Նշվեց Սոգյութլուի հերոսամարտի 99-րդ տարեդարձը
Общество
Շիրակի մարզի Սառնաղբյուր՝ նախկին Սոգյութլու (Սոգթլու) համայնքում մայիսի 26-ին մեծ շուքով նշվեց Սոգյութլուի հերոսամարտի 99-րդ տարեդարձը: Համայնքի բնակիչներն ու հյուրերը հավաքվել էին գյուղի 12-րդ դարի եկեղեցու՝ Հոգեվանքի մոտ տեղադրված Սոգյութլուի հերոսամարտի հուշակոթողի մոտ: Վերջին տարիներին արդեն ավնադույթ է դարձել այդ օրը տնոկատարության վերածել ՝ հիշելով այն ինքնապաշտպանական մարտերը, որոնց մասին երկար ժամանակ լռել են:
Սոգյութլուն 1918 թվականի մայիսի 18-22 հերոսաբար պայքարել է թուրքական ջոկատի դեմ: Շատերի համար Սոգյութլուի ճակատամարտը դեռ բացահայտված չէ: Եթե Սարդարապատի, Բաշ Ապարանի և Ղարաքիլիսայի հերոսամարտերի մասին ամեն ինչ ներկայացված է, ապա այդ մարտերի կողքին եղել են նաև Սոգյութլուի ինքնապաշտպանական մարտերը, որոնց մասին մինչև վերջերս հայտնի չէին:
2003 թվականից ի վեր արդեն ավանդույթ է դարձել ոչ միայն սառնաղբյուրցիների, այլ նաև Շիրակի մարզի ողջ ազգաբնակչության համար մեծ տոնախմբության վերածել այդ օրը:
Տոնակատարութանը մասնակցում էին մարզային իշխանությունների ներկայացուցիչները՝ Շիրակի մարզպետ Հովսեփ Սիմոնյանի գլխավորությամբ, ԱԺ ներկա ու նախկին պատգամավորներ, մարզի այլ համայնքների ղեկավարներ, պատմաբաններ, ուխտավորներ: Սառնաղբյուրցիները կարողացել են կանգնել ու պաշտպանել իրենց արժանապատվությունը, կրոնն ու եկեղեցին:
Սակայն, ցավոք երկար տարիներ այս հերոսամարտի մասին չի բարձրաձայնվել, այն դեպքում, երբ ինքնապաշտպանական այդ գործողությունները, իրականացվել են ոչ թե զինվորների, այլ միայն աշխարհազորի՝ Սոգյութլո ւյի ու հարևան գյուղերի բնակիչների կողմից: Ինչպես արդեն հաստատում են Հայաստանի Ազգային արխիվի պատմական շատ աղբյուրներ՝ Սառնաղբյուրի ինքնապաշտպանական գործողությունները նպաստեցին Բաշ Ապարանի և Սարդարապատի հաղթանակներին: 1918 թվականի մայիսի 15-ին Ալեքսանդրապոլ մտնելուց հետ, թուրքական ջոկատները կարող էին Սառնաղբյուրի միջով անցնել Երևան և Էջմիածին, սակայն, գյուղի բնակիչներն արդեն նախապես իմանալով թշնամու նպատակների մասին, մեկ օրում կարողացան համախմբվել և Գունի և Տաշխալայի սահմանի շուրջ 14 կմ պաշտպանական գոտի ստեղծել:
Սառնաղբյուրին մի անում են նաև Շիրակի մյուս գյուղերի բնակիչները, օգնություն է հասնում նաև Ալեքսանդրապոլից: Շուրջ յոթ օր տևած ճակատամարտի շնորհիվ հաջողվում է հետ մղել Ալի փաշայի զորքը:
