Զգուշացնում են ճգնաժամի մասին. Ռուսաստանը մնում է տարածաշրջանում իրավիճակի կարևոր արբիտր. «Փաստ»

«Փաստ» օրաթերթը գրում է.

newizv.ru-ն «Ռուսաստանին չի կարելի անտեսել. ինչո՞ւ են կարևոր Պուտինի շփումները Ալիևի և Փաշինյանի հետ» վերնագրով հոդվածում գրում է, որ 24 ժամից էլ պակաս ժամանակում Ռուսաստանի նախագահ Վլադիմիր Պուտինը զրուցել է Նիկոլ Փաշինյանի և Իլհամ Ալիևի հետ, իսկ Արտաքին հետախուզության ծառայությունը (SVR) նախազգուշացրել է Հայաստանում լուրջ խնդիրների մասին, եթե երկիրը դուրս գա Եվրասիական տնտեսական միությունից:

Հայաստանի դուրս գալը Եվրասիական տնտեսական միությունից (ԵԱՏՄ) կհանգեցնի խոր տնտեսական ճգնաժամի, իսկ Եվրամիությունը չի կարողանա փոխհատուցել Երևանի կորուստները, հուլիսի 28-ին հաղորդել է Ռուսաստանի Արտաքին հետախուզության ծառայության մամուլի բյուրոն։ «Եվրոպական կառույցները գիտակցում են, որ ԵՄում աճող տնտեսական խնդիրները, որոնք առաջացել են հակառուսական պատժամիջոցների քաղաքականությունից և եվրոպացի բյուրոկրատների՝ Ուկրաինային պատերազմում աջակցելու մոլուցքային ցանկության պատճառով, կխանգարեն Բրյուսելին փոխհատուցել Երևանի միլիարդավոր դոլարների կորուստները։ Եվրոպական շատ երկրներ արդեն իսկ ազդանշան են տվել ԵՄ ղեկավարությանը, որ չեն ցանկանում բացել իրենց շուկաները Հայաստանից ապրանքների համար՝ ի վնաս տեղական արտադրողների», - ասվում է SVR-ի հայտարարության մեջ։

Բրյուսելը կշարունակի Երևանին խոստանալ աջակցություն՝ միաժամանակ կապելով ԵՄ-ին անդամակցության հեռանկարը Հայաստանի իշխանությունների նկատմամբ նոր պահանջների հետ։ «Մասնավորապես, Փաշինյանի կառավարության վրա արդեն ճնշում են գործադրում ռազմավարական ոլորտներում ռուսական բիզնեսի ներկայությունը նվազեցնելու, Ռուսաստանի Դաշնության հետ մարդասիրական կապերը խզելու և ներքին հակառակորդներին ճնշելու համար: Այս քաղաքականությունը նախատեսվում է առաջ տանել հայ քաղաքացիների համար վիզային ռեժիմի ազատականացման հեռանկարների մանիպուլ յացիայի և «լուսավոր ապագայում» Հայաստանը «աշխարհի ծաղկուն խաչմերուկ» դարձնելու խոստումների հաշվին», - նշել է SVR-ը։

Բրյուսելը չպետք է ակնկալի, որ ԵԱՏՄ երկրները կպահպանեն Երևանի քաղաքական անձնակազմը ջրի երեսին և կհովանավորեն նրա մարաթոնյան լողը դեպի ԵՄ, եզրափակել է ծառայությունը:

Ըստ քաղաքագետ Իլ յա Ուխովի, Վլադիմիր Պուտինի հաջորդական զրույցները Նիկոլ Փաշինյանի և Իլհամ Ալիևի հետ հազիվ թե պատահական լինեն։ «Երևանը փորձում է միաժամանակ պահպանել ԵԱՏՄ-ին իր մասնակցության տնտեսական օգուտները և զարգացնել ինտեգրումը Եվրամիության հետ», - ասել է նա newizv.ru-ի հետ զրույցում։

Չնայած Հայաստանի իշխանությունները անընդհատ խոսում են առևտրի դիվերսիֆիկացիայի մասին, բայց Ռուսաստանն է մնում այդ երկրի արտադրանքի հիմնական շուկան: Միևնույն ժամանակ, Հայաստանում տնտեսական իրավիճակը վատթարանում է, ինչի մասին վկայում են, մասնավորապես, գյուղացիների բողոքի ցույցերը։ «Ռուսաստանից և ԵԱՏՄ-ից տնտեսական օգուտներ ստանալը, միաժամանակ սիրախաղ անելով Եվրամիության հետ, անհնար է։ Ռուսական շուկան մնում է առանցքային Հայաստանի համար, իմ կարծիքով՝ այն կազմում է հայկական արտադրանքի մոտավորապես 8090 %-ը, - նշել է Ուխովը,– Եվրոպան Ռուսաստանին հայտարարել է իր աշխարհաքաղաքական հակառակորդ, և նրա ղեկավարությունը բացահայտ խոսում է մինչև 2030 թվականը հնարավոր հակամարտությանը նախապատրաստվելու մասին։ Կարծում եմ, որ Պուտինը կարող էր Փաշինյանին բացատրել, որ ժամանակակից աշխարհում տնտեսական և քաղաքական հարցերը փոխկապակցված են և Հայաստանի ղեկավարությունը պետք է որոշում կայացնի»։

Չնայած ռուս-ադրբեջանական հարաբերությունների կառուցողական բնույթի մասին պաշտոնական հայտարարություններին, Մոսկվայի և Բաքվի միջև խնդրահարույց հարցեր են մնում, շարունակել է քաղաքագետը։ «Դրանց թվում են Ադրբեջանում բանտարկված ռուսները, Իլհամ Ալիևի կապերը Վլադիմիր Զելենսկու հետ և երրորդ երկրների միջոցով Ուկրաինային ադրբեջանական զենքի հնարավոր մատակարարումների մասին հաղորդագրությունները», - ասել է Ուխովը newizv.ru-ին։

Միևնույն ժամանակ, Հայաստանն ու Ադրբեջանը վարում են իրենց սեփական բանակցություններ։ Ըստ Երևանի, վիճելի հարցերի մեծ մասն արդեն լուծված է։ TRIPP նախագիծը՝ հարավային Սյունիքի մարզով անցնող տրանսպորտային երթուղին, որը նախատեսված է Ադրբեջանի մայրցամաքային մասը Նախիջևանի հետ կապելու համար, նույնպես առաջ է շարժվում։ «Ռուսաստանը պահպանում է նշանակալի աշխարհաքաղաքական շահեր Կովկասում. 102-րդ ռուսական ռազմաբազան դեռևս գտնվում է Հայաստանում։ Ո՛չ Երևանը, ո՛չ էլ Բաքուն չեն կարող անտեսել իրենց ամենամոտ գտնվող մեծ տերության դիրքորոշումը։ Իր հետևողական կոչերով Պուտինը ցույց է տալիս, որ Ռուսաստանը մնում է տարածաշրջանում իրավիճակի կարևոր արբիտր», - նշել է քաղաքագետը։

Փաշինյանի և Ալիևի հետ Պուտինի՝ գրեթե իրար հետևից տեղի ունեցած հեռախոսազրույցները փոխկապակցված են և չեն սահմանափակվում Մոսկվայի՝ Երևանի և Բաքվի հետ երկկողմ հարաբերություններով։ «Կարծում եմ, որ սա պատահականություն չէ։ Այս զրույցների ընթացքում, անշուշտ, քննարկվել են Անդրկովկասում կայունության հարցերը»,- ասել է Ուխովը։

Մանրամասները՝ «Փաստ» օրաթերթի այսօրվա համարում