Ереван, 17.Ноябрь.2026,
00
:
00
ՄԵՆՅՈՒ
Глава МИД Иордании: Подписание мирного соглашения между Арменией и Азербайджаном близко Рост цен на продукты в Армении ускорился до 8,6%: ЕАБР Трамп: США больше не намерены вести торговлю с Испанией Артем Оганов получил международную госпремию Китая в области науки и техники — лично от Си Цзиньпиня «Арарат‑Армения» начала квалификацию Лиги чемпионов с победы над «Ригой» Пакистанский самолет пропал с радаров над Аравийским морем Размик Марукян стал обладателем бронзовой медали XV Международного конкурса артистов балета «Росатом» готов построить новые АЭС, чтобы избежать энергодефицита в Армении: Алексей Лихачёв Армения заинтересована в полноценном участии в ЕАЭС: Пашинян На автодороге Ереван-Севан произошел камнепад

Տիգրանակերտի հանելուկը հետազոտող հնաէգետները ակնակլում են բացել ամրոցի գլխավոր մուտքը

Արցախի Նոր Մարաղա գյուղի հարևանությամբ գտնվող պատմական Տիգրանակերտ քաղաքի հնագիտական պեղումների արդյունքում այս տարի հայտնաբերվել է երկրորդ եկեղեցին, աշխատանքները շարունակվել են Անտիկ և Կենտրոնական թաղամասերում: «Արմենպրես»-իփոխանցմամբ' այս մասին լրագրողների հետ հանդ իպմանն ասաց պատմական գիտությունների դոկտոր-պրոֆեսոր, ՀՀ ԳԱԱ հնագիտության և ազգագրության ինստիտուտի Արցախի հնագիտական արշավախմբի ղեկավար Համլետ Պետրոսյանը: «Այս տարի շատ կարևոր ձեռքբերումներ ենք ունեցել: Հասցրել ենք պեղել մեր հիմնական պեղավայրերից մեկի' Վանքասարի լանջի վրա գտնվող Տիգրանակերտի ամրոցի հյուսիսային պարսպի 250 մետրը, ինչը Տիգրանակերտը դարձնում է իր ժամանակաշրջանով թվագրվող և այդքան մանրամասնորեն բացված բացառիկ հուշարձան Կովկասում: Պարիսպն այժմ թեքվել է ամրոցի ներսի կողմ, նոր կցակառույցններ են հայտնաբերվել: Մենք ակնկալում ենք շուտով բացել ամրոցի գլխավոր մուտքը, որը խոստանում է ոչ միայն ճարտարապետական հետաքրքիր լուծումներ, այլև ակնկալում ենք արձանագրությունների բեկորնե ր գտնել, ինչն ավելի շատ մանրամասներ կհաղորդի կառույցի մասին»,- նշեց Պետրոսյանը: Անտիկ առաջին թաղամասում պեղումները երևան են հանել անտիկ ժամանակաշրջանի քաղաքաշինության սկզբունքներին հավատարիմ կառուցված «հանրակացարանային թաղամասի» մի հետաքրքիր հատակագծում: Դրանք 40-50 մ երկարությամբ ձգվող մեծ պատեր են, որոնց երկու կողմերում հատուկ բնակելի տնտեսական համալիրներ են ստեծված: Հնագետի խոսքով' ակնհայտ է, որ այդ թաղմասերում բնակվող մարդիկ իրենք են հոգացել իրենց առօրյա սնունդը, անգամ կարելի է վավերացվել որոշ տնայնագործական արհեստների առկայությունը: «Ասյտեղ, ամենայն հավանականությամբ, բնակվել է եղել քաղաքը սպասարկող անձնակազմը»,- հայտնեց Պետրոսյանը: Կենտրոնական թաղամասում, վաղ քրիստոնեական հրապարակում հնագետները պեղումների միջոցով գետնի տակից վեր են հանել երկրորդ եկեղեցին' կառուցված սրբատաշ քարով: Մշակութաբանական և հնագիտական տեսանկյունից առանձնահատուկ նշանակություն ունի եկեղեցու ավագ խորանի տակ գտնվող վաղ քրիստոնեական դամբարանը: Հնագետի խոսքով' Տիգրանակերտում համարյա բոլոր կառույցները սրբատաշ են, ինչը ցույց է տալիս քաղաքի հարստությունը, հզորությունը, նրա վարպետների ճարտարությունը: Աշխատանքը և առօրյան պեղավայրում 25-30 անդամներից բաղկացած արշավախումբն արթնանում է առավոտ կանուխ' 4:30-ին, իսկ վեցին սկսվում են բուն աշխատանքները պեղավայրում և առանց դադարի շարունակվում մինչև 12:00-ն: Կեսօրվա շոգին ու տապին աշխատելն անհնար է. ծանր ու լարված աշխատանքից հոգնած հնէագետները վայելում են իրենց վաստակած հանգիստը: Երեկոյան ժամը 17:00-ին սկսվում է աշխատանքը գտածոների վրա: Ամեն օր հայտնաբերվում է մի քանի տասնայկից մինչև հարյուր գտածո, որը պետք է լվանալ, մաքրել, բոլոր բեկորները լուսանկարել, չափագրել, գրանցել անձնագրերի մեջ: Իսկ գիշերը 22:00 արշավախմբի անդամները գնում են քնելու՝ հաջորդ օրը նորից անհայտը հետամտելու, նոր հանելուկներ բացահայտելու համար: Արշավախմբում աշխատում են Երևանի պետական համալսարանի, Գիտությունների ազգային ակադեմիայի, Արցախի պետական համալսարանի հետազոտողներ, ինչպես նաև Ֆլորենցիայի և Մարսելի համալսարանների մասնագետները: Այս տարի հնագիտական աշխատանքներին էր միացել նաև հայտնի մարդաբան Պոլ Բեյլին: Պետրոսյանի խոսքով' Տիգրանակերտում բազմաթիվ թաղումներ են հայտնաբերվել, և խնդիրներ էին առաջացել դրանց ժամանակագրությունը, սեռատարիքային կազմը որոշելու հարցում: Պեղումներին ամեն տարի մասնակցում են նաև Երևանի պետական համալսարանի 6-8 ուսանողներ: Իսկ այս տարի մեկ ասպիրանտ է եկել Սորբոնի համալսարանից: «Տիգրանակերտն այսօր հանրահռչակման կարիք ունի: Օտարերկրյա մասնագետներին ներգրավելով' մենք կկարողանանք այնպես անել, որ այլ երկրներում ևս իմանան նրա մասին: Հնագիտական պեղումները զուտ ակադեմիական նշանակությունից բացի, ունեն մշակութային ժառանգության հանդեպ հասարակության ուշադրությունը գրավելու կարևորություն»,-մեկնաբանեց արշավախմբի ղեկավարը: Տիգրանակերտի առաջին մունետիկները Տիգրանակերտի հայտնաբերումն ու առաջին պեղումները մեծ հետաքրքրություն են առաջացրել արցախահայության շրջանում: Մարդիկ ավելի ուշադիր են դարձել իենց շրջապատի հանդեպ, ավելի հաճախ են դիմում մասնագետներին' կասկածելի կամ ուշագրավ որևէ հնություն նկատելիս: Հնէագետների արշավախմբից բացի, հնագիտական պեղավայրում աշխատում է բանվորների 40-50 հոգանոց խումբը: Համլետ Պետրոսյանի դիտարկմամբ' Տիգրանակերտը տեղական բնակչության, արցախահայերի և ողջ հայության ինքնության վրա ազդող ամենահզոր գործոններից մեկն է: Առաջին հերթին, պեղումները մեծ դերակատարություն ունեն տեղի բնակչության ինքնության, նրանց սոցիալ-մշակութային գործընթացների վրա: «Այդ տարածքները նախկինում բնակեցված են եղել ադրբեջանցիներով և Տիգրանակետը տեղի հայերի համար սրբազան վայր է դարձել' դարձել է իրենց այնտեղ ապրելու պատմական ամենաէական ապացույցը: Ժամանակակից հայկական ինքնությունը շատ հաճախ սիմվոլիկ ինքնություն է: Ողջ աշխարհի հա յությունը իրեն հայկական ինքնության հետ նույնականացնում է ոչ թե ընդհանուր քաղաքական համակարգի, լեզվի, դավանանքի կամ կրոնի վրա հիմնվելով, այլ որովհետև դարերի ընթացքում մենք ստեղծել ենք ընդհանուր խորհրդանիշներ: Այս տեսանկյունից խորհրդանիշը մեր միավորման և կոլեկտիվ ինքնության պահպանման համար կարևոր նշանակություն ունի, և այսօր նման խորհրդանիշներից է նաև Տիգրանակերտը»,- բացատրեց նա: Հուշարձանի դերը ժամանակակից քաղաքական գործընթացներում Չնայած Տիգրանակերտի կարևոր նշանակությանը, պատմաբանի խոսքով, այն անտարբերության է մատնված Հայաստանի քաղաքական դաշտում: «Մինչեւ այսօր որևէ կուսակցություն ոչ մի ակցիա, բողոքի ցույց չի արել Տիգրանակերտի համար, քաղաքական ակցիաներ են իրականացնում ընդդեմ Տիգրանակերտի պեղումների, Արցախ այցելողներին Ադրբեջանը զրկում է իր երկիր այցելելու հնարավորությունից։ Բացի այդ, Ադրբեջանն անընդհատ դիմում-բողոքներ է ուղարկում այն կազմակերպություններին, որոնք մասնակցում են մեր պեղումներին»,- նկատում է Պետրոսյանը: Ըստ նրա' թերագնահատվում է Տիգրանակերտի դերը, համարվում է, որ ժամանակակից քաղաքական գործընթացներում հնագիտական նման հայտնագործությունները, հայերի վկայության փաստումն այդ տարածքներում որևէ արժեք չունեն: Տիգրանակերտի հայտնաբերումն ու առաջին պեղումները Արցախի հնագիտական արշավախումբն Արցախի Տիգրանակերտի կոնկրետ տեղադրությունը ճշգրտել է 2005 թվականին, իսկ 2006 թվականի օգոստոսին սկսվել են առաջին պեղումները: Արշավախմբի ղեկավարը անցյալի հետազոտությունը համեմատում է հանելուկների լուծման հետ: Տաս տարվա ընթացքում 7 հա տարածքից հաջողվել է պեղել 2 հա տարածք, որը Պետրոսյանի գնահատմամբ' բավական է քաղաքը հասկանալու և ներկայացնելու համար: Մինչ օրս հայտնաբերված նյութերը հավաստում են, որ Տիգրանակերտը եղել է քաղաքաշինական առաջադեմ հատակագծումով և շինարարական տեխնիկայով ստեղծված ընդարձակ մի բնակավայր, որը հիմնադրվելով մ.թ.ա. առաջին դարում հարատևել է մինչև 14-րդ դարը: Այն ամբողջովին կառուցվել է տեղական սպիտակ կրաքարից, փռվել է լեռան լանջն ի վեր և ստորոտի հարթավայրում, ունեցել է հզոր պարիսպներ, ժայռափոր ջրանցքներ: Տիգրանակերտը եղել է այգիների մեջ թաղված սպիտակ քաղաք:
При поддержке Ucom в Ереване прошли ежегодные соревнования по гонкам дронов «Mini Whoop Drone Racing Armenia 2026»Аршака Карапетян отвечает на комментарииIDBank представил цифровую платформу Rate.Trading на выставке Toon Expo.Invest 2026Rate.Trading: Крупные сделки с цифровыми инструментами управления валютными рискамиЗакрытие карабахского вопроса ставит под угрозу само существование Армении. Аршак КарапетянФонд VIVA стал бенефициаром инициативы «Сила одного драма» в ноябреСпециальные предложения по ипотечному кредитованию: IDBank на Toon Expo. Invest 2026Ни одна власть в Армении не пришла демократическим путем․ Аршак КарапетянIDBank на региональном форуме СБА: от решений для путешествий до бизнес-возможностейСкидка 35% на указанные карты IDBank в честь 35-летияПредварительное одобрение бизнес-кредита за 5 минут — какие возмоности для МСБ представил Юнибанк в Гюмри?На основании Декларации о независимости Армения стала независимым государством. Аршак КарапетянЦентр обслуживания Ucom в Арташате открылся по новому адресуДемократическим путём эту власть менять невозможно. Аршак КарапетянРодина надеется на военных. Эту власть надо наказать. Аршак КарапетянПоздравление лидера движения «Всеармянский фронт» по случаю Дня разведчикаUcom и Республиканский союз работодателей Армении подписали меморандум о сотрудничествеОформи карту Visa Digital от Юнибанка для покупок и переводовUcom — генеральный спонсор 21-й Международной олимпиады по микроэлектроникеIDBank и Idram провели курс по финансовой грамотности для юных шахматистовUcom поддерживает Silicon Mountains 2026, содействуя развитию инноваций и технологийIDBank впервые выпустил купонные бессрочные облигацииКак были чмошниками , так и осталисьКак только я стану главой Армении, ультимативная форма обращений Азербайджана прекратится через часСейчас Армения находится в большей зависимости, чем когда-либоК сожалению, как руководитель военной разведки я мог только фиксировать эти фактыТо что Азербайджан унижает, это вина нашего политического руководстваIDBank поддержал реконструкцию Спандарянского канала: подписана памятная табличка, посвящённая проектуIDBank и Idram представили ряд экологических инициатив на COP17Как были чмошниками, так и остались. Аршак КарапетянUcom поделилась опытом участия бизнеса в сохранении природы в Синей зоне COP17«Вот скриншот, деньги переведены»: IDBank предупреждает о мошенничестве с поддельными платежамиКак конфликт подводит биоразнообразие к критической чертеПервые шаги в карьере вместе с IDBank: стартовал 16-й поток программы IDreamЦифровая архитектура устойчивого будущего: статья IDBank в журнале Regional PostКак вы думаете, где будет Армения?Нам ещё долго придется стоять в очереди, чтобы вступить в ЕСRate.Trading. Новая цифровая культура обмена валютыЦифровое будущее и устойчивое развитие: председатель правления IDBank в интервью ForbesНа COP17 представили книгу «Тайная тропа Овазадзора», изданную при поддержке UcomUcom раскрыла роль технологий в сохранении природы на COP17Следующие два месяца могут стать судьбоносными для Армении. Аршак Карапетян«Житель Степанавана своим голосом покажет, что все попытки обмануть его с помощью видеозаписей обречены на провал»: партия «Сильная Армения» При поддержке Ucom фестиваль «SunChild» объединяет кино и заботу о природеДень рождения в Италии с ЮнибанкомЯ знал о его проазербайджанской позиции и, будучи советником, сдерживал его. Аршак КарапетянВТБ (Армения) поддержал инициативу Newmag BOOK DONATION в городе РазданIdram и IDBank приняли участие в открытии павильона «Мой лес Армения» на COP17Мигранты в обмен на европейское будущее: какую цену готова заплатить Армения? Юнибанк получил рейтинг устойчивого развития B++ от Agents for Impact GmbH