Հին հումորային առած կա, որն ասում է. «Վիճակագրությունը ցույց է տալիս ոչ թե այն, ինչ կա իրականում, այլ այն, ինչ պետք է պատվիրատուին»: Այս յուրօրինակ հումորն ընդհանրական կերպով ներկայացնում է մերօրյա իրականությունը:
Բանն այն է, որ Հայաստանում գլոբալ վիճակագրական աշխատանքով զբաղվում է միայն մեկ կառույց` ՀՀ ԱՎԾ-ն: Նշված կառույցն իր աշխատանքների համար ֆինանսավորումը ստանում է պետական բյուջեից: Այս պարագայում բնական է դառնում նաև այն, որ ՀՀ ԱՎԾ-ն կարող է որոշակիորեն փոփոխել այդ ցուցանիշները` ի նպաստ կառավարության ներկայացրած ծրագրի: Իրականում, միլիոնավոր թվերի լաբիրինթոսում բավականին հեշտ է, այսպես ասած, կեղծել տվյալները` ստանալով առավել ցանկալի վերջնաարդյունք, իսկ երբ այս ամենին ավելանում են նաև նախորդ տարվա ցուցանիշները, ամեն ինչ դառնում է ավելի բարդ, իսկ ոչ մասնագետների համար գործնականում անհասկանալի: Ներկայացնենք մի պարզ օրինակ.
Հայաստանում 1991 թվականին ավելի քան 3.3 միլիոն մարդ էր բնակվում: Վիճակագրական տվյալների նույնիսկ մակերեսային վերլուծության արդյունքում կնկատենք, որ յուրաքանչյուր տարի բնակչության շարժի ընդհանուր ցուցանիշը եղել է բացասական, ինչի արդյունքում էլ այս 20 տարիների ընթացքում միջին մոտավոր փոփոխությունը կազմել է շուրջ 30 000 մարդ:
Այսինքն` ինչպես մահացածների և ծնվածների տարբերության, այնպես էլ արտագաղթի ու ներգաղթի պատճառով տարեկան ՀՀ բնակչությունը նվազել է միջինում 30 հազարով (որոշ տարիների ավելի շատ, որոշներին համեմատաբար քիչ): Եթե այս 30 000-ը բազմապատկենք նախորդ 20 տարիներով, ապա պարզ կդառնա, որ այս տարիների ընթացքում ՀՀ բնակչությունը նվազել է 600 հազարով: Սակայն 2014 թվականին ԱՎԾ-ի հրապարակած տվյալներն այդ ցուցանիշից ավելի քան 400 հազարով ավելի բարձր էին` շուրջ 3.41 միլիոն մարդ:
Սա ընդամենը մի պարզ օրնակ էր, իսկ թե ի՞նչ թվաբանական ֆոկուսներ են կատարվում իրականում, կարելի է միայն պատկերացնել, քանի որ այդ տվյալներն ընդամենը մեկ կառույց է տրամադրում: Կան որոշ հասարակական կազմակերպություններ, որոնք զբաղվում են առավել փոքր սեկտորների ուսումնասիրությամբ, մինչդեռ զարգացած երկրներում կան բազմաթիվ խոշոր վիճակագրական ընկերություններ, որոնք լայն շերտերին ապահովում են այլընտրանքային տվյալներով: Այս երևույթը նաև որոշակի մրցակցություն է ստեղծում, ինչի արդյունքում էլ ինֆորմացիան դառնում է առավել հավաստի:
Ասվածը մնում է սահմանափակել մեկ այլ հումորային պատմությամբ.
«Երկու ընկերներից մեկը հարցնում է մյուսին.
-Դու հավատո՞ւմ ես, որ մեր քաղաքում 17846 հատ ագռավ կա:
-Ո՛չ, չեմ հավատում:
-Դե որ չես հավատում, գնա ու հաշվիր»:
Հենց այսպիսին է նաև մեր իրականությունը, երբ այլընտրանքային վճակագրական տվյալներ չկան, մեզ մնում է միայն հավատալ կամ չհավատալ ԱՎԾ-ի հրապարակած տվյալներին:
Ցանկալի է հավատալ, քանզի հակառակ դեպքում հաշվելն այնքան էլ իրատեսական չէ:
Հայկ ԲեջանյանOrer.am, վերլուծաբան
Arega Hovsepyan is our candidate for Chair of the Committee on European Integration
The Final Round of the Junius Tournament Has Begun
Awards Ceremony for the “Top 100 Students of Armenia” Competition: Presentation of Certificates
New Samsung Galaxy A27 as Part of Ucom’s Special “Back to School 2026” Offer
Millennials, Gen Z, or Gen Alpha: How Different Generations Prepare for the New School Year: Idram&IDBank
Financial Literacy at the Republican Center for Children and Youth Tent Camp: Idram & IDBank
Unlocking the Secrets of the Financial World at ''Hayordi'' Camp with Idram&IDBank
Ucom Supports the Second Phase of ArmDrone’s FPV Drone Educational Program
"The Power of One Dram" to "Orran" Charitable Non-Governmental Organization
Ucom and Microsoft Innovation Center’s Cybersecurity Education Program Concludes with a Mini CTF Competition
Customer Appreciation Day - This Time at IDBank’s “Erebuni” Branch
Results of the Junius Tournament Announced: The Next Round Ahead
Ucom Expands International Roaming Capabilities
"Urgently Confirm Your Card Details": IDBank Warns of Hotel Booking Scams
Mher Ananyan joins Unibank's Management Board
Ucom Supports the Launch of "Remember the Animals" Educational Game
Moody’s changes the outlook on IDBank’s ratings to positive
IDBank Introduces the New Mastercard World Card with Exclusive Travel Benefits and a Special Launch Campaign
Converse Bank and Visa expand their strategic partnership to introduce new customer solutions 
Ucom and FPWC Ensure Round-the-Clock Wildlife Monitoring in Gnishik Through Solar Energy
Idram and IDBank Support Startups at Seaside Startup Summit
It is now possible to register in Unibank’s mobile application through imID as well
“Free In-Game Bonuses”: IDBank Warns About Cyberattacks Targeting Schoolchildren
Moody's affirms Converse Bank's ratings and changes outlook to positive from stable
New Achievements in Europe: "Armenian Virtuosos" Scholarship Recipients Embark on Educational Trips to Prestigious Music Academies
Rate.Trading Platform at Seaside Startup Summit: IDBank Introduces an Innovative Solution
Khachaturian Rooftop Grand Opening Supported by IDBank
Ucom’s Sales and Service Center Reopens at 24/2 Shahumyan Street in Ararat
Scholarship recipients of the “Armenian Virtuosos” Program participated in the Järvi Academy and Pärnu Music Festival in Estonia, representing Armenia on the international stage
Ucom Supports the Installation of a 15 kW Solar Power Plant at the Vayk Sports School
New Financial Skills at the Davidbek Games: Idram&IDBank
CashIn Services at AraratBank ATMs: Fast, Simple, and Secure
Ucom Sales and Service Center Reopens at 3/47 Yerevanyan Street in Yeghvard
Up to 25% idcoin when purchasing Flyone flight tickets: Idram&IDBank
Converse Bank Named Armenia’s Best Digital Bank for Consumers by Euromoney
Ucom and Microsoft Innovation Center Help School Students Build Cybersecurity Skills
Ucom Supports Installation of 10 kW Solar Plant in Shenavan, Lori
Unibank to Raffle a Trip to Italy
Customer Appreciation Day in Vanadzor: IDBank
Haik Kazazyan to Perform Khachaturian’s Violin Concerto at the Closing Concert of the Madeira Classical Orchestra’s 2025/2026 Season
My Forest Armenia is a beneficiary of the "Power of One Dram" initiative in July
Become a Unibank shareholder and benefit from an attractive investment opportunity
IDBank warns of scam calls impersonating pension funds
A little corner of France in Hrazdan, with the partnership of Converse SME
Idram is the general partner of the "Towards Conscious Parenting 2026" annual conference 
Polytechnic University Graduation Ceremony Held with the Support of Unibank
Converse Bank Completes the Placement of EBRD Bonds
From Financial Adventures to Great Victories: The 4th Junius Financial Online Tournament Wrapped Up
The Power of One Dram and the Armenian State Symphony Orchestra Conclude the Forest Project Launched in Shirak
EBRD to Launch AMD 5 Billion Floating-Rate Bond Offering in Armenia
ZCMC CJSC general director R.N. Khudoli on the օccation of Internatioanal Labour day
World Bank Armenia has organized discussion on facilitating women’s wider engagement in sectors that have been traditionally male dominated in the country
On the occasion of International Women's Day ZCMC employees were awarded
ZCMC declares, that the Russian company GeoProMining LLC has never been and is not currently a shareholder of the Company, nor does it have any stake in the Company's ownership structure
No international support and no organization to take real steps to prevent decades of cultural, ethnic and religious hostility towards Armenians and their heritage. Anna Kostanyan
Unlocking the Secrets of the Financial World at ''Hayordi'' Camp with Idram&IDBank1
The Final Round of the Junius Tournament Has Begun2
Ucom Supports the Second Phase of ArmDrone’s FPV Drone Educational Program
3
Financial Literacy at the Republican Center for Children and Youth Tent Camp: Idram & IDBank4
Millennials, Gen Z, or Gen Alpha: How Different Generations Prepare for the New School Year: Idram&I...5