ՀՀ ԱԻ նախարարությունը ներկայացրել է սեպտեմբերի եղանակային կանխատեսումները

ՀՀ արտակարգ իրավիճակների նախարարությունը ներկայացրել է Հայաստանում եղանակի այս տարվա սեպտեմբերի կանխատեսումը և կլիմայական բնութագիրը։

Ինչպես տեղեկացրին ՀՀ արտակարգ իրավիճակների նախարարության պաշտոնական կայքից, Արարատի և Արմավիրի մարզե րում, Արագածոտնի նախալեռներում օդի ամսական միջին ջերմաստիճանը սպասվում է 20...21 աստիճան, որը մոտ է բազմամյա միջին արժեքին: Առանձին օրեր հնարավոր է օդի ջերմաստիճանի բարձրացում ցերեկը՝ մինչև 33...35 աստիճան, երրորդ տասնօրյակում` օդի ջերմաստիճանի նվազում` գիշերը մինչև 10...12 աստիճան (դիտված բազմամյա միջին բացարձակ նվազագույնը՝ 5...6 աստիճան, առավելագույնը՝ 34...35 աստիճան): Ամսական տեղումների քանակը, ենթադրվում է, որ կլինի  նորմային մոտ (նորման` 7...10 մմ):

Շիրակի, Կոտայքի և Գեղարքունիքի մարզեր, Արագածոտնի մարզի լեռնային շրջաններում 
օդի ամսական միջին ջերմաստիճանը սպասվում է 11...13 աստիճան, որը մոտ է բազմամայա միջին արժեքին: Առանձին օրերին հնարավոր է օդի ջերմաստիճանի բարձրացում ցերեկը` մինչև 22...26 աստիճան, երրորդ տասնօրյակում ` օդի ջերմաստիճանի նվազում, գիշերը մինչև 2...5 աստիճան (դիտված բազմամյա միջին բացարձակ նվազագույնը՝ -1...+2աստիճան, առավելագույնը՝ 25...27 աստիճան): Ամսական տեղումների քանակը, ենթադրվում է, որ կլինի նորմային մոտ (նորման` 25...35 մմ):

Լոռու մարզում օդի ամսական միջին ջերմաստիճանը սպասվում է 12...15 աստիճան, որը մոտ է բազմամյա միջին արժեքին: Առանձին օրերին հնարավոր է օդի ջերմաստիճանի բարձրացում ցերեկը` մինչև 22...25 աստիճան, երրորդ տասնօրյակում` օդի ջերմաստիճանի նվազում` գիշերը 2...6 աստիճան (դիտված բազմամյա միջին բացարձակ նվազագույնը՝ -1...+2աստիճան, առավելագույնը՝ 26...28 աստիճան): Ամսական տեղումների քանակը, ենթադրվում է, որ կլինի նորմային մոտ (նորման` 32...46 մմ):

Տավուշի մարզում օդի ամսական միջին ջերմաստիճանը սպասվում է 15...18 աստիճան, որը մոտ է բազմամյա միջին արժեքին: Առանձին օրերին հնարավոր է օդի ջերմաստիճանի բարձրացում ցերեկը` մինչև 26...30 աստիճան, երրորդ տասնօրյակում ` օդի ջերմաստիճանի նվազում` գիշերը մինչև 5...9 աստիճան (դիտված բազմամյա միջին բացարձակ նվազագույնը՝ 3...7 աստիճան, առավելագույնը՝ 28...29 աստիճան): Ամսական տեղումների քանակը, ենթադրվում է, որ կլինի նորմային մոտ (նորման` 38...40 մմ):

Վայոց Ձորի մարզում օդի ամսական միջին ջերմաստիճանը սպասվում է՝ հովտային շրջաններում՝ 20...21աստիճան, լեռնային շրջաններում` 13...14 աստիճան, որը մոտ է բազմամյա միջին արժեքին: Առանձին օրերին հնարավոր է օդի ջերմաստիճանի բարձրացում՝ ցերեկը հովտային շրջաններում՝ մինչև` 33...35 աստիճան, լեռնային շրջաններում՝ 21...25 աստիճան, երրորդ տասնօրյակում օդի ջերմաստիճանի նվազում` գիշերը հովտային շրջաններում մինչև` 10...12 աստիճան, լեռնային շրջաններում` 3...5 աստիճան (դիտված բազմամյա միջին բացարձակ նվազագույնը` հովտային շրջաններում՝ 6...7 աստիճան, լեռնային շրջաններու մ՝ 0...+1 աստիճան, առավելագույնը` հովտային շրջաններում 34...35 աստիճան, լեռնային շրջաններում՝ 24...25 աստիճան): Ամսական տեղումների քանակը, ենթադրվում է, որ կլինի  նորմային մոտ (նորման` հովտային շրջաններում՝ 10...15 մմ, լեռնային շրջաններում՝ 22...23 մմ) :

Սյունիքի մարզում օդի ամսական միջին ջերմաստիճանը սպասվում է՝ հովտային շրջաններում՝ 19...21 աստիճան, լեռնային շրջաններում` 12...13 աստիճան, որը մոտ է բազմամյա միջին արժեքին: Առանձին օրերին հնարավոր է օդի ջերմաստիճանի բարձրացում՝ ցերեկը հովտային շրջաններում՝ մինչև 33...35 աստիճան, լեռնային շրջաններում՝ 23...26 աստիճան, երրորդ տասնօրյակում ` օդի ջերմաստիճանի նվազում` գիշերը հովտային շրջաններում՝ մինչև 7...10 աստիճան, լեռնային շրջաններում` 4...6 աստիճան (դիտված բազմամյա միջին բացարձակ նվազագույնը` հովտային շրջաններում՝ 7...9 աստիճան, լեռնային շրջաններում՝ 4...5 աստիճան, առավելագույնը` հովտային շրջաններում 32...34 աստիճան, լեռնային շրջաններում՝ 28...29 աստիճան): Ամսական տեղումների քանակը, ենթադրվում է, որ կլինի նորմային մոտ (նորման` հովտային շրջաններում 13...43 մմ, լեռնային շրջաններում՝ 19...61 մմ):

Երևանում օդի ամսական միջին ջերմաստիճանը սպասվում է 20...21 աստիճան, որը մոտ է բազմամյա միջին արժեքին: Առանձին օրերին հնարավոր է օդի ջերմաստիճանի բարձրացում՝ ցերեկը՝ մինչև 33...35 աստիճան, երրորդ տասնօրյակում` օդի ջերմաստիճանի նվազում` գիշերը մինչև 8...10 աստիճան (դիտված բազմամյա միջին բացարձակ նվազագույնը՝ 6...8 աստիճան, առավելագույնը՝ 34 աստիճան): Ամսական տեղումների քանակը ենթադրվում է նորմային մոտ (նորման` 9 մմ):

Ամռան ավարտը կլիմայական բնութագրմամբ համարվում է այն ժամանակը, երբ օդի օրական միջին ջերմաստիճանն իջնում է 15 աստիճանով: Հանրապետությունում այդ անցումը տեղի է ունենում երեք ամսվա ընթացքում՝ հուլիսի առաջին օրերից (բարձր լեռնային գոտիներում) մինչև հոկտեմբերի երրորդ տասնօրյակը (Արարատյան հովտում, Սյունիքի և Տավուշի ցածրադիր մասերում): Այնպես որ, տաք շրջաններում սեպտեմբերին դեռևս շարունակվում է եղանակային պայմանների ամառային ռեժիմը, իսկ լեռնային շրջաններում սկսվում է աշունը:

Սեպտեմբերին օդի միջին ամսական ջերմաստիճանը հանրապետության տարածքի համար 13 աստիճան է: Բացարձակ առավելագույն ջերմաստիճանը Արարատյան դաշտում և ծայր հարավ-արևելքում դեռևս կարող է հասնել 35...40 աստիճան, նախալեռնային շրջաններում՝ 33...38 աստիճան, լեռնային շրջաններում՝ 30...31 աստիճան:

Օդում առաջին ցրտահարությունը մեծ մասամբ դիտվում է լեռնային շրջաններում, սեպտեմբերի վերջին, սակայն առանձին տարիների (1997թ.) այն դիտվել է նույնիսկ ամսվա առաջին կեսին: 

Երևանում սեպտեմբերը համարվում է տարվա մեջ ամենաբարեհաճ ամիսը՝ առաջին տասնօրյակում օդի օրական միջին ջերմաստիճանը 22...23 աստիճան է, երկրորդում՝ 20 աստիճան և երրորդում՝ 18...19 աստիճան: 

Հանրապետության տարածքում տեղումները բաշխվում են անհավասարաչափ, միջինը դիտվում են 33 մմ, Արարատյան դաշտում, Վայոց Ձորում և Սյունիքի հովիտներում` 6-10 մմ, Լոռիում` 50-60 մմ, Սյունիքի նախալեռներում` 60-65 մմ: 

Բազմամյա տվյալներով՝ 12 տարի Երևանում սեպտեմբերին տեղումներ չեն դիտվել և եղել է տարի (1932 թ.), երբ տեղումների քանակը կազմել է 86 մմ, որը գերազանցել է նորման 9 անգամ: Առատ տեղումներով տարի է եղել նաև 2009 թ. սեպտեմբերը, երբ ամսական տեղումների քանակը Երևանում կազմել է 70 մմ, որն էլ գերազանցել է նորման 7 անգամ: Տաշիրում տեղումների առավելագույն քանակը եղել է 218 մմ, իսկ նվազագույնը՝ 12 անգամ նորմայից պակաս՝ 5 մմ (1950 թ.): 

Տեղումներով օրերի թիվը ևս անհավասարաչափ է բաշխված՝ Լոռիում միջինը 12 օր, Արարատյան դաշտում` մինչև 4 օր: Բարձր լեռնային շրջաններում և Գեղարքունիքում ամսվա երրորդ տասնօրյակում կարող է առաջանալ ձյան ծածկույթ:

Ամպրոպային գործունեությունը թուլանում է՝ միջինը դիտվում է 3-6 օր, չնայած առանձին տարիների հյուսիսային կեսում կարող է դիտվել 10-20 օր: Կարկուտ դիտվում է հազվադեպ:

Սյունիքում հաճախակի դիտվում է մառախուղ՝ նախալեռներում` 6-11, իսկ լեռնային շրջաններում՝ 14-19 օր:

Չնայած սեպտեմբերին որոշ չափով ավելանում է արևմտյան ուղղության քամիների կրկնելիությունը, սակայն դրանց արագությունը էապես չի փոխվում: