Yerevan, 16.November.2026,
00
:
00
ՄԵՆՅՈՒ
Futsal tournament Galaxy Champions League 2024 kicks off Unibank is now a regular partner of “Pan-Armenian intellectual movement” IDBank issued another tranche of dollar bonds Green Iphone on the best credit terms at green operator's stores UCOM Provided technical assistance to Shengavit administrative district AMD 9,808,684 to the "City of Smile" Charitable Foundation. The next beneficiary of "The Power of One Dram" is known Unibank offers a “Special” business loan with an interest rate of 8.5% per annum IDBank implements the next issue of nominal coupon bonds Flyone Armenia will start operating regular direct flights Yerevan-Moscow-Yerevan New movie channels in Ucom and good news for unity tariff subscribers

Նյարդաբանություն եւ ցավ. ինչպես են չափորոշիչները փոխում բուժումը եւ թերապիան դարձնում հասանելի

Ցավն առանց նեյրոնային ուղիների, ազդանշանների փոխանցման խախտումների, վերջույթների եւ կենտրոնական նյարդային համակարգի վերլուծության անհնար է հասկանալ։ Նյարդաբանական այս պրոցեսներն են հաճախ ընկած ամենատարածված ցավային ախտանշանների հիմքում՝ գլխացավերի, միգրենի, նեւրալգիայի, ռադիկուլոպաթիաների, նեյրոպաթիկ ցավերի, վնասվածքների հետեւանքների եւ դեգեներատիվ հիվանդությունների։

Ուստի նյարդաբանի դերը ցավի վերահսկման գործում դուրս է գալիս սովորական ախտորոշման շրջանակից, այն ներառում է ցավերի պաթոֆիզիոլոգիայի գնահատումը, անհատականացված միջամտությունների ընտրությունը, ժամանակայնացման կանխարգելումը եւ պացիենտի համալիր ուղեկցումը։ Ցավի բժշկությանը նվիրված Հայկական առաջին կոնգրեսում նյարդաբանական հատվածը դարձավ ծրագրի կենտրոնական մասերից մեկը։

Ափիոնով թերապիան Հայաստանում պետք է ավելի հասանելի դառնա

Հայաստանի Ցավի ազգային ասոցիացիայի եւ ցավի կոնգրեսի փոխնախագահ, բժիշկ-նյարդաբան Խաչիկ Պետրոսյանը, ելույթ ունենալով զեկույցով, նշել է սուր խնդրի առկայությունը Հայաստանում. ափիոնազգիների հասանելիությունը կլինիկաներում մնում է չափազանց ցածր։ Անգամ ծանր ցավ ունեցող պացիենտները վնասվածքներից, վիրահատություններից հետո, օնկոլոգիական պացիենտները ստիպված են անհրաժեշտ դեղամիջոցներն ստանալ միայն վերակենդանացման միջոցով։ «Դա նորմալ է։ Ափիոնային թերապիան պետք է հասանելի լինի բոլոր խոշոր կլինիկական բաժանմունքներում, ներառյալ նյարդաբանությունը եւ օրթոպեդիան»,- ընդգծել է նա։

Պետրոսյանն ընդգծել է, որ ցավը մնում է նյարդաբանության մեջ ամենաթերագնահատված եւ միեւնույն ժամանակ ամենաաղետալի ախտանիշներից մեկը։ Նրա խոսքով՝ անվերահսկելի ցավը մեծացնում է լուրջ բարդությունների ռիսկը՝ թրոմբոէմբոլիայից մինչեւ վարակներ եւ քնի խանգարումներ։ Բացի այդ, այն 1-3 օրով երկարացնում է հոսպիտալացումը, հետաձգում վերականգնողական բուժման սկիզբը, նվազեցնում վերակենդանացման բաժանմունքում վաղ մոբիլիզացման մակարդակը, հանգեցնում լրացուցիչ հետազոտությունների եւ ուժեղ ցավազրկողների անհրաժեշտության։ Տնտեսական ազդեցությունը նույնպես հսկայական է. քրոնիկական եւ նեյրոպաթիկ ցավը բժշկության մեջ ամենաթանկ հիվանդություններից մեկն է։

Բժիշկ Պետրոսյանն ընդգծել է, որ Հայաստանի կլինիկաների մեծ մասում պացիենտները ստիպված են «հիշեցնել» անձնակազմին իրենց ցավի մասին: «Սա սխալ գործելակերպ է: Ցավը պետք է նույնականացվի նույնքան համակարգված, որքան չափվում է արյան ճնշումը կամ ջերմաստիճանը»,- նշել է նա: Միջազգային չափորոշիչների համաձայն՝ նյարդաբանական բաժանմունքները պետք է ունենան. ընդունվելիս եւ յուրաքանչյուր բուժքույրական հերթափոխի ընթացքում ցավի կանոնավոր ստուգումներ, ցավի գնահատման վավերացված սանդղակներ (օրինակ՝ նոցիցեպտիվ եւ նեյրոպաթիկ ցավերը տարբերակելու համար), մուլտիդիսցիպլինար ​​շրջայցեր յուրաքանչյուր 2-3 շաբաթը մեկ, ամեն օր գնահատվող անհատական ​​ցավի կառավարման պլաններ եւ բուժման սրացման հստակ արձանագրություններ:

Երբ ցավը դառնում է պարադոքս

Նյարդաբան Հռիփսիմե Պոդոսյանն իր հերթին նշել է, որ ցավի կառավարման որակը ազդում է ոչ միայն պացիենտի վիճակի, այլեւ ամբողջ բժշկական համակարգի հեղինակության վրա: Նրա խոսքով՝ Հայաստանում իրավիճակը պարադոքսալ է: Որոշ պացիենտներ սարսափում են նույնիսկ պարզ պարացետամոլից՝ այն համարելով «վտանգավոր քիմիական նյութ»: Մյուսները դեղորայք են ընդունում այնպիսի քանակությամբ, որ «կարող են բացել իրենց սեփական դեղատունը»: Ընդ որում, թե՛ պացիենտները, թե՛ բժիշկները միշտ չէ, որ հետեւում են բուժման միջազգային ուղեցույցներին:

Պոդոսյանն ընդգծել է, որ քրոնիկական ցավն աշխարհի ամենամեծ բժշկական խնդիրներից մեկն է, սակայն դրա բուժումը բոլորովին միասեռ չէ, քանի որ ախտորոշումն իրականացվում է տարբեր եղանակներով, միջդիսցիպլինար դեպքերի քննարկումները գրեթե բացակայում են, փաստաթղթավորումը թերի է, ցավի տեսակի մասին հաղորդումները հազվադեպ են, իսկ համապարփակ, թիմային մոտեցումների հասանելիությունը սահմանափակ է: Արդյունքում՝ պացիենտները հաճախ ստանում են խնամք, որը չի ապահովում թեթեւացում եւ երբեմն նույնիսկ վատթարացնում է կյանքի որակը:

Չափորոշիչների առկայությունն իջեցնում է բուժման արժեքը

Պոդոսյանի խոսքով՝ ցավի կառավարման արդյունավետ համակարգը միշտ պետք է կառուցվի հստակ ալգորիթմի վրա։ Կարեւոր է ճիշտ գնահատել եւ ախտորոշել ցավը՝ հասկանալով, թե արդյոք այն նոցիցեպտիվ է, նեյրոպաթիկ, թե խառը։ Սա պահանջում է պացիենտի հետ հանգամանալից հարցման անցկացում, նյարդաբանական հետազոտություն, ֆունկցիոնալ գնահատում եւ ցավի սանդղակների կիրառում։

Բժիշկը նշել է, որ համարժեք եւ ապացույցների վրա հիմնված թերապիան կարեւոր դեր է խաղում։ Շատ հայ մասնագետներ լավատեղյակ են միջազգային առաջարկներին, բայց գործնականում միշտ չէ, որ հետեւում են դրանց։ Քրոնիկական ցավի դեպքում օգտագործվում են ոչ միայն ցավազրկողներ, այլեւ հակացնցումային միջոցներ, հակադեպրեսանտներ եւ անհատականացված բուժման ռեժիմներ՝ հարմարեցված յուրաքանչյուր պացիենտի կարիքներին։

Պակաս կարեւոր չէ պացիենտներին տեղեկացնելը: «Մարդիկ բուժում են ստանում միայն այն ժամանակ, երբ հասկանում են, թե ինչու են դա անում»,- ընդգծել է նա: Պացիենտները հաճախ դադարեցնում են բուժումը, քանի որ ոչ ոք չի բացատրում, թե ինչպես է թերապիան գործում եւ ինչ պետք է սպասել:

Ցավի կառավարման ժամանակակից մոտեցումները ներառում են ոչ միայն դեղորայքային բուժում: Ներառված են նաեւ ֆիզիկական թերապիան, վերականգնողական բուժումը եւ հոգեթերապիան: Քրոնիկական ցավը գրեթե միշտ ուղեկցվում է անհանգստությամբ եւ քնի խանգարումներով, որոնք սրում են վիճակը եւ երկարաձգում խնդիրը, ուստի համապարփակ մոտեցումը կարեւոր է:

Զեկուցողը հատուկ շեշտել է բժիշկների թիմային աշխատանքը: Քրոնիկական ցավ ունեցող պացիենտները խորհրդակցում են մի քանի մասնագետների հետ եւ ստանում տարբեր առաջարկություններ: «Ի վերջո, նրանք ընտրում են ոչ թե մեթոդը, այլ իրենց ամենից շատ դուր եկած բժշկին»,- նշել է նա: Հետեւաբար, միջառարկայական քննարկումները եւ համագործակցային որոշումները շքեղություն չեն, այլ անհրաժեշտություն արդյունավետ բուժման համար:

Եզրափակելով իր ելույթը՝ Պոդոսյանն ընդգծել է, որ չափորոշիչների ներդրումը ոչ միայն բուժման որակի, այլեւ ազգային բժշկական քաղաքականության հարց է: Միջազգային փորձը, նրա խոսքով, ցույց է տալիս, որ երբ նման չափորոշիչներ են ներդրվում, պացիենտների գոհունակությունը մեծանում է, բարդությունները նվազում են, եւ նվազում է բուժման արժեքը:

Ucom Supports Annual Mini Whoop Drone Racing Armenia 2026 Competition in YerevanIDBank Presents the Rate.Trading Digital Platform at Toon Expo.Invest 2026The Second Khachaturian International Youth Competition Concludes at China National Opera House Under the Artistic Direction of Sergey Smbatyan"The network this time for COP17 was the most one of exceptional network we have ever had." The service quality by Team was highly appreciated by UN representativeRate.Trading: Large Transactions with Digital Management of Exchange Rate RisksVIVA Foundation Named November Beneficiary of “The Power of One Dram”Special Mortgage Offers: IDBank at Toon Expo: Invest 2026Vahe and Vigen Badalyan File Lawsuit Against 1in.am Seeking Protection of Their Business ReputationIDBank at the UBA Regional Conference: From Travel Solutions to Business OpportunitiesJoint statement by the parties consolidatted around the national agenda35% Discount for the 35th Anniversary on Selected IDBank CardsConverse Bank Expands Its International Capabilities Through Cooperation with Citibank N.A.Business loan pre-approval in five minutes — what did Unibank showcase in Gyumri?Converse Bank Expands Its International Capabilities Through Cooperation with Citibank N.A.Bratislava forum to debate Armenia’s strategic futureUcom Service Center in Artashat Reopens at a New AddressUcom and Republican Union of Employers of Armenia Sign Cooperation MemorandumCreate your Visa Digital from Unibank for purchases and transfersUcom – Main Sponsor of the 21st International Microelectronics OlympiadIDBank and Idram Hold Financial Literacy Session for Young Chess PlayersUcom Supports Silicon Mountains 2026, Driving Innovation and Technological DevelopmentIDBank has issued perpetual coupon bonds for the first timeIDBank Supports the Reconstruction of the Spandaryan Canal: Commemorative Plaque Dedicated to the Project SignedIDBank and Idram Presented Several Environmental Initiatives at COP17Ucom Shares Its Experience in Private Sector Engagement in Nature Conservation at COP17 Blue Zone«Here’s the screenshot, the money has been transferred»: IDBank warns of fake payment scamsFirst Steps in Your Career with IDBank: 16th Cycle of IDream LaunchedDigital Architecture for a Sustainable Future: IDBank's Article in Regional Post MagazineRate.Trading. New Digital Culture of Currency ExchangeDigital Future and Sustainable Development: IDBank's Chairman of the Management Board in an Interview with ForbesApplications Now Open: Armenian Virtuosos International Academy-Festival 2027Book Published with Ucom’s Support Presented at COP17: “The Secret Path of Hovazadzor”Ucom Highlights the Role of Technology in Nature Conservation at COP17“The people of Stepanavan will show through their votes that every attempt to deceive them with videos is doomed to fail”: “Strong Armenia” Party With Ucom’s Support, SunChild Brings Cinema and Environmental Conservation TogetherYoung Musicians of the “Armenian Virtuosos” Program Perform in the COP17 A Birthday in Italy with UnibankIdram and IDBank Participated in the Opening of My Forest Armenia’s Pavilion at COP17Unibank Receives B++ Sustainability Alignment Rating from Agents for Impact GmbH Ucom Supported Yerevan Conservation Symposium 2026 as Strategic PartnerIDBank to Showcase Environmental and Innovative Initiatives at COP17New AI-Powered Wildlife Monitoring Camera Installed in Paruyr Sevak with the Support of Ucom35 Years of Trust: IDBank Celebrates with Its CustomersBusiness and mining leader Mark Cutifani to deliver keynote speech at the 3rd Mining Armenia Forum“From Classroom to Orbit”: With Ucom’s Support, “Space 1.0” Is Being Introduced in 15 Schools Across ArmeniaAfeyan Initiatives for Armenia Awards Grant to the Armenia Education Initiative to Expand the Teach For Armenia’s Seroond School Turnaround Program Ucom to Participate in COP17 Together with FPWC, Showcasing Their Environmental Partnership“The Golden Hour”: IDBank explains how to respond effectively to a scam attackNelli Kocharyan Presents Converse Bank’s Vision for Development of International Relations at the BACEE Conference BACEE International Conference Kicks Off with Converse Bank as Lead Sponsor