլիոն դոլարով վաճառել է աշխարհի ամենախոշոր ավտոընկերության՝ «Ջեներալ Մոթորսի»՝ իրեն պատկանող 10 տոկոս մասնաբաժինը:
2008– «Նաիրիտ» գործարանը դադարեցրել է գործունեությունը։
2012- Կոնգոյի մայրաքաղաք Բրազավիլի օդանավակայանում վթարի է ենթարկվել Իլ76 բեռնատար ինքնաթիռը, անձնակազմի բոլոր 7 անդամները զոհվել են, որոնցից 5-ը եղել են Հայաստանի քաղաքացիներ։
2014- Հռոմի պապն այցելել է Ստամբուլի «Սուրբ Փրկիչ» հայկական հիվանդանոց, որտեղ պառկած է եղել Պոլսո հայոց պատրիարք Մեսրոպ արքեպիսկոպոս Մութաֆյանը:
2020-համաձայն պայմանավորվածության, ադրբեջանական ստորաբաժանումները մտել են Լաչինի շրջան: Ադրբեջանի նախագահ Ալիևը հայտարարել է, որ Լաչինն արդեն ադրբեջանական է և Լեռնային Ղարաբաղի հակամարտություն արդեն չկա:
ԱՇԽԱՐՀ
1774 -ուժի մեջ է մտել առևտրային բոյկոտը Մեծ Բրիտանիայի և նրա հյուսիսամերիկյան գաղութների միջև, որը նախաձեռնել էր Աշխարհամասային կոնգրեսը։
1800 -Լայպցիգում հիմնադրվել է Հոֆմայստերի և Կյունելի «Edition Peters» երաժշտական հրատարակությունը, որը աշխարհի ամենահին երաժշտական հրատարակությունն է. այն ներկայումս ևս գործող է։
1887 -հրատարակվել է «Էտյուդ մուգ տոներով» վեպը, որը առաջին գիրքն է Շերլոկ Հոլմսի մասին։
1891– կանադացի սպորտային մարզիչ Ջեյմս Նեյսմիթը կազմակերպել է իր հորինած բասկետբոլի առաջին խաղը։
1913 -«Ֆորդ մոթորս կոմպանի» ընկերությունում սկսել է գործել ավտոմեքենաների արտադրության առաջին հոսքագիծը։
1918– Հարավսլավիայի թագավորությունը հռչակել է իր անկախությունը Ավստրո-Հունգարիայից։
1934 -ԽՍՀՄ-ի Լենինգրադ քաղաքում սպանվել է հայտնի հեղափոխական Սերգեյ Կիրովը։
1943 -Թեհրանում ավարտվել է երեք դաշնային երկրների ղեկավարների՝ ԽՍՀՄ-ի (Ստալին), ԱՄՆ-ի (Ռուզվելտ) և Մեծ Բրիտանիայի (Չերչիլ) գագաթաժողովը։
1945-ծնվել է ռուս դերասան, հումորիստ Գենադի Խազանովը։
1949-սպանվել է կոլումբացի նարկոբարոն Պաբլո Էսկոբարը։
1953 - Չիկագոյում լույս է տեսել «Փլեյբոյ» ամսագրի առաջին համարը։
1959– Վաշինգտոնում ստորագրվել է Անտարկտիկայի մասին համաձայնագիրը, ըստ որի, Անտարկտիդան կարող է օգտագործվել միայն խաղաղ նպատակներով։
1972– վախճանվել է ռուս նշանավոր մաթեմատիկոս Նիկոլայ Լոբաչևսկին։
1996 -սկսել է հեռարձակվել ռուսական «СТС» հեռուստաալիքը։
2019 -Չինաստանի Ուհան քաղաքում արձանագրվել է կորոնավիրուսով վարակման առաջին դեպքը։
Մանրամասները՝ «Փաստ» օրաթերթի այսօրվա համարում
