Վարորդների հոգսը թեթևացնող օրենքը մնացել է թղթի վրա

2015թ. դեկտեմբերի 21-ին ԱԺ արտահերթ նիստում ընդունվեց Վարչական իրավախախտումների վերաբերյալ ՀՀ օրենսգրքում փոփոխություններ և լրացումներ կատարելու մասին օրենքի նախագիծը։

Այն արդեն վավերացվել է երկրի նախագահի կողմից, ինչը նշանակում է, որ այս տարվա սկզբից այն արդեն ուժի մեջ է մտել: Հիշեցնենք, որ ճանապարհային երթևեկության որոշ խախտումների համար տուգանքները նվազեցվել են, իսկ որոշ դեպքերում էլ պատիժը խստացվել է։

Օրենսգրքում կատարված փոփոխությունների համաձայն՝ երթևեկության հակադիր հոսքերն իրարից բաժանող գծանշումների, արտաքին լուսարձակների պահանջները չկատարելու, խաչմերուկների հատման կանոնները չպահպանելու կամ ոչ սահմանված կետում կանգառ կատարելու համար հնարավորություն է տրվել, որ վարորդի նկատմամբ կիրառվի ոչ թե տուգանք, այլ նախազգուշացում:

Նոր օրենքի համաձայն՝ խախտումը կրկնելու դեպքում միայն պետք է վարորդները տուգանվեն: Միանգամից չեն տուգանվի նաև վարորդական վկայականը մոռացած և տեխզննման կտրոնը մեքենայի դիմապակուն չփակցրած վարորդները: Փոխարենը նրանք հնարավորություն են ստացել խախտումը տեղում շտկելու համար տեխզննման կտրոնը հենց այդ պահին փակցնել, իսկ վարորդական վկայականը մոռացած վարորդներն էլ 24 ժամվա ընթացքում պետք է այն ներկայացնեն ՃՈ-ին:

Ինչ վերաբերում է մգեցված ապակիների համար տուգանքին, ապա մինչ այժմ գործող 50 հազարը նվազել է՝ դառնալով 30 հազար: Փոխարենը խստացվել է առանց հաշվառման համարանիշի, կեղծված կամ փոխարինված հաշվառման համարանիշով տրանսպորտային միջոցներ վարելու համար նախատեսված տուգանքի չափը, ինչպես նաև տրանսպորտային միջոցները ոչ սթափ վիճակում վարելու համար նախատեսված տուգանքները: Բարձրացվել է նաև ոչ սթափ վիճակում մեքենա վարելու համար նախատեսված տուգանքի չափը, իսկ որոշ դեպքերում նման վարորդները նույնիսկ քրեական պատասխանատվության կենթարկվեն:

Սա նոր օրենքի համաձայն, սակայն ինչպես շատ դեպքերում, այնպես էլ հիմա, կարծես նոր օրենքն առայժմ մնացել է թղթի վրա, քանի որ վարորդները ոչ թե նախազգուշացվում են, այլ նույն տեմպով ու միանգամից տուգանվում:

Orer.am-ն արդեն ստացել է նման մի քանի ահազանգ, բայց առայժմ անդրադառնում է դրանցից միայն մեկին: Մեր խմբագրություն դիմած քաղաքացին տեղեկացրեց, որ հունվար ամսին առանց նախազգուշացվելու՝ «սխալ կայանելու» համար իր անունով 5000 դրամանոց վարչական տույժ նշանակելու մասին որոշում է եկել: Ի դեպ, տույժը նշանակվել է շատ զարմանալի պայմաններում:

Խնդիրն այն է, որ մեքենայի վարորդը մեքենան կայանել է կարմիր գծանշում կատարած վայրում: Օրեր անց պարզվել է, որ «Փարքինգ Սիթի»-ն այն խախտում է որակել՝ պատճառաբանելով, որ մեքենայի կայանման համար նախատեսված կարմիր գծանշումով առանձնացված վայրը քաղաքային տրանսպորտի համար նախատեսված վայրում է արված:

Այսինքն՝ ստացվել է, որ կայանման համար նախատեսված «վանդակում» նաև լարված թակարդ կա, իսկ վարորդի մտքով անգամ չէր էլ կարող անցնել, որ մայրաքաղաքի սրտում՝ Սայաթ-Նովա փողոցի վրա՝ Տիկնիկային թատրոնի անմիջապես դիմացի մայթին գտնվող կանգառի հատվածում կարող է հանկարծ նման կոպիտ սխալ լինել:

Ի դեպ, սա այն եզակի դեպքերից է, որ անզեն աչքով էլ երևում է, որ սխալը ոչ թե վարորդինն է, այլ պատկան մարմիններինը են, ովքեր ոչ միայն պարտավոր են, այլ իրենց հիմնական գործառույթներից է մտածել, թե ինչպես անեն, որ վարորդների հարմար երթևեկությունն առավել մատչելի դառնա, ոչ թե աջ ու ձախ թակարդներ լարեն ու վարորդներին անհիմն տուգանելու մասին որոշումներ կայացնեն:

Այնուամենայնիվ, հետաքրքիր է, թե արդյոք արդարադատության նոր նախարարը տեղյակ է, որ իր նախաձեռնությամբ կյանքի կոչված Վարչական իրավախախտումների վերաբերյալ ՀՀ օրենսգրքում կատարված փոփոխություններն ու լրացումները ոչ միայն բազում նոր հարցականներ են առաջացրել, այլև անտեսվել են պատկան մարմինների կողմից, քանի որ, ինչպես երևում է, վարորդների շահերից բխող ոչ մի փոփոխություն էլ չի եղել: Վարորդները ինչ տեմպով, որ տուգանվում էին մինչ օրենքում տեղ գտած փոփոխությունները, այնպես էլ նույն տեմպով շարունակում են տուգանվել:

Orer.am-ը փորձեց պարզել՝ արդյոք արդարադատության նախարարը տեղյակ է, որ նոր փոփոխություններից հետո վարորդները նախկին «ուժով ու տեմպով» շարունակում են տուգանվել: Հարցին ի պատասխան՝ նախարության տեղեկատվության և հասարակայնության հետ կապերի վարչություից ասացին հետևյալը. «Քանի որ օրենքը հունվարի 11-ին է ուժի մեջ մտել, ըստ էության, ֆիզիկապես հնարավոր չէ վիճակագրական տվյալներ հավաքել, թե տուգանքների նշանակման մասով ինչ փոփոխություն է իրականացվել: Ինչ վերաբերում է այն հարցին, թե ինչ խախտման համար ինչ տուգանք են նշանակում, դա արդեն արդարադատության նախարարության իրավասության ներքո չէ և չենք կարող ասել, թե ինչու են տուգանքները գալիս»:

Փաստորեն, եթե նոր փոփոխությունը ոչ թե պետք է վարորդին ավելի պաշտպանված դարձներ, այլ հակառակը, և եթե խոսքը հերթական բանտիկ կապած օրենք ունենալու մասին է, ապա ասենք, որ նման օրենքների պակաս մեր երկրում չկա: Ու եթե սա էլ եկել է համալրելու գեղեցիկ արտահայտություններով գրված, բայց այդպես էլ չօգտագործված օրենքների շարքը, ապա ում էր պետք հերթական պտիչկա դնելու համար գրված օրենքը:

Ավելի լավ չէ՞ր լինի, որ դրա փոխարեն ուսումնասիրվեր, թե մինչ օրս ընդունված ու անտեսված քանի բանտիկով օրենք ունենք կամ այլ կերպ ասած ում են պետք նման օրենքները, եթե չպետք է թեթևացնեն մարդկանց հոգսը և պետք է տարիներով փտեն պահարանների դարակներում:

Արմինե Գրիգորյան