Սփյուռքի հայագիր և օտարագիր գրողների համաժողովին քննարկվեցին գրականության ոլորտում առկա խնդիրները
Գրողն ի վիճակի է փոխել մի ամբողջ հասարակություն, և այսպիսի համաժողովների նպատակը մեր գաղափարական մտածողությունը, առանց վախենալու կարելի է ասել մեր երկրի ժողովրդի ապագան համակարգելն ու կարգավորելն է: Այս մասին հոկտեմբերի 9-ին Սփյուռքի հայագիր և օտարագիր գրողների համաժողովին ասաց Հայաստանի սփյուռքի նախարարի տեղակալ Սերժ Սրապիոնյանը:
«Ինչպես ասել է Պարույր Սևակը. «Ժողովուրդը չի ծնում անհատներին, անհատներն են ծնում ժողովրդին»: Անշուշտ, իրենց գաղափարներով, համահավաք մտածողությամբ, իրենց խորքային մոտեցումներով: Ուստի պետք է պահել այդ անհատներին և գնահատել նրանց»,- նշեց Սրապիոնյանը:
Սփյուռքահայ գրող Յակոբ Պալեանի խոսքով՝ համաժողովն ունի մեծ դեր և նշանակություն, սակայն, իր կարծիքով, ի սկզբանե պետք է գրողների փոքր խմբեր ստեղծվեին, ընտրվեին թեմաներ, որոնց շուրջ գրողները քննարկումներ կիրականացնեին, խնդիրներ առաջ կքաշեին ու կփորձեին դրանց լուծման ճանապարհներ առաջարկել:
«Համաժողովի այս տարբերակն այնքան էլ արդյունավետ չէ, քանի որ մինչև հինգ մարդ ելույթ է ունենում դու, որքան էլ լավ հիշողություն ունենաս, չես կարողանում մտքում պահել նախորդների ասածները: Լավ կլիներ, որ մեզ տրվեր հնարավորություն կանխավ ծանոթանալ զեկույցներին, ներկայացվող թեմաներին, կարդացած գալ, կարծիք հայտնել: Առանց դրա առաջընթաց չի լինի»,-ընդգծեց նա:
Անդրադառնալով օտարագիր գրողներին՝ Պալեանը շեշտեց, որ որքան էլ ինքը սիրի ու հավանի Ֆրանց Վերֆելին, որը հայերին վերաբերող խնդիր է բարձրաձայնում իր ստեղծագործությամբ, միևնույն է, դրանով Վելֆելը հայ գրականության ներկայացուցիչ չի դառնում:
«Ըստ իս՝ հայ գրականության անցագիրը հայոց լեզուն է: Գրականությունը, ստեղծագործությունը պատկանում է այն լեզվին, որով արտահայտվում է: Մի ֆրանսիացի իմաստուն մարդ ասել է, որ բառերի ժառանգությունը գաղափարների ժառանգություն է, հետևաբար բառը գաղափար է փոխանցում, այն իր իմաստն ունի»,-եզրափակեց գրողը:
Արցախից Հայաստան ժամանած երիտասարդ գրող Վան Նովիկովն ասաց, որ համաժողովին, նախևառաջ, գրականության ոլորտում առկա խնդիրներն ուրվագծվեցին: «Հետագայում որքանով այդ խնդիրների լուծումները գործնական տեսքի կբերվեն, չեմ կարող ասել, բայց միայն այն, որ մենք հասու ենք դառնում Սփյուռքում տեղի ունեցող գրական գործընթացներին, արդեն իսկ լավ է: Դա ինձ համար մեծ նշանակություն ունի, քանի որ ինքս շատ եմ հետաքրքրվում Սփյուռքի գրական կյանքով ու ցավով եմ նշում, որ հայապահպանության տեսանկյունից այնտեղ բազում բացեր կան»,-նշեց նա:
Խոսելով Արցախի գրական առօրյայի մասին՝ Նովիկովն ընդգծեց, որ բազմաթիվ հասուն գրողներ կարծում են, որ Արցախի ժամանակակից գրականության մեջ տեղի ամենօրյա կյանքը գրեթե բացակայում է:
«Դա լուրջ խնդիր է. կարդալով արցախցու ստեղծագործությունները՝ Երևանի կամ այլ քաղաքի, երկրի բնակիչը չի կարող լավ պատկերացում կազմել այն մասին, թե Արցախն ինչպես է ապրում, ինչով են զբաղվում տեղի երիտասարդները, ինչ են սիրում, և ինչն է նրանց մտահոգում: Սակայն գրական կյանքը մեզ մոտ եռում է: Հոկտեմբերի առաջին օրերին Արցախում «Մուրացանյան օրեր» կազմակերպվեցին: Կային մասնակիցներ տարբեր զորամասերից, դպրոցներից, գրադարաններից: Մեզ մոտ իրականացվում են գրական միջազգային փառատոներ: Դրանք Արցախի, Հայաստանի ճանաչմանն են նպաստում»,-ավարտեց գրողը:
Համաժողովին զեկույցներով հանդես եկան Պետրոս Դեմիրճյանը, Վարդան Դևրիկյանը, Սուրեն Աբրահամյանը, Սաթենիկ Ավետիսյանը, Վարդան Հակոբյանը, Քնարիկ Աբրահամյանը և այլք: Մասնակցեցին 17 երկրից Հայաստան ժամանած 46 գրողներ: Նրանք եկել էին Ամերիկայից, Գերմանիայից, Ֆրանսիայից, Ռուսաստանից, Անգլիայից, Իսրայելից, Կիպրոսից, Վրաստանից, Իրանից և այլ օտար երկրներից: Համաժողովի թեման «Ժամանակակից հայ գրողներն ու գրականությունը 21-րդ դարի մարտահրավերների առջև»: Համաժողովը մեկնարկել է հոկտեմբերի 8-ին և կավարտվի 12-ին:
