ԱՄՆ-ի պետքարտուղարությունն անհանգստացած է Ադրբեջանում ակտիվիստների ձերբակալություններով

 ԱՄՆ-ըն անհանգստացած են Ադրբեջանում REAL շարժման քարտուղար Նաթիգ Ջաֆարլիի, ինչպես նաեւ այլ ակտիվիստների ձերբակալության մասին լուրերով:

Այս մասին, ինչպես հաղորդում է «Արմենպրես»-ը` վկայակոչելով ԱՊԱ լրատվական գործակալությունը, հայտարարել է Պետքարտուղարության ներկայացուցիչ Մարկ Թոները, ինչի մասին հայտնել է Ադրբեջանում ԱՄՆ-ի դեսպանատունը:

«Ադրբեջանի կառավարությանը կոչ ենք անում ազատ արձակել իրենց իրավունքները կատարելու ժամանակ ձերբակալված անձանց, հարգել սեփական քաղաքացիների ազատությունը:

Մենք նաեւ Ադրբեջանի իշխանություններին կոչ ենք անում երկրի զարգացման մասին բաց երկխոսություն թույլ տալ, այդ թվում` Սահմանադրության մեջ փոփոխություն կատարելու մասին սեպտեմբերի 26-ին ծրագրված հանրաքվեի շեմին, եւ սահմանադրական ուղղումներ ներկայացնել` Եվրոպայի Խորհրդի ու Ժողովրդավարական ինստիտուտների եւ մարդու իրավունքների գրասենյակի (ԺՀՄԻԳ) կազմում Վենետիկի հանձնաժողովի համատեղ քննարկմանը», -ասվում է հայտարարության մեջ:

Ադրբեջանում վերջին օրերին REAL (Հնարապետական այլընտրանք) շարժման երեք ակտիվիստների` Նաթիգ Ջաֆարլիի, Էլշան Գասըմովի եւ Թողրուլ Իսմայիլովի ձերբակալությունները դատապարտել է նաեւ Amnesty International միջազգային իրավապաշտպան կազմակերպությունը:

«Ադրբեջանի իշխանությունները պետք է հանեն Նաթիգ Ջաֆարլիի, Էլշան Գասըմովի եւ Թողրուլ Իսմայիլովի դեմ բոլոր մեղադրանքները եւ անհապաղ ու անվերապահորեն ազատ արձակեն նրանց», -ասվում է օգոստոսի 16-ին կազմակերպության կողմից հրապարակված հայտարարության մեջ:

«Քաղաքական ակտիվիստների վերջին երեք ձերբակալությունները երկրում արտահայտվելու եւ միավորվելու հիմնարար ազատությունների ապահովման նկատմամբ իշխանության մարմինների հետեւողական դաժան վերաբերմունքի ցուցանիշն է», -ընդգծվում է հայտարարության մեջ:

REAL-ի գործադիր քարտուղար Նաթիգ Ջաֆարլին անօրինական ձեռնարկատիրության եւ պաշտոնեական լիազորությունների չարաշահման քրեական մեղադրանքներով ձերբակալվել է օգոստոսի 12-ին:

REAL-ի ակտիվիստներ Էլշան Գասըմովը եւ Թորղուլ Իսմայիլովը ձերբակալվել են օգոստոսի 15-ին եւ 7 օր ժամկետով վարչական կալանքի տակ վերցվել ոստիկանությանը չենթարկվելու մեղադրանքով:

Մարդու իրավունքների տան ցանց միջազգային կազմակերպության Արեւելյան Եվրոպայի եւ Կովկասի գծով տարածաշրջանային մենեջեր Անե Բոնդեն այդ առնչությամբ հայտարարել է, որ Ադրբեջանի իշխանությունները քննադատ ակտիվիստներին ձերբակալում է սեպտեմբերի 26-ին անցկացվելիք հանրաքվեի շեմին, ինչի նպատակը « հիմնարար մարդու իրավունքներից եւ ազատություններից քաղաքացիների օգտվելու հնարավորությունները նեղացնելն ու նրանց լռեցնելն է»:

Արդեն երրորդ ժամկետ ընտրված Ադրբեջանի նախագահ Իլհամ Ալիեւը սեպտեմբերի 26-ին սահմանադրական փոփոխությունների հանրաքվե անցկացնելու մասին հրամանագիր է ստորագրել, որոնք բացահայտ ուղղված են Ադրբեջանի նախագահի առանց այն էլ լայն լիազորությունների ընդլայնմանը:

«Ազադլըգ» թերթն այդ առնչությամբ գրել է, որ այդպիսով Ալիեւը կայծակնային արագությամբ, առանց համաժողովրդական քննարկման, ցանկանում է կյանքի կոչել սեփական լիազորություններն ընդլայնող հանրաքվեն, իսկ Ադրբեջանի սահմանադրական դատարանը «այո» է ասել երկրում Ալիեւների միապետության օրինականացմանը:

Սահմանադրական փոփոխությունների փաստաթուղթը նախատեսում է Ադրբեջանում առաջին փոխնախագահի եւ փոխնախագահների ինստիտուտի հաստատում, որոնց անձամբ նշանակելու է երկրի նախագահն առանց համաձայնեցնելու որեւէ մարմնի հետ:

Բացի այդ, առաջարկվում է նախագահի լիազորությունների ժամկետը 5 տարուց երկարացնել 7 տարի: Նախագահին խորհրդարանը ցրելու եւ պետության ղեկավարի արտահերթ ընտրություններ հայտարարելու լիազորություն է տրվում:

Սեփական իշխանությունը երկարացնելու Ալիեւի այդ քայլի հետ կապված «Ազադլըգ»-ը գրել է, որ ընդդիմադիր քաղաքական առաջնորդները, իրավապաշտպանները Ալիեւի այդ նախաձեռնությունը գնահատել են որպես «հետադիմական փոփոխություն», փախուստ ժողովրդավարությունից, բռնատիրության ճանապարհ բացող ցուցանիշ, ինչից պարզ է դառնում, որ իշխանության նպատակը ոչ թե երկրում բարեփոխումներ անցկացնելն է, հակաճգնաժամային միջոցառումներ պատրաստելն է, այլ ժառանգական իշխանության կյանքի երկարացումն է:

Meydan TV հեռուստաալիքին տված հարցազրույցում Ադրբեջանի Ժողովրդական ճակատ կուսակցության առաջնորդ Ալի Քերիմլին այդ առնչությամբ հայտարարել է, որ «այդ փոփոխությունների գլխավոր նպատակը Ալիեւի` ցանկացած չափով իշխանության մեջ մնալու համար պայմանի ստեղծումն է, եւ հետո էլ իր ուզած ժամանակ հեշտությամբ, առանց որեւէ մեկի հետ խորհրդակցելու, առանց սահմանափակման, ազատորեն` իր ընտանիքի անդամներից մեկին իշխանության փոխանցման համար իրավական մեխանիզմի ստեղծումն է: