Ռուբեն Սաֆրաստյանը Թուրքիայում արտահերթ ընտրություններից հետո անորոշության փուլ է կանխատեսում
Վերջին շրջանում Թուրքիայի ներքին քաղաքականության բնագավառում ի հայտ են եկել նոր իրողություններ, որոնք նախկինում շատ դժվար էր պատկերացնել: Այդ երկրում իշխանություններն առաջիկա արտահերթ խորհրդարանական ընտրություններից առաջ ծանր վիճակում են հայտնվել, իսկ ընտրություններից հետո կարող է սկսվել անորոշության մի նոր փուլ:
Այս մասին սեպտեմբերի 28-ին լրագրողների հետ հանդիպմանն ասաց ՀՀ գիտությութների ազգային ակադեմիայի Արևելագիտության ինստիտուտի տնօրեն Ռուբեն Սաֆրաստյանը: «Թուրքիայի ներքին քաղաքականության ոլորտում մենք ականատես ենք լինում մի նոր միտումի, որը նախորդ տարիներին շատ դժվար էր պատկերացնել: Խոսքը նախագահ Ռեջեփ Թայիփ Էրդողանի վարկանիշի կտրուկ անկման մասին է: Էրդողանի վարկանիշը մոտ երկու անգամ անկում է ապրել՝ ոչ այնքան վաղ անցյալի հետ համեմատած: Սա Թուրքիայի ներքին քաղաքականության մեջ նոր և կարևոր երևույթ է: Սա կարևոր է այնքանով, որ Էրդողանը Թուրքիայում միշտ եղել է խարիզմատիկ քաղաքական գործիչ, և նրա գործունեութ յունից և քայլերից մեծապես կախված է եղել «Արդարություն և զարգացում» կուսակցության հեղինակությունն այդ երկրում»,- նշեց Սաֆրաստյանը:
Եթե Թուրքիայում կայացած վերջին խորհրդարանական ընտրությունները ցույց տվեցին, որ «Արդարություն և զարգացում» կուսակցության հեղինակությունն անկում է ապրել ընդամենը 5 տոկոսով, ապա Էրդողանի վարկանիշի կտրուկ անկումը վկայում է Թուրքիայի ներքին քաղաքական կյանքում խորը փոփոխություններ հասունանալու մասին: Սաֆրաստյանի խոսքով՝ սա նշանակում է, որ նոյեմբերի 1-ին նշանակված արտահերթ խորհրդարանական ընտրություններում «Արդարություն և զարգացում» կուսակցությունն իր բաղձալի երազանքին՝ միակուսակցական կառավարություն կազմելուն հասնելու հնարավորություններ գրեթե չունի, որի համար անհրաժեշտ է մոտավորապես 45-56 տոկոս ձայն:
«Իսկ սա մյուս կողմից նշանակում է, որ Թուրքիայի ներքին քաղաքական կյանքը ընտրություններից հետո մտնելու է մի նոր փուլ, որը ես կբնորոշեի անորոշության փուլ: Նոր քաղաքական ուժեր կսկսեն որոշել Թուրքիայի քաղաքականությունը՝ իհարկե «Արդարություն և զարգացում» կուսակցության մասնակցությամբ»,- ընդգծեց Սաֆրաստյանը՝ հավելելով, որ սրանք ընդամենը կանխատեսումներ են, սակայն կանխատեսումներ են, որոնք հիմնվում են ոչ միայն Էրդողանի ցածր վարկանիշի, այլ այն հարցումների արդյունքների վրա, որոնք Թուրքիայում պարբերաբար անցկացվում են՝ վկայելով այն մասին, որ «Արդարություն և զարգացում» կուսակցությունը չի կարողանալու հավաքել 45-46 տոկոս ձայն:
Թուրքիայի համար մյուս կարևոր գործընթացը շարունակվող պայքարն է «Քրդական բանվորական կուսակցության» դեմ, որը ոչ միայն չի դադարում, ինչպես հաշվարկել էին Թուրքիայի իշխանությունները, այլ գնալով ավելի է թեժանում: «Եվ պարզվում է, որ Թուրքիայի քաղաքական ղեկավարութան համար անսպասելիորեն քրդական կուսակցությունը բավականին մեծ ներուժ ունի: Այդ ներուժը ինչպես նրա հեղինակությունն է քրդաբնակ շրջաններում, այնպես էլ ռազմական գործողություններ վարելու հնարավորությունը:
Մենք տեսնում ենք, որ նրանք չեն պակասում և ահաբեկչական բնույթի գործողողթյունները թուրքական բանակի և ոստիկանության նկատմամբ շարունակվում են՝ չնայած բոլոր այն հարվածներին, որ թուրքական բանակը հասցնում է «Քրդական բանվորական կուսակցության» դիրքերին, ինչպես Թուրքիայում, այնպես էլ Հյուսիսային Իրաքում»,- շեշտեց Սաֆրաստյանը՝ կարծիք հայտնելով, որ առաջիկա մեկ ամիսը Թուրքիայի համար կլինի լարվածության ավելացման շրջան՝ չբացառելով, որ իշխանությունները կդիմեն բացառիկ քայլերի ընտրություններում բացարձակ հաղթանակ ապահովելու համար:
Այդ բացառիկ քայլերի շարքին թուրքագետը դասում է հնարավոր զարգացումները՝ կապված «Ժողովրդադեմոկրատական կուսակցության» հետ, որը, ինչպես հայտնի է, վերջին ընտրությունների արդյունքում 17 տոկոս ձայն է ապահովել և մտել է խորհրդարան, ինչը մտահոգության առիթ է Թուրքիայի ղեկավարության համար: «Ես չեմ բացառում, որ Թուրքիայի իշխանություններն ամեն ինչ անելու են այդ կուսակցության ղեկավարության քաղաքական պայքարից դուրս մղելու համար, որովհետև հարցումները նույնպես վկայում են, որ այդ կուսակցությունը պահպանում է իր ձաները և նույնիսկ ձայներն ավելացնելու միտումներ են նկատվում: Չի բացառվում, որ այդ կուսակցությանը կհաջողվի իր ձայներն ավելացնել 2-3 տոկոսով»,- եզրափակեց թուրքագետը:
