«Հիմնադիր խորհրդարան»-ի գործողություններում գերակշռում են իռացիոնալ մոտեցումները, որոնք քաղաքական առումով անհեռանկարային են

«Հիմնադիր խորհրդարան»-ի անդամների ձերբակալությունը, իհարկե, սպասելի էր՝ հաշվի առնելով այս քաղաքական միավորի նկատմամբ ռադիկալ տրամադրություններն ու գործողությունների ցանկը:

Իհարկե, ծիծաղելի է ձևակերպված մեղադրանքի բովանդակությունը, որտեղ մասնավորապես ասված է, թե մի խումբ անձինք, հաշվի առնելով Հայոց ցեղասպանության 100-րդ տարելիցի առթիվ 2015թ. ապրիլի 24-ին Հայաստանի Հանրապետության տարածքում նախատեսված համազգային հրապարակային միջոցառումների ընթացքում մարդկանց մեծ կուտակումներ առաջանալու իրական հնարավորությունը, կոչեր են հնչեցնում այդ օրը չկատարել իշխանության ներկայացուցիչների պահանջները. անհրաժեշտության դեպքում նրանց նկատմամբ կիրառել բռնություն, դիմել ուժային պայքարի, քանի որ ապրիլի 24-ի հրապարակային միջոցառումները ծառայեցնում են իրենց նեղ խմբակային շահերին:

Ուզում ենք մի կողմ թողնել ներկայացված անհոդաբաշխ մեղադրանքի ձևակերպումներն ու իրականացված խուզարկությունները, որի ընթացքում արդեն «Նախախորհրդարանի» 4 անդամներ ձերբակալվեցին՝ Ժիրայի Սեֆիլյանի գլխավորությամբ, և խոսել երևույթի քաղաքական բաղադրիչի մասին:

Միամտություն կլինի կարծել, որ անձամբ Սեֆիլյանի և իր կողմնակիցների համար անսպասելի էին իրականացվող ձերբակալությունները, սակայն առավել քան միամիտ է կարծել, որ միգուցե հենց սրա վրա է դրվել հիմնական խաղադրույքը:

Այսինքն` հասարակությունն ընդվզման ալիք կբարձրացնի և իշխանությունները տեղի կտան, ազատ կարձակեն ձերբակալվածներին, իսկ վերջնական արդյունքում արդեն մոբիլիզացված ժողովրդի անունից հնարավոր կլինի իշխանության հետ խոսել ուլտիմատումի լեզվով կամ քաղաքական երկխոսություն ծավալել՝ Հայաստանի բոլոր ժամանակների ընդդիմությունների աքսիոմ դարձած իշխանությունն անցնցում ժողովրդին հանձնելու տարբերակի շուրջ:

Բայց քաղաքականությունն առաջին հերթին ռեսուրսների պայքար է` մարդկային, տեղեկատվական, ֆինանսական: Նշված առնվազն 3 կետերի հարցում «Նախախորհրդարանը» դոմինանտ չէ, իսկ Հայաստանի հասարակությունն այսօր դեռևս ունակ չէ ինքնակազմակերպվելու ու ինքնակառավարվելու, որովհետև այդ հասարակության հետ տարվող աշխատանքներում թերանում են քաղաքական բոլոր միավորները, քանի որ ամեն անգամ որևէ գործընթացի կուլմինացիայի ժամանակ պրոցեսների արդյունքը որոշվում է կուլիսներում՝ հասարակությանը թողնելով խաղից դուրս վիճակում: Սակայն կա ևս մեկ կարևոր հանգամանք, որը չի կարելի հաշվի չառնել. իրեն ընդդիմադիր ուժ հայտարարող քաղաքական միավորը պետք է ժողովրդին ներկայացնի հստակ ռազմավարություն, ծրագրային դրույթներ ու գործողությունների ցանկ՝ իր դրած նպատակին հասնելու համար:

Ապրիլի 24-ին տեղի ունենալիք միջոցառումներին զուգընթաց որևէ ընդվզման մտադրություն չեն հայտնել Հայաստանի մնացած ընդդիմադիր ուժերը` նշելով, որ համազգային նշանակություն ունեցող միջոցառումը ծառայեցնել քաղաքական խնդիրներ լուծելու համար, մեղմ ասած, տեղին չէ. ևս մեկ մինուս, ինչի վրա միգուցե հույս էր դրել «Նախախորհրդարանը»:

Այսինքն`  նշանակում է, որ իր քաղաքական քայլերում սակավաթիվ ռեսուրսներ ունեցող այս միավորը միայնակ է մնում: Բնականաբար, այսպիսի պարագայում, առանց այն էլ վերջին իրադարձություններից գոտեպնդված, իշխանությունն իրեն ավելի զորեղ ու ուժեղ է զգում, հետևաբար այս ձերբակալությունները լրիվ տեղավորվում են տրամաբանության մեջ:

Իհարկե, սա որոշակիորեն գլխացավանք կլինի հենց նույն իշխանության համար, քանի որ միջազգային հանրությունն այս կամ այն կերպ կարձագանքի այդ ձերբակալություններին՝ մատնանշելով Հայաստանում խոսքի ազատության, քաղաքական հալածանքների, մարդու իրավունքների ոտնահարման խնդիրները: Սակայն միջազգային տարբեր ատյանների հետ հարաբերվելու հարցում մեր իշխանությունները բավականին հարուստ փորձ ունեն: Ասենք, ձերբակալվածները կարող են ազատ արձակվել ապրիլի 24-ից հետո և, միգուցե, ավելի մեծ եռանդով պայքարել Հայաստանում օրենքի իշխանություն հաստատելու համար:

Ցավոք, «Նախախորհրդարանի» գործողություններում գերակշռում են իռացիոնալ մոտեցումներն ու գործողությունները, որոնք միգուցե արդար ու շիտակ են, սակայն քաղաքական առումով անհեռանկարային և անիրատեսական հատկապես` այս ժամանակահատվածի համար:

Նարեկ Ադամյան

Orer.am, վերլուծաբան