Գևորգ Կոստանյանը ներկայացրել է ՄԻԵԴ-ում Հայաստանի պատվիրակության հաղթանակները

Եվրոպայի խորհրդի Նախարարների կոմիտեում մարտի 7-ից 10-ը տեղի ունեցան Մարդու իրավունքների եվրոպական դատարանի վճիռների կատարման վերահսկողության հետ կապված քննարկումներ։ Օրակարգում էր նաև «Չիրագովն ու մյուսներն ընդդեմ Հայաստանի» և «Սարգսյանն ընդդեմ Ադրբեջանի» վճիռների  կատարման վերաբերյալ քննարկումը, որին առաջին անգամ միջազգային մակարդակով մասնակցել է նաև Արցախի Հանրապետության ներկայացուցիչ: 

Այս մասին մարտի 16-ին լրագրողների հետ հանդիպման ժամանակ ասաց ՄԻԵԴ-ում ՀՀ կառավարության ներկայացուցիչ Գևորգ Կոստանյանը: Նրա խոսքով` նախորդ տարի Ստրասբուրգում այս գործերում հանդիպումներին մասնակցել է նաև Արցախի ԱԳ նախարարի տեղակալը:

 «Սկզբում հանդիպում էին ցածր պաշտոնյաներ, իսկ հաջորդ օրը բարձր մակարդակի հանդիպումներն էին, և ինձ ասացին, որ այդ հանդիպումը պետք է տեղի ունենա առանց Արցախի ներկայացուցչի: Ի սկզբանե անհամաձայնություն կար, պայմանավորվածություն ձեռք չէր բերվում, սակայն ես պատասխանեցի, որ առանց Արցախի ներկայացուցչի մեր պատվիրակությունը չի մասնակցի կոմիտեի նիստին և մենք վերադառնում ենք Երևան: Դրանից հետո համաձայնություն ձեռք բերվեց և  հանդիպմանը մասնակցեց Արցախի ներկայացուցիչը»,-ասաց Կոստանյանը: 

Նա նաև նշեց, որ նախկինում Հայաստանի և Ա դրբեջանի կառավարությունները լուռ համաձայնություն են ունեցել, որպեսզի այդ երկու գործը չմտնի Նախարարների կոմիտեի օրակարգ, որտեղ հարցերը լուծվում են քվեարկությամբ: Կոստանյանի տեղեկացմամբ` անցյալ տարի նոյեմբերին Ադրբեջանը պնդեց, որ հարցը Նախարարների կոմիտեում քննարկման առարկա դառնա դեկտեմբերին: Հայաստանի պատվիրակությունը  կարողացավ այն հետաձգել գոնե մինչև մարտի 7-9-ը:

«Մեր նպատակն էր, որպեսզի այս քննարկումներին ներգրավվենք նաև ԱՀ-ին: Եվ Արցախի Հանրապետության նախագահի խորհրդական Էմիլ Բաբայանը մասնակցեց քննարկմանը և ներկայացրեց ԱՀ-ի դիրքորոշումը, հայտնեց, որ որոշումը կայացվել է Արցախի Հանրապետության նախագահի և այլ ուժերի հետ քննարկման արդյունքում»,-ասաց նա:

Գևորգ Կոստանյանի խոսքով` Ադրբեջանը դեմ է արտահայտվել ԱՀ ներկայացուցչի մասնակցությանը, սակայն հայկական պատվիրակությունն ասել է, որ  ոչ ոք իրավունք չունի դահլիճից դուրս հրավիրել Հայաստանի պատվիրակության անդամին: Այնուհետև Ադրբեջանը կոչ է արել, որպեսզի երկու գործերով էլ կողմերը գործողությունների ծրագիր ներկայացնեն մինչև ընթացիկ տարվա հունիս ամիս: Հայաստանը սկզբունքայնորեն դեմ է եղել և Գևորգ Կոստանյանն առաջարկել է քվեարկել, ինչի արդյունքում մերժվել են Ադրբեջանի առաջարկությունները:

«Կողմ էին միայն Ադրբեջանն ու Թուրքիան, բայց ամենակարևորը հետևյալն էր: Չգիտեմ ինչպես, բայց Ադրբեջանը քվեարկությունից չհանեց նաև «Սարգսյանն ընդդեմ Ադրբեջանի» գործով մինչև հունիս գործողությունների ծրագիր ներկայացնելու հարցը և դրան կողմ քվեարկեց 35 երկիր, դեմ էր միայն Ադրբեջանը, Թուրքիան ձեռնպահ էր»,- հավելեց ՄԻԵԴ-ում ՀՀ կառավարության ներկայացուցիչը:

Քվեարկությունների արդյունքում՝ Հայաստանի վրա դրվեց պարտավորություն շարունակել քննարկումները Նախարարների կոմիտեի հետ՝ առանց որևէ ժամկետային սահմանափակման, իսկ Ադրբեջանը մինչև հունիս պետք է ներկայացնի իր գործողությունների ծրագիրը:

Կոստանյանն ասաց, որ հայկական կողմն անընդունելի է համարում հարցի քննարկումը առանց Արցախի ներգրավվածության: Նրա խոսքով՝ պարտավորությունների կատարման համար Հայաստանը երեք նախապայման ունի՝ ֆիզիկական անվտանգության երաշխիք, վստահության մթնոլորտի ձևավորում, որի հիմնական ձևը հետաքննության մեխանիզմների ստեղծումն է և ԱՀ-ին վերաբերող հարցերում Արցախի Հանրապետության ներգրավվածությունը: Այս երեքի պարագայում Հայաստանը պատրաստ է քննարկել փոխհատուցման քննարկման հարցը:

Կոստանյանը ևս մեկ անգամ շեշտեց, որ Ադրբեջանն իր իսկ  նախաձեռնած քվեարկության արդյունքում պարտավորություն է ստանձնել. «Սարգսյանն ընդդեմ Ադրբեջանի գործով» գործողությունների ծրագիր պետք է ներկայացնի մինչև 2017-ի հունիս: Հարցին, թե սա կարելի՞ է որակել որպես Ադրբեջանի պարտություն և Հայաստանի հաղթանակ, Գևորգ Կոստանյանը պատասխանեց, որ ամենաօբյեկտիվ դիտորդի աչքով անգամ դա այդպես է:

ՄԻԵԴ-ում ՀՀ կառավարության ներկայացուցիչն ասաց, որ Ադրբեջանն ամեն ինչ արել է «օկուպացված տարածքներ» բառը «Չիրագովն  ընդդեմ Հայաստանի» գործում ներգրավելու համար, ինչը նախադեպային կլիներ, սակայն հայկական կողմն ու ինքն անձամբ դեմ են արտահայտվել և հիմնավորել իրենց դիրքորոշումը, և նման բառակապակցություն գործում չկա:

«Չիրագովն ու մյուսներն ընդդեմ Հայաստանի» և «Սարգսյանն ընդդեմ Ադրբեջանի» ՄԻԵԴ վճիռները վերաբերում են, համապատասխանաբար, Արցախի Հանրապետության Բերձորի (Լաչին) շրջանից ազգությամբ քուրդ Չիրագովների ընտանիքի և Ադրբեջանի վերահսկողության տակ գտնվող Շահումյանի շրջանի Գյուլիստան գյուղից Սարգսյանների ընտանիքի՝իրենց տները վերադառնալու և ունեցվածքի նկատմամբ իրավունքները վերականգնելու կամ արդարացի փոխհատուցում ստանալուն: Վերոնշյալ  գործերով ՄԻԵԴ վճիռներըհրապարակվել են 2015թ․-ի հունիսին։ ՄԻԵԴ որոշումների իրականացման վերահսկողությունը կատարում է ԵԽ Նախարարների կոմիտեն և այս ձևաչափով քննարկումներնիրականացվում են տարին 4 անգամ։