Այն ամենն, ինչ պետք է իմանալ արգանդի պարանոցի քաղցկեղի դեմ պայքարի մասին
Հայ կանանց շրջանում ամենատարածված ոչ վարակիչ հիվանդություններից մեկն արգանդի պարանոցի քաղցկեղն է:
Հայաստանի բնակիչներին վերոնշյալ հիվանդությունից պաշտպանելու նպատակով ՀՀ Առողջապահության նախարարությունն իրականացնում է լայնածավալ միջոցառումներ՝ հաշվի առնելով խնդրի կարևորությունը մեր հասարակության համար:
30-60 տարեկան կանանց շրջանում արգանդի պարանոցի քաղցկեղը վաղ հայտնաբերելու և կանխելու նպատակով մեր երկրի բոլոր պոլիկլինիկաներում և գյուղական ամբուլատորիաներում անց են կացվում անվճար հետազոտություններ:
Ին°չ է իրենից ներկայացնում արգանդի պարանոցի սքրինինգը ՊԱՊ թեստերի միջոցով
ՊԱՊ թեստը գինեկոլոգիայի մեջ օգտագործվող հետազոտության թեստ է, որը օգտագործվում է արգանդի պարանոցի կամ վզիկի նախաչարորակ և չարորակ (քաղցկեղների) ընթացքների հայտնաբերման համար: Թեստում հայտնաբերված ատիպիկ (տարօրինակ) փոփոխությունները հնարավոր է վերացնել, այդպիսով կանխելով արգանդի պարանոցի քաղցկեղի առաջացումը: Թեստը նաև անվանվում է ստեղծած և առաջին անգամ այն կիրառած՝ Հույն գինիկոլոգ Յորյուս Պապանիկոլաուսի անունով (Յորյուսի թեստ): Պապ քսուքը իրենից ներկայացնում է բջջաբանական քսուք, որի վերցվելուց հետո հետազոտվում է մանրադիտակի տակ աննորմալ երևույթների հայտնաբերման նպատակով: Թեստավորման նպատակն է հայտնաբերել պոտենցիալ նախաքաղցկեղային փոփոխություններ: Թեստը արդի բժշկության մեջ շարունակում է մնալ արգանդի պարանոցի քաղցկեղի ամենատարածված և ամենաարդյունավետ սքրինինգ թեստավորումը:
Որքանո՞վ են կարևոր ՊԱՊ սքրինինգները և ի՞նչ հաճախականությամբ կանայք պիտի անցնեն նման ստուգում։
Ցանկացած կին տարին առնվազն մեկ անգամ ցանկալի է անցնի արգանդի պարանոցի սքրինինգ հետազոտություն: Դա այն ժամանակահատվածն է, որի ընթացքում կնոջ օրգանիզմի դիմադրողականությունը իզորու է պայքարել սեռական օրգանում առաջացած հիվանդության դեմ: Իսկ հետագա կյանքի ընթացքում քաղցկեղն արմատավորվում է և առաջացնում նորագոյացություններ: Այն կանայք ովքեր ունեն բարձր ռիսկային գործոն, պետք է պարտադիր կերպով 6 ամիսը մեկ, կամ տարին մեկ անգամ անցնեն արգանդի պարանոցի սքրինինգ հետազոտություն: Կանանց սնունդը և ճաշացանկը, կենսակերպը, սթրեսային իրավիճակները, հիգիենիկ ցածր մակարդակը նպաստում են արգանդի պարանոցի քաղցկեղի արագ զարգացմանը: 6 ամսից 1 տարվա ընթացքում արգանդի պարանոցի քաղցկեղը կարող է կայծակնային արագությամբ արմատավորվել և հասնել չարորակ զարգացման 3-4 փուլերին, երբ նույնիսկ արդի բժշկությունը գրեթէ անզոր է: Հայաստանը նույնպես դասվում է սոցիալապես թեր զարգացած երկրների շարքին հենց որի պատճառով էլ հայ կանանց շրջանում արգանդի պարանոցի նորագոյաթությունները շատ արագ վերածվում են արմատավորված (մետաստազ) քաղցկեղի: Ըստ Ֆանարջյանի անվան ուռուցքաբանության ինստիտուտի տվյալների, հայ կանայք բժշկի են դիմում հիմնականում քաղցկեղների զարգացման 3-4 փուլերում երբ կոպիտ ասված՝ դանակը հասնում է ոսկորին: Հայաստանում բարձր են արգանդի պարանոցի քաղցկեղի ռիսկային գործոնները և միևնույն ժամանակ բարձր է նաև արգանդի պարանոցի քաղցկեղով հիվանդ կանանց մահացության դեպքերը, տարեկան մոտ 154 մահ:
Արդյո°ք հնարավոր է լիարժեք վերացնել արգանդի պարանոցի քաղցկեղը վաղ հայտնաբերման փուլերում:
Արգանդի պարանոցի, վզիկի քաղցկեղը կամ դեռ չարմատավորված նորագոյացությունը հնարավոր է արմատական վերացնել, դա կախված է քաղցկեղակրության ժամանակահատվածից, օրգանիզմի դիմադրողականությունից, և քաղցկեղի զարգացվածության աստիճանից: Եթե քաղցկեղը դեռ չունի ճյուղեր՝ (մետաստազներ) հարակից ավշային հանգույցներում, ոսկրածուծում, գլխուղեղում, լյարդում և այլ օրգաններում, ուրեմն հնարավոր է արմատական վերացնել այն։ Հնարավոր է նույնիսկ քիչ ճյուղավորված քաղցկեղը հասցնել վերացման արդի բժշկական միջամտություններով:
- Քիմիոթերապևտիկ միջոցառումներով
- Ճառագայթային բժշկությամբ
- Վիրահատական և այլ ճանապարհներով:
Հայաստանի Հանրապետության ո°ր բուժ հիմնարկներում են կատարվում վերոնշյալ սքրինինգ միջոցառումները։
Սկրինինգ հետազոտությունները կատարվում են ամբողջ Հանրապետության տարածքում առողջապահության նախարարության կողմից վերապատրաստված բժիշկների և բուժ աշխատողների վերահսկման ներքո՝ պետական օղակի քաղաքային պոլիկլինիկաներում և գյուղական ամբուլատորիաներում, բացարձակապես ԱՆՎՃԱՐ: Հետազոտությունների համար դիմեք Ձեր տարածաշրջանային բուժ հիմնարկները:
