Անկասկած, առաջիկա բավական երկար ժամանակաշրջան ներքաղաքական գլխավոր ինտրիգը մնալու է սահմանադրական փոփոխությունների հարցն ու ի մասնավորի համամասնական-մեծամասնական ընտրակարգերի շուրջ բանավեճերը: Վերջիններս, իմ խորին համոզմամբ, բացարձակ անպտուղ են լինելու մի քանի պատճառներով: Նախ, աշխարհում շատ երկրներ կան, որտեղ հաջողությամբ գործում է խառը ձևը, և ընդհակառակը՝ այն իրեն չի արդարացնում: Նույնը՝ նաև 100 տոկոս մեծամասնականի պարագայում:
Սակայն պակաս կարևոր չէ՝ հաշվի առնել մեր երկրի առանձնահատկությունները: Ի մասնավորի, մեծամասնականի վերացմամբ հատկապես շրջանների բնակչությունն ըստ էության ամբողջովին է զրկվում որևէ կապող օղակ ունենալու կամ իր հարցերը ինչ-որ մեկին հասցնելու հնարավորությունից: Հասկանում եմ, որ մեծամասնականից ընտրված պատգամավորների մեջ, մեղմ ասած, քիչ չեն նրանք, ովքեր ընտրությունից ընտրություն են հիշում ընտրողներին, բայց քիչ նաև նրանք, ովքեր պարբերաբար կապի մեջ են իրենց ընտրողների հետ, բարձրացնում են նրանց հարցերը, փորձում լուծումներ գտնել կամ ուղղակի օգնել: Առավել ևս, որ նույն հաջողությամբ համամասնական ընտրակարգով ընտրվածները փաստացի որևէ պարտավորություն չեն զգում ընտրողների կոնկրետ խմբի կամ տարածքի հանդեպ: Իսկ ընդհանուր պատասխանատվությունը պատասխանատվություն է առ ոչինչ: Բնականաբար, մեծամասնությունն օգտվում է այդ պատասխանատու-անպատասխանատվությունից և պատասխանատվության իր չափերը սահմանափակում բարձրագոչ հայտարարություններով՝ հաճախ իրականությունից կտրված:
Զուտ համամասնական ընտրակարգը փաստացի, կրկնում եմ՝ փաստացի, հակասում է յուրաքանչյուր քաղաքացու ընտրվելու իրավունքին: Ես անկուսակցական եմ, չեմ ուզում լինել որևէ կուսակցության ցուցակում, բայց իրավունք ունեմ առաջադրվել: Թե որքան է ընտրվելուս հավանականությունը, դա արդեն հարցի մյուս կողմն է: Խոսքն այս պահին իրավունքի մասին է:
Շատ առավելություններ կարելի է նշել համամասնականի առնչությամբ, սակայն բոլորիս է հայտնի, թե մեր կուսակցությունները ինչպես են կազմում իրենց ցուցակներն ու ինչ «չափանիշներից», ավելի ստույգ այդ «չափանիշների» մեծությունից ելնելով: Իսկ ցուցակային-անհատական քվեարկությունը, ինչպես եվրոպական շատ երկրներում է, հազիվ թե Հայաստանում արդարացված լինի, քանզի ինքս ոչ մի կերպ չեմ պատկերացնում, հատկապես գյուղական բնակավայրերում, ինչպես է ընտրողը գլուխ հանելու մոտ 1000-1500 անուններից...
Այսուամենայնիվ, թե՛ մեծամասնականի պահպանման կողմնակիցները, թե 100 տոկոս համամասնականի անցնելու կողմնակիցները իրենց փաստարկներում իրենց տեսակետից իրավացի են: Իմ կարծքով, միջին լուծումը կլիներ երկպալատ խորհրդարանի մոդելը: Միանգամից նշեմ՝ շատ լավ գիտակցում եմ, որ մենք միատարր երկիր ենք: Բայց... Դրանով լուծած կլինենք թե քաղաքական կուսակցությունների դերի բարձրացման, թե տարածքների բնակիչների անհատական ընտրության և «միայնակ չմնալու» և թե անձի ընտրվելու իրավունքի խնդիրները: Ըստ այդմ, Վերին պալատում կընտրվեն համամասնական ընտրակարգով (ասենք, 91 պատգամավոր), իսկ Ստորին պալատում՝ համամասնական ընտրակարգով (ասենք՝ 41 պատգամավոր): Արդյունքում քանակի և ըստ այդմ հավելյալ ֆինանսների խնդիր չի լինի, յուրաքանչյուր պալատ կունենա իր գործառույթները, իսկ բանավեճը վերջնականապես կստանա իր լուծումը:
Սարգիս Առաքելյան
Тигранашен на грани опустения: жители приграничного села живут в тревоге и неопределённости
Арестовать весь армянский народ не получится: «Паст»
IDBank получил награду Commerzbank STP Excellence Award 2025
«В Армении идёт тенденция к ухудшению обстановки» Аршак Карапетян
Геворг Геворкян не имеет никакого отношения к партии «Всеармянский фронт»: «Паст»
Почему меморандум о союзе с «Сильной Арменией» подписал руководитель инициативы «Армения-это я»? «Паст»
Армяне Москвы встретили Пашиняна акцией «Мы с Эчмиадзином»: «Паст»
ОАЭ сообщили о гибели человека в результате падения обломков беспилотника
Десантные операции и сценарии возможного захвата иранских островов в персидском заливе
Emirates: Гражданам Ирана запрещён въезд и транзит через ОАЭ
Вступило в силу постановление правительства о порядке расчета налога исходя из мощности двигателя электромобиля
Марко Рубио: США придётся пересмотреть свои отношения с НАТО после завершения конфликта с Ираном
Ереван и Армения вошли в топ стран с худшим воздухом
Напряженная ситуация сложилась в ереванском детском саду: родители требуют отставки директора
«Мы уйдем очень скоро»: Трамп анонсировал окончание войны независимо от того, будет ли сделка с Ираном
В Армению через Азербайджан сегодня будет отправлено 5 вагонов зерна
Затопили плакатами «с сердечками»: «Паст»
Снова активизируют сквернословие, злобу и ненависть: «Паст»
Существует желание не допустить, чтобы «Арарат-Армения» стала чемпионом: «Паст»
Ким Кардашьян выставила на благотворительный аукцион одежду из сериала «Все честно»
IDBank представил специальное предложение на TOON EXPO 2026
Международная конференция FINTECH360 соберет в Ереване 500 участников
Армянский самбист Карен Саргсян завоевал золото «Кубка основоположников самбо 2026» в Москве
ЕАЭС хочет, чтобы Армения активнее участвовала в кооперации с другими странами ЕАЭС – Оверчук
Представители омбудсмена встретились с задержанными после инцидента в Ереване
В Большом театре в Москве прошла премьера оперы Верди «Отелло»: в главной партии выступил Ованнес Айвазян
При поддержке Ucom в Вагаршапате состоялся региональный молодежный форум «ДемАрДем: Диалог поколений»
МИД Ирана: Зеленский пытается обобрать страны Ближнего Востока
The Hill: свыше ста миллионов американцев уверены, что застанут апокалипсис
Иран грозит ударами по университетам США и Израиля в регионе
Reuters: Турция, Египет и Саудовская Аравия хотят создать консорциум по нефти
Американский университет Армении перешел на дистанционное обучение
Как за одну ночь становятся «независимыми»? «Паст»
Примитивный, устаревший пропагандистский «трюк»: «Паст»
Привилегированное правосудие? Когда закон не одинаков для всех: «Паст»
Сходство с вождем, ставшее судьбой: Георгий Саакян
Армянская пара — в топ-8 ЧМ-2026 с лучшим результатом в карьере
Признание на высшем уровне: Тамара Варданян получила Благодарность Президента Российской Федерации
Министры иностранных дел Ирана и России провели переговоры
«“Западный Азербайджан”: экспансия под прикрытием возвращения»
«От Ватикана до политики экспансии: истоки проекта “Западный Азербайджан”»
Скончался видный государственный деятель Армении Левон Саакян
MWM: Израиль потерял 21 танк за день, это самые масштабные потери за 40 лет
В Румынии прогнозируют рост цен на хлеб на 35% из-за конфликта вокруг Ирана
В ООН опасаются дальнейшей эскалации на Ближнем Востоке
В Польше ввели пособие для алкоголиков
WSJ: восстановление техники США после ударов Ирана может стоить $1,4-2,9 млрд
Следующее заседание Евразийского межправсовета пройдет 6-7 августа
Университеты США возвращают устные экзамены из-за искусственного интеллекта
Unity от Ucom — лучшая фиксированная сеть в Армении
The Hill: свыше ста миллионов американцев уверены, что застанут апокалипсис
В Польше ввели пособие для алкоголиков
The Telegraph: Президент Германии сравнил Трампа с Путиным
На мир обрушатся беспрецедентно высокие температуры
Армянский министр в Нью-Йорке: Мы сосредоточены на стимулировании занятости женщин в селах
Арестовать весь армянский народ не получится: «Паст»1
Как за одну ночь становятся «независимыми»? «Паст»2
Министры иностранных дел Ирана и России провели переговоры3
Существует желание не допустить, чтобы «Арарат-Армения» стала чемпионом: «Паст»4
Признание на высшем уровне: Тамара Варданян получила Благодарность Президента Российской Федерации5