Yerevan, 16.November.2026,
00
:
00
ՄԵՆՅՈՒ
Futsal tournament Galaxy Champions League 2024 kicks off Unibank is now a regular partner of “Pan-Armenian intellectual movement” IDBank issued another tranche of dollar bonds Green Iphone on the best credit terms at green operator's stores UCOM Provided technical assistance to Shengavit administrative district AMD 9,808,684 to the "City of Smile" Charitable Foundation. The next beneficiary of "The Power of One Dram" is known Unibank offers a “Special” business loan with an interest rate of 8.5% per annum IDBank implements the next issue of nominal coupon bonds Flyone Armenia will start operating regular direct flights Yerevan-Moscow-Yerevan New movie channels in Ucom and good news for unity tariff subscribers

Պարտքերի մեջ հայտնված քաղաքացիները չպետք է մնան միայնակ․ ի՞նչ պետք է անի պետությունը. Հրայր Կամենդատյան

Պետությունը քաղաքացուն չպետք է թողնի միայնակ՝ բանկերի, վարկային կազմակերպությունների, տույժերի և բարդ ֆինանսական պայմանագրերի դեմ։
խնդիրը միայն պարտքերի կամ բարձր տոկոսադրույքների հարց չէ։ Այն նաև ֆինանսական կրթության, սպառողների իրավունքների պաշտպանության և սոցիալական պատասխանատվության խնդիր է։
Այստեղ պետք է տարբերակել երկու բան. քաղաքացին պարտավոր է պատասխանատու լինել իր ֆինանսական որոշումների համար, բայց պետությունն էլ պարտավոր է ապահովել, որ ֆինանսական համակարգում քաղաքացին պաշտպանված լինի անարդար պայմաններից, մոլորեցնող առաջարկներից և անհամաչափ տույժերից։
Ի՞նչ պետք է անի պետությունը։
1. Ֆինանսական գրագիտությունը պետք է դառնա պետական ծրագիր
Դպրոցներում պետք է դասավանդվի ֆինանսական գրագիտություն։
Մարզերում և համայնքներում պետք է գործեն անվճար ֆինանսական խորհրդատվության կենտրոններ։
Քաղաքացին պետք է հասկանա՝ ինչ է տարեկան փաստացի տոկոսադրույքը, ինչպես են հաշվարկվում տույժերը, ինչ է վարկային պատմությունը և ինչ հետևանքներ ունի ժամկետանց պարտավորությունը։
Վարկ վերցնելուց առաջ քաղաքացին պետք է ստանա իր ֆինանսական հնարավորություններին համապատասխան պարզ ու հասկանալի խորհրդատվություն։
2. Վարկավորումը պետք է լինի պատասխանատու
Պետությունը պետք է վերահսկի ոչ միայն այն, թե քաղաքացին ինչքան վարկ է վերցնում, այլև այն, թե վարկատուն որքան պատասխանատու է վարկ տրամադրելիս։
Պետք է ներդրվեն ավելի արդյունավետ մեխանիզմներ, որոնք հաշվի կառնեն՝
1. քաղաքացու իրական եկամուտները,
2.արդեն ունեցած վարկային պարտավորությունները,
3. ընտանիքի նվազագույն կենսական ծախսերը,
4.նոր վարկը սպասարկելու իրական հնարավորությունը։
Եթե մարդն ակնհայտորեն ի վիճակի չէ մարել վարկը, ֆինանսական կազմակերպությունը չպետք է շահագրգռված լինի նրան նոր պարտքի մեջ ներքաշելու հարցում։
3. Տույժերի և տուգանքների կուտակումը պետք է սահմանափակվի
Պետք է ուսումնասիրել վարկերի ժամկետանց պարտավորությունների հաշվարկման ամբողջ համակարգը։
Անհրաժեշտ է՝
1.կանխել անհամաչափ տույժերի կուտակումը,
2. բացառել նույն խախտման համար անհիմն բազմակի ֆինանսական պատժամիջոցները,
3.սահմանել պարտքի վերակառուցման հասանելի ընթացակարգեր,
4.ծանր սոցիալական վիճակում գտնվող քաղաքացիների համար նախատեսել անհատական լուծումներ։
Պարտքի վերադարձը պետք է լինի ֆինանսական կարգապահության միջոց, ոչ թե քաղաքացուն անվերջ պարտքերի մեջ պահելու մեխանիզմ։
4. Ֆինանսական համակարգի հաշտարարի ինստիտուտը պետք է հասանելի դարձնել բոլորին
Սա շատ կարևոր խնդիր է։
Հայաստանում արդեն գործում է Ֆինանսական համակարգի հաշտարարի ինստիտուտը։ Այն անվճար քննում է ֆինանսական կազմակերպությունների դեմ սպառողների պահանջները։
Օրինակ՝ Հաշտարարը կարող է քննել անհիմն տույժերի, պայմանագրային պայմանների խախտման, վարկի վաղաժամկետ մարման անհիմն պահանջների հետ կապված վեճեր։
Սակայն ինստիտուտի գոյությունը բավարար չէ։ Քաղաքացին պետք է իմանա, թե ինչպես օգտվել դրանից։
Պետությունը պետք է կազմակերպի՝
հեռուստատեսային և սոցիալական գովազդային իրազեկման արշավներ,
անվճար հեռախոսային խորհրդատվություն,
մարզերում շարժական խորհրդատվական խմբեր,
պարզեցված առցանց դիմումների համակարգ։
Հաշտարարին դիմելուց առաջ քաղաքացին նախ պետք է գրավոր բողոք ներկայացնի ֆինանսական կազմակերպությանը։ Վերջինս սովորաբար ունի 10 աշխատանքային օր պատասխանելու համար, իսկ վարկային բյուրոյի դեպքում՝ 15 աշխատանքային օր։
5. Պետք է ստեղծել վարկային պարտքերի վերակառուցման պետական աջակցության մեխանիզմ
Սա հատկապես կարևոր է այն քաղաքացիների համար, որոնք հայտնվել են ծանր ֆինանսական վիճակում։
Օրինակ՝ պետությունը կարող է ստեղծել անկախ խորհրդատվական և միջնորդական համակարգ, որը կօգնի քաղաքացուն և վարկատուին համաձայնության գալ՝
մարման ժամկետի երկարաձգման,
ամսական վճարի նվազեցման,
պարտքի վերակառուցման,
անհամաչափ կուտակված տույժերի վերանայման շուրջ։
Սա չի նշանակում բոլոր պարտքերը ներել։ Դա նշանակում է մարդուն հնարավորություն տալ դուրս գալ պարտքային փակուղուց և վերադառնալ բնականոն տնտեսական կյանքին։
6. Պետք է խստացնել ֆինանսական կազմակերպությունների նկատմամբ վերահսկողությունը
Կենտրոնական բանկը պետք է ոչ միայն վերահսկի ֆինանսական կազմակերպությունների գործունեության օրինականությունը, այլև հետևողականորեն ուսումնասիրի սպառողներին պատճառվող վնասը։
Պետք է հրապարակվեն տվյալներ՝
քանի քաղաքացի է հայտնվել ժամկետանց պարտքերի մեջ,
որքան են կազմում տույժերն ու տուգանքները,
որքան բողոք է ստացվել ֆինանսական կազմակերպությունների դեմ,
քանի բողոք է բավարարվել,
որ ոլորտներում են առավել հաճախ արձանագրվում սպառողների իրավունքների խախտումներ։
Առանց այդ տվյալների դժվար է գնահատել խնդրի իրական մասշտաբը։
7. Պետք է ունենալ պարտքային ծանր վիճակում հայտնված քաղաքացիների սոցիալական պաշտպանության ծրագիր
Երբ մարդը կորցնում է աշխատանքը, հիվանդանում է կամ ընտանիքում առաջանում է ծանր սոցիալական իրավիճակ, պետությունը պետք է ունենա ժամանակավոր աջակցության և պարտքի վերակառուցման գործիքներ։
Սա կարող է ներառել ժամանակավոր սոցիալական գնահատում, իրավաբանական խորհրդատվություն և վարկատուի հետ միջնորդություն։

Ucom Supports Annual Mini Whoop Drone Racing Armenia 2026 Competition in YerevanIDBank Presents the Rate.Trading Digital Platform at Toon Expo.Invest 2026The Second Khachaturian International Youth Competition Concludes at China National Opera House Under the Artistic Direction of Sergey Smbatyan"The network this time for COP17 was the most one of exceptional network we have ever had." The service quality by Team was highly appreciated by UN representativeRate.Trading: Large Transactions with Digital Management of Exchange Rate RisksVIVA Foundation Named November Beneficiary of “The Power of One Dram”Special Mortgage Offers: IDBank at Toon Expo: Invest 2026Vahe and Vigen Badalyan File Lawsuit Against 1in.am Seeking Protection of Their Business ReputationIDBank at the UBA Regional Conference: From Travel Solutions to Business OpportunitiesJoint statement by the parties consolidatted around the national agenda35% Discount for the 35th Anniversary on Selected IDBank CardsConverse Bank Expands Its International Capabilities Through Cooperation with Citibank N.A.Business loan pre-approval in five minutes — what did Unibank showcase in Gyumri?Converse Bank Expands Its International Capabilities Through Cooperation with Citibank N.A.Bratislava forum to debate Armenia’s strategic futureUcom Service Center in Artashat Reopens at a New AddressUcom and Republican Union of Employers of Armenia Sign Cooperation MemorandumCreate your Visa Digital from Unibank for purchases and transfersUcom – Main Sponsor of the 21st International Microelectronics OlympiadIDBank and Idram Hold Financial Literacy Session for Young Chess PlayersUcom Supports Silicon Mountains 2026, Driving Innovation and Technological DevelopmentIDBank has issued perpetual coupon bonds for the first timeIDBank Supports the Reconstruction of the Spandaryan Canal: Commemorative Plaque Dedicated to the Project SignedIDBank and Idram Presented Several Environmental Initiatives at COP17Ucom Shares Its Experience in Private Sector Engagement in Nature Conservation at COP17 Blue Zone«Here’s the screenshot, the money has been transferred»: IDBank warns of fake payment scamsFirst Steps in Your Career with IDBank: 16th Cycle of IDream LaunchedDigital Architecture for a Sustainable Future: IDBank's Article in Regional Post MagazineRate.Trading. New Digital Culture of Currency ExchangeDigital Future and Sustainable Development: IDBank's Chairman of the Management Board in an Interview with ForbesApplications Now Open: Armenian Virtuosos International Academy-Festival 2027Book Published with Ucom’s Support Presented at COP17: “The Secret Path of Hovazadzor”Ucom Highlights the Role of Technology in Nature Conservation at COP17“The people of Stepanavan will show through their votes that every attempt to deceive them with videos is doomed to fail”: “Strong Armenia” Party With Ucom’s Support, SunChild Brings Cinema and Environmental Conservation TogetherYoung Musicians of the “Armenian Virtuosos” Program Perform in the COP17 A Birthday in Italy with UnibankIdram and IDBank Participated in the Opening of My Forest Armenia’s Pavilion at COP17Unibank Receives B++ Sustainability Alignment Rating from Agents for Impact GmbH Ucom Supported Yerevan Conservation Symposium 2026 as Strategic PartnerIDBank to Showcase Environmental and Innovative Initiatives at COP17New AI-Powered Wildlife Monitoring Camera Installed in Paruyr Sevak with the Support of Ucom35 Years of Trust: IDBank Celebrates with Its CustomersBusiness and mining leader Mark Cutifani to deliver keynote speech at the 3rd Mining Armenia Forum“From Classroom to Orbit”: With Ucom’s Support, “Space 1.0” Is Being Introduced in 15 Schools Across ArmeniaAfeyan Initiatives for Armenia Awards Grant to the Armenia Education Initiative to Expand the Teach For Armenia’s Seroond School Turnaround Program Ucom to Participate in COP17 Together with FPWC, Showcasing Their Environmental Partnership“The Golden Hour”: IDBank explains how to respond effectively to a scam attackNelli Kocharyan Presents Converse Bank’s Vision for Development of International Relations at the BACEE Conference BACEE International Conference Kicks Off with Converse Bank as Lead Sponsor