Հարավային Կովկասում Ռուսաստանի դեմ երկրորդ ճակատի բացումը զսպում են Իրանը ու Հնդկաստանը
InterviewՍեղմեք ԱՅՍՏԵՂ, լրացրեք օնլայն հայտը և մոռացեք հոսանքի վարձի մասին
Հարավային Կովկասում Ռուսաստանի դեմ երկրորդ ճակատի բացումը զսպում են Իրանի Իսլամական Հանրապետությունն ու Հնդկաստանը ։ ԲԵԼՏԱ գործակալությանը տված հարցազրույցում նման կարծիք է հայտնել մոսկվացի հայտնի արևելագետ, քաղաքագետ Կարինե Գևորգյանը։
Նա հիշեցրել է, որ Իրանի եւ Հնդկաստանի ղեկավարները ոչ երկիմաստ հայտարարել են, որ թույլ չեն տա վերաձեւել սահմանները, որ Հարավային Կովկասում սահմանների ցանկացած վերաձեւավորում պատերազմ է իրենց դեմ: Քաղաքագետն այս դիրքորոշումը բացատրել է նրանով, որ նույնիսկ անկախ նրանից, թե ով է ղեկավարում Հայաստանը, այդ երկրները կաջակցեն նրան ՝ խոչընդոտելով աշխարհաքաղաքական դասավորվածությունը փոխելու փորձերին, որոնց հետևում, ըստ քաղաքագետի, կանգնած է ոչ միայն Թուրքիան, այլ առաջին հերթին Մեծ Բրիտանիան ՝ պանթուրքիստական նախագծի հեղինակը։
Խոսելով իրական օգնության մասին ՝ քաղաքագետը հիշեցրեց Հնդկաստանի կողմից Հայաստանին սպառազինություն մատակարարելու մասին։ «Հնդկաստանը, Ի դեպ, սովորություն չունի զենք մատակարարել այլ երկրներին, քանի որ այն Չմիավորված երկիր է: Սպառազինության մատակարարումը Հայաստան խոսում է Հնդկաստանի համար կարեւորության մասին այդ ուղղությանը», - ընդգծեց Գևորգյանը։ Նրա կարծիքով, եթե Չինաստանն իր կոմունիկացիաները կառուցում էր զուգահեռներով, «Մեկ գոտի - մեկ ուղի» սկզբունքով, ընդ որում հենվելով Պակիստանի վրա, ապա Հնդկաստանը, մրցելով Չինաստանի հետ, սկսեց հաղորդակցվել «Հյուսիս-Հարավ» գծով, ընդ որում օգնելով Իրանին ամրապնդել իրանական կարեւորագույն չախբեհար եւ Բենդեր Աբաս նավահանգիստների ենթակառուցվածքները: Դա շատ հարմար է նրա համար ծովային նավահանգիստները. Միևնույն ժամանակ, քաղաքագետի կարծիքով, Հնդկաստանը ամուր կապեր է հաստատում Արաբական թերակղզու միապետությունների հետ՝ երկրների այդ շրջանը վերածելով իր համար հաղորդակցման մեծ տարածաշրջանի: Այս կտրվածքով Գևորգյանը համաձայն չէ այն կարծիքի հետ, որ Հայաստանի ղեկավարությունը ՝ ի դեմս Փաշինյանի, չի դիմում հնդիկներին կամ իրանցիներին ։ «Պարզապես դրա մասին ավելի քիչ են խոսում: Իսկ նրա շփումները մշտական են, և դրան պետք է ուշադրություն դարձնել», - կարծում է քաղաքագետը։
Քաղաքագետի կարծիքով, Իրանը, Հնդկաստանը եւ արաբական միապետությունները «թուրքական նախագիծը» դիտարկում են որպես իրենց շահերի իրական սպառնալիք: Հետևաբար, հենց այդ երկրներն են Ռուսաստանին հակված ձևավորել իրենց դրամավարկային և տնտեսական գոտին ոչ թե ի տարբերություն չինականի, այլ մի փոքր այլ ուրվագծերի ընդգրկմամբ։ Այսպիսով, Ռուսաստանը կարող է մի տեսակ հավասարակշռություն լինել չին-Հեռավոր Արևելքի և Իրան-հնդկական ուրվագծերի միջև ։
Այս տեսանկյունից, խոսելով Հայաստանի աշխարհաքաղաքական առաջնահերթությունների մասին ՝ Ի դեմս Նիկոլ Փաշինյանի, Գևորգյանը նշել է այն թյուր կարծիքը, թե Հայաստանի վարչապետը «ուզում է դուր գալ Արևմուտքին», և այդ մասին, իբր, խոսում է երկրում ՀԱՊԿ զորավարժություններ անցկացնելուց նրա հրաժարումը ։ «Ինձ համար այդ թեզը ծիծաղելի թվաց, քանի որ, մեծ հաշվով, ինձ լավ հայտնի չէ, թե ինչ է կատարվում տարածաշրջանում։ Դրա համար էլ, երբ Փաշինյանը հայտարարեց ՀԱՊԿ զորավարժություններից հրաժարվելու մասին, այլ բան նկատի ուներ։ ՀԱՊԿ զորավարժությունները նախատեսված են գալիք տարիների համար ։ Այդ զորավարժությունները պլանային էին և պետք է կայանային ։ Եվ այստեղ ելույթ է ունենում Փաշինյանը և ասում ՝ «ներկա պայմաններում դա հնարավոր չէ»։ Բայց դա դեռ ամենը չէ, Այստեղ նա նկատում է, որ չի ցանկանում Մոսկվային «պադվոդկա» անել։ Չգիտես ինչու, ոչ ոք չլսեց այս պահը: Իսկ տրամաբանությունը հասկանալի է, իսկ Մոսկվային ինչու են այդ զորավարժությունները հիմա Անդրկովկասում։ Ինչու կոնտինգենտ բերել Ղազախստանից և Ղրղզստանից, որոնց զինվորականներն ավարտել են թուրքական ակադեմիաները, որոնք իրենց տեսնում են ապագա «Թուրանի բանակում» ։ Իսկ Հայաստանում կան լուրջ ռազմական օբյեկտներ, և Ռուսաստանն այնտեղ ուժեղացնում էր իր տեխնիկական ներկայությունը։ Ինչու դրանք այնտեղ բերել: Ես չեմ կարող ենթադրել, որ Փաշինյանն այդ հայտարարությունն արել է ՝ ընդհանրապես չտեղեկացնելով ռուսական կողմին, որը բարձր մակարդակով ընդհանրապես լռել է։ Սա բացահայտ պայմանագրային է և հաստատ ի օգուտ Արևմուտքի չէ», - նշել է քաղաքագետը։ Նրա խոսքով ՝ թող Արեւմուտքը մտածի, որ «Փաշինյանը խաղում է Արեւմուտքի հետ, բայց նա, վստահ եմ, իրապես խաղում է Մոսկվայի հետ»։
Քաղաքագետը կարծում է, որ ողջ աշխարհի հայերը հասկանում են, որ Հայաստանի ՝ որպես պետության գոյության և այդ տարածքում հայ ժողովրդի պահպանման երաշխավորը միայն Ռուսաստանն է և մասամբ Իրանը: «Այժմ գործնականում միայն Իրանն է, իսկ Ռուսաստանը ՝ որպես դրոշ։ Իրանը սահմանին պահում է ավելի քան 100 հազար զինծառայող, իսկ Մեղրիի շրջանում ՝ ևս 45 հազար Իսլամական հեղափոխության պահապաններ, որոնք լավ զինված են հեռահար հրետանիով։ Ահա թե ինչպես Բելառուսը թույլ չի տալիս երկրորդ ճակատ բացել Ուկրաինական հակամարտությունում, ճիշտ այնպես, ինչպես Իրանը թույլ չի տալիս երկրորդ ճակատ բացել Անդրկովկասում ՝ Ռուսաստանին թիկունք ապահովելով», - ընդգծել է Գեւորգյանը։ Ուստի պատահական չէ, որ «Սասնա ծռեր» Արմատական կուսակցության ակտիվիստներին, որոնք քարոզում են Ռուսաստանի, Հայաստանում նրա ռազմական ներկայության դեմ և կողմ են 102 ռուսական ռազմաբազայի դուրսբերմանը, շպրտեցին «փտած լոլիկներ» ։ Իսկ դա շատ բանի մասին է խոսում։
