Ինչպես սանձել յոդը. Գիտնականները գտել են պերովսկիտային արևային մարտկոցները պաշտպանելու միջոց

Economics 22 January, 2026 9:58

Մոսկվայի էլեկտրոնիկայի և մաթեմատիկայի ինստիտուտի (MIEM HSE) հետազոտողները, իրենց չինացի գործընկերների հետ միասին, մշակել են մեթոդ, որը զգալիորեն մեծացնում է պերովսկիտային արևային մարտկոցների երկարակեցությունը: Նրանք լուծել են հիմնական խնդիրը՝ նյութից յոդի արտահոսքը, որը հանգեցնում է մարտկոցի խափանմանը: Լուծումը պերովսկիտին հատուկ մոլեկուլներ ավելացնելն է, որոնք ամուր պահում են յոդը բյուրեղի մեջ: Դա էլ թույլ է տալիս բջիջներին պահպանել իրենց հզորության ավելի քան 92%-ը՝ 85°C բարձր ջերմաստիճանում 1000 ժամ աշխատելուց հետո: Աշխատանքը հրապարակվել է Advanced Energy Materials ամսագրում, գրում է science.mail.ru–ն։

Պերովսկիտները խոստումնալից նյութեր են արևային էներգիայի համար, քանի որ ունեն լույսի փոխակերպման բարձր արդյունավետություն: Դրանց հնարավոր առավելությունը ավանդական սիլիցիումային վահանակների համեմատ ցածր արտադրական ծախսերն են: Յոդիդային պերովսկիտները ամենաարդյունավետն են իրենց 26%-ից ավելի արդյունավետությամբ: Այնուամենայնիվ, դրանք ունեն լուրջ թերություն. լույսի և ջերմության ազդեցության տակ յոդը լքում է բյուրեղային ցանցը, որը ոչնչացնում է կոնտակտները և նվազեցնում մարտկոցի աշխատանքի արդյունավետությունը:

Նախկինում փորձեր էին արվում օգտագործել յոդի հետ ջրածնային կապեր առաջացնող մոլեկուլներ այն պահպանելու համար: Սակայն այդ կապերը չափազանց թույլ էին երկարատև օգտագործման համար: Էլեկտրաստատիկ կապերն ավելի ուժեղ են, բայց պարզ չէր, թե ինչպես ներառել անհրաժեշտ մոլեկուլները պերովսկիտի կառուցվածքում առանց այն խաթարելու: Նոր ուսումնասիրության մեջ գիտնականները հաջողության են հասել: Տեսական հաշվարկների միջոցով նրանք նախ որոշել են, որ քառորդական ամոնիումի մոլեկուլները լավագույնս կկատարեն առաջադրանքը: Փորձերի համար ընտրվել է տետրաբուտիլամոնիումի յոդիդը (TBAI):

Այն ավելացվել է լուծույթին պերովսկիտային թաղանթներ ստեղծելու համար: Հավելանյութով թաղանթները ցույց են տվել բարձր կայունություն լույսի և տաքացման պայմաններում, մինչդեռ վերահսկիչ նմուշները արագ քայքայվել են: Վերլուծությունը հաստատել է, որ բարելավված թաղանթները գրեթե ամբողջությամբ կանգնեցրել են յոդի և մետաղների միգրացիան շերտերի միջև:

Լիարժեք արեգակնային մարտկոցներ են հավաքվել նոր տեխնոլոգիայի միջոցով: TBAI հավելանյութը ոչ միայն կանխել է քայքայումը, այլ նաև բարելավել է նյութի որակը, կառուցվածքը դարձել է ավելի կարգավորված, իսկ թերությունների քանակը նվազել է: Սա բջիջի արդյունավետությունը 24.14%-ից բարձրացրել է մինչև 26.23%–ի: Ավելի կարևոր է այն, որ սարքերի կայունությունը կտրուկ աճել է. 85°C ջերմաստիճանում 1000 ժամ աշխատելուց հետո դրանք պահպանել են իրենց սկզբնական արդյունավետության 92.5%-ը, իսկ վերահսկիչ նմուշները կորցրել են իրենց հզորության կեսից ավելին 300 ժամից էլ պակաս ժամանակահատվածում։

Հետազոտողները կարծում են, որ էլեկտրաստատիկ յոդի պահպանման մշակված մեթոդը հիմք է հանդիսանում առևտրային առումով կենսունակ և դիմացկուն պերովսկիտային արևային մարտկոցների ստեղծման համար։

Հայաստանում արևային պանելներ արտադրող առաջին և միակ ընկերությունը Սոլարոնն է։

Տեղադրե՛ք SolarOn արևային կայան և զրոյացրեք էլեկտրաէներգիայի ծախսը։

Գրե՛ք կամ զանգահարեք և ստացեք անվճար հաշվարկ Ձեզ անհրաժեշտ արևային կայանի հզորությանն ու արժեքի վերաբերյալ։