Իսկ հնարավո՞ր է ինֆարկտահար չլինել այս ամենից. «Փաստ»

8 April, 2023 9:29

«Փաստ» օրաթերթը գրում է

Արդեն կառավարության որերորդ նիստն է, ինչ հիմնական իրադարձությունը դառնում է Նիկոլ Փաշինյանի մենախոսությունը: Այդ մենախոսությունները, գրեթե բառացի, կրկնում են մեկը մյուսին թե՛ բառամթերքով, թե՛ կառուցվածքով, թե՛ բովանդակային ելևէջներով: Նիկոլ Փաշինյանի ելույթի առաջին մասը բաղկացած է լինում մի տեսակ անվրդովանհաղորդ տոնայնությամբ արձանագրումներից առ այն, թե ինչ վատ-վատ բաներ են այդ ընթացքում արել ադրբեջանական իշխանությունները, ինչպես են սաստկացրել շրջափակված Արցախի (Փաշինյանը հիմա գործածում է բացառապես «Լեռնային Ղարաբաղ» տարբերակը) նկատմամբ ագրեսիան ու այդպես շարունակ: Այդ իմաստով բացառություն չէր Նիկոլ Փաշինյանի նաև վերջին՝ ապրիլի 6-ի «կառավարական» ելույթը:

Այնուհետև ելույթ ունեցողն սկսում է հղումներ անել իր իշխանության «թղթեշերեփային» նվաճումներին կամ քայլերին, որպես կանոն՝ Հաագայի դատարանի, «միջազգային մեխանիզմների» ու դրանց ներդրման մասին հիշատակումներով, ըստ հնարավորության՝ իրավիճակի կամ կատարված որևէ բացասական իրողության համար պատասխանատվությունը բարդում է ռուսական խաղաղապահ ուժերի կամ որևէ այլ կառույցի, հանգամանքի վրա (ով ասես՝ մեղավոր է, բացի իրենից ու իր իշխանությունից, ինչպես հասկանում եք): Եվ վերջապես, ելույթի վերջնամասում պարտադիր հայտարարում է, թե Հայաստանը ամեն ինչ անում է, որպեսզի էսկալացիայից խուսափի, այն է՝ լարվածություն չլինի: Եվ, անշուշտ, անփոփոխ, կարելի է ասել՝ մանտրայի նման կրկնում է իր ֆիրմային «խաղաղության օրակարգ» բառակապակցությունը և այդ՝ ակնհայտորեն վերացական օրակարգին իր և իր կառավարության հավատարմությունը:

Անհոգնել հավատարմությունը: Վերջ: Ուրիշ ասելիք և բովանդակություն չկա: Նիկոլ Փաշինյանի կոնկրետ վերջին ելույթում, մանրամասնությունների առումով, կային որոշ հետաքրքրաշարժ նշումներ, որոնք, այնուամենայնիվ, արժե դիտարկել: Մասնավորապես, Տեղ-Կոռնիձոր հատվածում թշնամու զավթողական առաջխաղացումը արդարացնող տոնայնությամբ անդրադառնալով իրավիճակին՝ Նիկոլ Փաշինյանն ասաց, որ խոսքը 12 կիլոմետրանոց հատվածի մասին է, կրկնեց ԱԱԾ հայտարարության այն դրվագը, թե նման իրավիճակ ստեղծվել է «երկու կողմերի տեղակայման ընթացքում ի հայտ եկած քարտեզների տարընթերցումների» հետևանքով:

Ի լրումն, նաև նշեց. «Այս ընթացքում սահմանապահների տեղակայման կետերի ճշգրտման ուղղությամբ աշխատանքներ են տարվել, և իրավիճակը որոշակիորեն բարելավվել է. մասնավորապես, 12 կիլոմետրից 7 կիլոմետրում տեղակայման կետերը հստակեցված են, 5 կիլոմետրի վերաբերյալ աշխատանքները շարունակվում են»: Այստեղ միանգամայն օրինաչափ հարցեր են ծագում: Նախ՝ Նիկոլ Փաշինյանի հայտարարությունից չի հասկացվում՝ նշված 7 կմ հատվածում, որտեղ «տեղակայման կետերը հստակեցված են», արդեն սահմանապահ ուժերը տեղակայվա՞ծ են, թե՞ միայն կետերն են հստակեցված, իսկ ադրբեջանական զորքերը շարունակում են անարգել ու անխոչընդոտ դիրքավորվել: Եվ այն մյուս 5 կիլոմետրի պահով այդ ի՞նչ «աշխատանքներ» են շարունակվում, և այդ «աշխատանքներ» ասվածը թշնամու հետ քննարկումնե՞րն են, թե՞ «գլուխկոտրուկը»՝ ոսոխի զորքը որտեղ կանգնի, ՀՀ ԱԱԾ սահմանապահները՝ որտեղ:

Ամենից կարևորը. այդ ի՞նչ քարտեզներ են, որոնց հիման վրա իբր պիտի «կողմերը» տեղակայվեին, և որոնց «տարընթերցումներ» են եղել, ինչի հետևանքով էլ, ինչպես Փաշինյանն ու իր ԱԱԾ-ն արդեն մեկ շաբաթ է, ինչ «կերակրում» են հանրությանը՝ գործնականում զբաղվելով թշնամու առաջխաղացումն արդարացնելով: Այսինքն, արդեն քարտեզային մակարդակով, թփով-ձորով-կիրճով-բլրով-առվով սահմանազատում-սահմանագծումն արել-վերջացրե՞լ են այդքան հատվածում: ԽՍՀՄ քարտեզներո՞վ են անում, ո՞ր թվականի: Ու էլ ի՞նչ փորձանքներ կան այդ «տարընթերցվող» քարտեզներով: Դիտարկենք նաև Փաշինյանի ելույթներում անդադար կրկնվող «էսկալացիայից խուսափելու» և «խաղաղության օրակարգի» պահերը: Ի՞նչ եք կարծում, երբ Հայաստանի ղեկավարի պաշտոնն զբաղեցնողը բացեիբաց հայտարարում է, որ իր տրամադրվածությունը շարունակում է մնալ «էսկալացիայից խուսափելը» (այսինքն՝ ինքը, որպես իշխանություն, ամեն ինչ անելու է, որպեսզի խուսափի լարվածությունից), ինքը դրանով ի՞նչ ազդակ, ի՞նչ «մեսիջ» է տալիս ակնհայտորեն ագրեսիվ տրամադրված ու ագրեսիան շարունակող թշնամուն:

Չէ, իրոք, ի՞նչ պիտի մտածի մեր պետության և ազգի թշնամին, ի՞նչ պետք է մտածեն ադրբեջանական ու թուրքական ղեկավարներն ու նրանց զորքերի հրամանատարները՝ լսելով Նիկոլ Փաշինյանի բացեիբաց հայտարարությունները, որ ՀՀ իշխանության նպատակադրումը «էսկալացիայից խուսափելն» է: Պարզ է, չէ՞, որ թշնամին դա ընկալելու է և ընկալում է որպես վախկոտության, առնվազն՝ թուլության և անզորության խոստովանություն, է՛լ ավելի է ոգևորվելու իր ագրեսիվ տրամադրվածության ու զավթողական նկրտումների առումներով ու շարունակելու է ավելի մեծ թափով առաջ շարժվել, նորանոր տարածքներ վերցնել վերահսկողության տակ: Առավել ևս, երբ «էսկալացիայից խուսափելու» մասին շարունակական ընդգծումները զուգահեռվում են «խաղաղության օրակարգի» ու դրան հավատարիմ մնալու մասին շեշտադրումներով: Իսկ ո՞ւմ համար է այդ «խաղաղության օրակարգը»: Դժվար չէ տեսնել, որ նման «օրակարգ» ունի միմիայն Նիկոլ Փաշինյանը:

Մինչդեռ միակողմանի «խաղաղություն» չի լինում ու չկա: Ի՞նչ «խաղաղության օրակարգի» մասին կարող է խոսք լինել առհասարակ, եթե (երբ) թշնամին, շարունակելով հնչեցնել հայերին կոտորելու, քշելու հայտարարություններ, զենքը ձեռքին շարունակում է առաջխաղացումը Հայաստանի Հանրապետության տարածքում, նորանոր դիրքեր է գրավում, ամրանում նորանոր դիրքերում: Ի դեպ, Նիկոլ Փաշինյանի ու նրա կողմնակիցների համար այդքան ատելի «նախկիններում», երբ ադրբեջանական կողմը համարձակվում էր հիմիկվանից, ի դեպ, տասնյակ ու տասնյակ, եթե ոչ՝ հարյուրավոր կիլոմետրերով հեռու գտնվող առաջնագծում թեթևակի ակտիվանալ, ապա, բացի միանգամից թշնամուն զսպելը, քաղաքական ղեկավարությունը շատ պարզ հայտարարում էր, որ թշնամու սադրիչ գործողություններին տրվելու է համարժեք (իսկ առանձին դեպքերում էլ՝ անհամարժեք սաստիկ) պատասխան:

Հա, ու քիթմռութին ցավոտ հարված ստանալով՝ թշնամի՛ն էր ամեն գնով խուսափում էսկալացիայից: Բայց դա երևի վատ էր շատերի համար: Հիմա, երբ «ապագա կա»-ն իրենց տներն է արդեն մտնում, երևի շատերը երջանկությունից ուշաթափվելու վիճակում են: Չէ, իրոք անհրաժեշտ են գերամուր նյարդեր՝ Նիկոլ Փաշինյանի իշխանության ձևավորած այս մղձավանջային պայմաններում ինֆարկտահար չլինելու համար: