Թուրքիայում ասորական համայնքի սրբավայրերի բռնի պետականացման հարցը հասել է Շվեդիայի խորհրդարան

Շվեդիայի Սոցիալ-դեմոկրատական աշխատանքային կուսակցության պատգամավոր Յըլմազ Քերիմոն և Քրիստոնյա-դեմոկրատական կուսակցության պատգամավոր Ռոբերտ Հալեֆը երկրի խորհրդարանում բարձրացրել են Թուրքիայի իշխանությունների կողմից ասորական համայնքի մի շարք սրբավայրերի ու եկեղեցիների բռնի պետականացման ու դրանք Թուրքիայի կրոնական հարցերով վարչությանը փոխանցելու հարցը:

Ինչպես հայտնում է ANF գործակալությունը, պատգամավորները հիշեցրել են, որ 1960-ական թվականներից սկսած Թուրքիայում առկա տարբեր բռնաճնշումների հետևանքով արևմտաեվրոպական երկրներ են ստիպված եղել արտագաղթել ավելի քան կես միլիոն ասորիներ: Այս տարիների ընթացքում շատերի գույքն ու սրբավայրերը բռնագրավվել են պետության ու տեղի մահմեդական բնակիչների կողմից:

Այս տարվա հունիսին ընդհանուր որոշմամբ Թուրքիայի իշխանությունների կողմից ասորական համայնքից ապօրինաբար խլված կառույցների թիվը հասնում է 50-ի, դրանց մեծ մասը գտնվում են Մարդին նահանգում:

Բռնագրավված շինությունների կազմում է նաև Մոր Գաբրիել ասորական վանքը, որը համարվում է Մարդինի խորհրդանիշերից մեկը:

Մոր Գաբրիելը կառուցվել է 4-րդ դարում և համարվում է ասորական մշակույթի պահպանված բացառիկ պատմական նմուշներից մեկը:

Նշենք, որ Լոզանի պայմանագրի 1-ին մասի 3-րդ բաժինը (հոդվածներ 37-44) ամբողջովին նվիրված է Թուրքիայում ազգային փոքրամասնությունների պաշտպանությանը, նրանց ինքնության ու ժառանգության պահպանմանը։

Լոզանի պայմանագրի 38-րդ հոդվածի երկրորդ մասով Թուրքիայի բոլոր բնակիչներին մասնավոր կամ հանրային կյանքում տրվում է հավատքի, կրոնի կամ դավանանքի ազատություն։ Իսկ պայմանագրի 40-րդ հոդվածով նրանց տրվում է կրոնական հաստատություններ հիմնելու, գործածելու և վերահսկելու իրավունք։

Լոզանի պայմանագրի 42-րդ հոդվածի 3-րդ մասով «Թուրքական կառավարությունը պարտավորվում է լիակատար պահպանության տակ առնել եկեղեցիները, սինագոգները, գերեզմաններն ու նշյալ փոքրամասնությունների այլ կրոնական հաստատությունները»: Բնականաբար, «լիակատար պահպանությունը» ներառում է ոչ միայն եկեղեցիները չքանդելն ու չավերելը, այլև դրանց ամրացումն ու նորոգումը։