Աղքատության նվազեցումը մարդկության առաջ ծառացած ամենադժվար հաղթահարվող խնդիրներից մեկն է եղել բոլոր ժամանակներում: Չնայած բոլոր ժամանակներում աղքատության վերացմանն ուղղված մարդկության ջանքերին, շատ մարդիկ դեռևս ապրում են ծայրահեղ աղքատության մեջ: Այսօր ամբողջ աշխարհում աղքատության նվազեցմանն ուղղված անհապաղ գործողությունները դարձել են անխուսափելի, քանի դեռ ֆինանսական քիչ կամ ոչ մի օգնություն չունեցող մարդիկ մնում են բնակչության ամենախոցելի հատվածը:
Հայաստանում ևս աղքատության նվազեցման խնդիրը եղել ու մնում է պետության մտահոգության առիթը: Համաձայն ՀՀ ազգային վիճակագրության ծառայության տվյալների` 2012թ. Հայաստանում աղքատության մակարդակը կազմել է բնակչության 32.4%-ը (980 հազար մարդ), որից 13.5%-ը` շատ աղքատ (408 հազար մարդ), 2.8%-ը` ծայրահեղ աղքատ (մոտ 85 հազար մարդ): Համաշխարհային ֆինանսական ճգնաժամն իր վատ ազդեցությունն ունեցավ նաև Հայաստանի վրա` աղքատության մակարդակը 27.6%-ից (2008 թ.) կտրուկ բարձրացնելով 35%-ի (2011թ.): 2008-2012 թվականներին Հայաստանի սոցիալական քաղաքականությունը ուղղված է եղել աղքատ բնակչության հնարավորությունների ընդլայնմանն ու եկամուտների բաշխման անհավասարության մեղմացմանը բնակչության աղքատացման ռիսկը հնարավորինս նվազեցնելու համար: Թեև այս քաղաքականությունը օգնել է աղքատության մակարդակը 2012թ.-ին իջեցնել 32.4%-ի, այդուհանդերձ երկրի տարբեր մարզերում, գյուղերում ու քաղաքներում աղքատության մակարդակի էական տարբերությունը պահպանվում և խորանում է: Ինչպես մինչև նախաճգնաժամային ժամանակահատվածը, այնպես էլ դրանից հետո Հայաստանում աղքատությունն ու ծայրահեղ աղքատությունը առավել տարածված է փոքր ու միջին քաղաքային բնակավայրերում:
Մայրաքաղաք Երևանում աղքատությունը համեմատաբար ամենացածր ցուցանիշն ունի: Ցանկացած երկրի տնտեսական զարգացումն ու աղքատության նվազեցումը փոխկապակցված են, ու մեկի իրականացումն անհնար է առանց մյուսի իրականացման: Հայաստանը որդեգրել է տնտեսական ու սոցիալական այնպիսի քաղաքականություն, որը տնտեսական աճն ու վերաբաշխումը ավելի նպատակայնորեն կուղղի աղքատ խավերի եկամուտների ուղղակի և անուղղակի աճին, ինչն էլ իր հերթին կնպաստի աղքատության ու անհավասարության նվազեցմանը: Նշված քաղաքականությունը նախատեսում է միջնաժամկետ ու երկարաժամկետ հեռանկարում նաև աղքատության տարածքային անհամաչափության վերացմանը ու տնտեսության հետագա կայուն զարգացմանը ուղղված ծրագրեր: Աղքատության նվազեցման հիմնական գործոնները կլինեն բնակչության աշխատավարձի բարձրացումը`պայմանավորված տնտեսական աճով, սոցիալական ապահովագրությանն ու սոցիալական աջակցությանն ուղղված պետական ծախսերի աճը, նվազագույն աշխատավարձի, ինչպես նաև աշխատանքային կենսաթոշակների միջին մակարդակի շարունակական աճը: Նշված սոցիալական ու տնտեսական քաղաքականության իրականացումը նախատեսում է 2017 թ-ին աղքատության մակարդակը երկրում հասցնել շուրջ 24%-ի, 2021-ին՝ շուրջ 18%-ի, 2025-ին շուրջ՝ 13%-ի: Քաղաքականությունը նախատեսում է ծայրահեղ աղքատությունը 2017 թ-ին հասցնել 2.4%-ի, 2021-ին` 2.1%-ի, 2025-ին՝ 1.8%-ի:
Աղքատության նվազեցմանն ուղղված շարունակական քաղաքականությունն ու ինստիտուցիոնալ բարեփոխումները, սակայն, ենթադրում են կայուն տնտեսական զարգացում: Տնտեսության խթանման վերաբերյալ ՀՀ կառավարության ընդունած 2014թ. միջոցառումների ծրագիրը ուղղված է արդյունաբերության զարգացման աջակցության և խթանման ապահովմանը` որպես տնտեսության շարժիչ ուժ, արտահանման խթանմանն ու զարգացման նպաստավոր պայմանների ապահովմանը` ընդլայնելով արտահանման արդյունավետ շուկաներ մուտքի հնարավորություններն ու որդեգրելով առևտրատնտեսական գործակցության արդյունավետ մեխանիզմներ, ինչպես նաև գործարար և ներդրումային միջավայրի բարելավմանը` ձևավորելով գործարարության ու ներդրողների համար գրավիչ միջավայր և դառնալով առավել մրցունակ միջազգային առևտրատնտեսական հարաբերություններում: Քանի որ գործազրկությունը շարունակում է մնալ Հայաստանի սոցիալ-տնտեսական զարգացման համար լուրջ մարտահրավեր, ՀՀ կառավարության ծրագիրը նաև նախատեսում է նոր աշխատատեղերի ստեղծում`կրթությունն ու աշխատանքը դարձնելով աղքատության դեմ պայքարի հիմնական զենքը: Թեև 2010–13 թթ. արժույթի միջազգային հիմնադրամի օժանդակությամբ իրականացված ծրագրի շրջանակում Հայաստանը դրսևորել է կայուն կատարողականություն, այնուամենայնիվ մակրոտնտեսական կայունության, խոցելիությունների նվազեցման և միջնաժամկետ աճի դինամիկայի մարտահրավերները դեռևս պահպանվում են երկրում: 2013թ. արձանագրվել է նաև տնտեսական աճի տեմպի դանդաղում և գնաճի ավելացում: 2014թ. մարտին ԱՄՀ-ի գործադիր խորհուրդը հաստատել է երկարաձգվող ֆինանսավորման ծրագիրը, որի նպատակն է սատարել տնտեսական աշխուժության վերականգնումը, աղքատության նվազեցմանն ուղղված հետագա առաջընթացը, գնաճի կայունացումը, ինչպես նաև հարկաբյուջետային և արտաքին մնացած խոցելիությունների մեղմացումը: Ծրագրի շրջանակում հարկաբյուջետային քաղաքականությունը նպատակ ունի օժանդակելու 2014 թ. աճի վերականգնմանը: Համաշխարհային բանկի օգնությամբ ևս Հայաստանը իրականացրել և շարունակում է իրականացնել ծրագրեր` ուղղված սոցիալական խոցելիությանն ու մրցունակության ուժեղացմանը, որոնց նպատակն է տնտեսական դիվերսիֆիկացիայի միջոցով արագացնել տնտեսական աճն ու աշխատատեղերի ստեղծումը: Բանկը նպաստում է Հայաստանում մակրոտնտեսական միջնաժամկետ կայունության վերականգմանը, սոցիալական պաշտպանության համակարգի բարելավմանը, հանրային ռեսուրսների մոբիլիզացմանն ու ֆինանսական հատվածի ռիսկերի հաղթահարմանը: Իրականացվել են նաև ծրագրեր ուղղված սոցիալական ներդրումների հարմարեցմանը Հայաստանի ամենաաղքատ բնակչության առաջնահերթ կարիքներին: Այս ծրագրերի նպատակն է բարձրացնել աղքատ խոցելի խմբերի կենսամակարդակը և լրացնել խոշոր ենթակառուցվածքային բացերը, որպեսզի տնտեսական աճի օգուտները հավասարապես բաշխվեն նաև ամենաաղքատ ու խոցելի համայնքներին: Բնակչության սոցիալ-տնտեսական պայմանների բարելավումը կհանգեցնի մասնավոր սպառման ու հասարակական ներդրումների աճին, ինչն էլ անխուսափելիորեն կնպաստի երկրի երկարաժամկետ կայուն տնտեսական զարգացմանը:
Անուշ ՆալղրանյանOrer.am, վերլուծաբան
Тигранашен на грани опустения: жители приграничного села живут в тревоге и неопределённости
Арестовать весь армянский народ не получится: «Паст»
IDBank получил награду Commerzbank STP Excellence Award 2025
«В Армении идёт тенденция к ухудшению обстановки» Аршак Карапетян
Геворг Геворкян не имеет никакого отношения к партии «Всеармянский фронт»: «Паст»
Почему меморандум о союзе с «Сильной Арменией» подписал руководитель инициативы «Армения-это я»? «Паст»
Армяне Москвы встретили Пашиняна акцией «Мы с Эчмиадзином»: «Паст»
ОАЭ сообщили о гибели человека в результате падения обломков беспилотника
Десантные операции и сценарии возможного захвата иранских островов в персидском заливе
Emirates: Гражданам Ирана запрещён въезд и транзит через ОАЭ
Вступило в силу постановление правительства о порядке расчета налога исходя из мощности двигателя электромобиля
Марко Рубио: США придётся пересмотреть свои отношения с НАТО после завершения конфликта с Ираном
Ереван и Армения вошли в топ стран с худшим воздухом
Напряженная ситуация сложилась в ереванском детском саду: родители требуют отставки директора
«Мы уйдем очень скоро»: Трамп анонсировал окончание войны независимо от того, будет ли сделка с Ираном
В Армению через Азербайджан сегодня будет отправлено 5 вагонов зерна
Затопили плакатами «с сердечками»: «Паст»
Снова активизируют сквернословие, злобу и ненависть: «Паст»
Существует желание не допустить, чтобы «Арарат-Армения» стала чемпионом: «Паст»
Ким Кардашьян выставила на благотворительный аукцион одежду из сериала «Все честно»
IDBank представил специальное предложение на TOON EXPO 2026
Международная конференция FINTECH360 соберет в Ереване 500 участников
Армянский самбист Карен Саргсян завоевал золото «Кубка основоположников самбо 2026» в Москве
ЕАЭС хочет, чтобы Армения активнее участвовала в кооперации с другими странами ЕАЭС – Оверчук
Представители омбудсмена встретились с задержанными после инцидента в Ереване
В Большом театре в Москве прошла премьера оперы Верди «Отелло»: в главной партии выступил Ованнес Айвазян
При поддержке Ucom в Вагаршапате состоялся региональный молодежный форум «ДемАрДем: Диалог поколений»
МИД Ирана: Зеленский пытается обобрать страны Ближнего Востока
The Hill: свыше ста миллионов американцев уверены, что застанут апокалипсис
Иран грозит ударами по университетам США и Израиля в регионе
Reuters: Турция, Египет и Саудовская Аравия хотят создать консорциум по нефти
Американский университет Армении перешел на дистанционное обучение
Как за одну ночь становятся «независимыми»? «Паст»
Примитивный, устаревший пропагандистский «трюк»: «Паст»
Привилегированное правосудие? Когда закон не одинаков для всех: «Паст»
Сходство с вождем, ставшее судьбой: Георгий Саакян
Армянская пара — в топ-8 ЧМ-2026 с лучшим результатом в карьере
Признание на высшем уровне: Тамара Варданян получила Благодарность Президента Российской Федерации
Министры иностранных дел Ирана и России провели переговоры
«“Западный Азербайджан”: экспансия под прикрытием возвращения»
«От Ватикана до политики экспансии: истоки проекта “Западный Азербайджан”»
Скончался видный государственный деятель Армении Левон Саакян
MWM: Израиль потерял 21 танк за день, это самые масштабные потери за 40 лет
В Румынии прогнозируют рост цен на хлеб на 35% из-за конфликта вокруг Ирана
В ООН опасаются дальнейшей эскалации на Ближнем Востоке
В Польше ввели пособие для алкоголиков
WSJ: восстановление техники США после ударов Ирана может стоить $1,4-2,9 млрд
Следующее заседание Евразийского межправсовета пройдет 6-7 августа
Университеты США возвращают устные экзамены из-за искусственного интеллекта
Unity от Ucom — лучшая фиксированная сеть в Армении
The Hill: свыше ста миллионов американцев уверены, что застанут апокалипсис
В Польше ввели пособие для алкоголиков
The Telegraph: Президент Германии сравнил Трампа с Путиным
На мир обрушатся беспрецедентно высокие температуры
Армянский министр в Нью-Йорке: Мы сосредоточены на стимулировании занятости женщин в селах
Арестовать весь армянский народ не получится: «Паст»1
Как за одну ночь становятся «независимыми»? «Паст»2
Министры иностранных дел Ирана и России провели переговоры3
Существует желание не допустить, чтобы «Арарат-Армения» стала чемпионом: «Паст»4
Признание на высшем уровне: Тамара Варданян получила Благодарность Президента Российской Федерации5