Իսկ դուք կցանկանայի՞ք վճարվել հանգստանալու համար
Մենք գիտենք, որ...
Մարդիկ աշխատանքի ժամանակ փող են ստանում աշխատած ժամերին համապատասխան կամ էլ կատարած աշխատանքի չափով:
Իրականում միշտ չէ այդպես:
Լինում է նաև այնպես, որ մարդիկ գումար են ստանում աշխատանքի ժամին հանգստանալու ժամանակին համապատասխան:
Հենրի Ֆորդի գործարաններից մեկում աշխատողների մի խումբ վճարվում էր... հանգստանալու համար: Խոսքը վերանորոգողների խմբի մասին է, որը պատասխանատու էր սարքերի անխափան աշխատանքի համար: Նրանք գումար էին ստանում այնքան ժամանակահատվածի համար, որքան հանգստի սենյակում էին: Երբ վառվում էր կարմիր լույսը ու ինչ–որ վթար էր տեղի ունենում, նրանց վճարման հաշվիչը կանգնում էր: Այսպիսով, վերանորոգողները ձգտում էին շատ արագ վերացնել վթարը և աշխատանքը կատարել որակյալ, որպեսզի ավելորդ անգամ դուրս չգային հանգստի սենյակից և չզրկվեին գումարից:
Հենրի Ֆորդը իրոք հանճարեղ անձնավորություն էր: 12 տարեկան հասակում կյանքում առաջին անգամ տեսնելով լոկոմոբիլ՝ նա իր հետագա ամբողջ կյանքը նվիրեց մեքենաշինությանը: 17 տարեկանում նա իր աշխատանքային գործունեությունը սկսել է որպես մեխանիկական արհեստանոցի աշակերտ: Սկսելով ամենաստորին աշխատանքից՝ նա կարողացել է դառնալ Ամերիկայի արդյունաբերական և բիզնես մագնատի:
Չնայած Ֆորդը չի հայտնագործել ավտոմեքենայի հավաքման հոսքագիծը, բայց նա նախագծել և արտադրել է առաջին ավտոմեքենան, որը կարող էին իրենց թույլ տալ ունենալ միջին խավի շատ ամերիկացիներ: Այդ քայլով Ֆորդը ավտոմեքենան թանկարժեք հազվագյուտ առարկայից վերածել է պրակտիկ փոխադրամիջոցի: Որպես «Ֆորդ Մոթոր Քոմփանիի» սեփականատեր՝ նա դարձավ աշխարհի ամենահարուստ և ճանաչված մարդկանցից մեկը: Մատչելի ապրանքների արտադրությունը, որը զուգակցվում էր աշխատողների բարձր աշխատավարձով, ի պատիվ նրա կոչվեց «ֆորդիզմ»: Ֆորդի շնորհիվ պարբերաբար նվազող գները ազդեցին շատ տեխնիկական և բիզնես նորամուծությունների վրա: Բավականին հետաքրքիր էր Ֆորդի գործելաոճը աշխատակիցների հարցում: Ֆորդն ապշեցրեց ողջ աշխարհին՝ 1914 թվականին 1 օրվա համար բանվորներին տալով 5 դոլար աշխատավարձ (մեր օրերի հաշվարկով՝ մոտ 120 դոլար), ինչը ավելի քան կրկնապատկեց նրա աշխատողների մեծ մասի դրույքաչափը: Այդ քայլը իրականում չափազանց շահութաբեր դուրս եկավ. աշխատողների անընդհատ փոփոխության փոխարեն Դետրոյթի լավագույն մեխանիկները գալիս էին Ֆորդի մոտ՝ բերելով իրենց փորձը, աճող արդյունավետությունն ու այդպիսով նվազեցնելով ուսուցման ծախսերը: Բացի իր աշխատողների աշխատավարձը բարձրացնելուց՝ Ֆորդը 1926 թվականին կրճատեց նաև աշխատանքային շաբաթը. հայտարարվեց 5–օրյա աշխատանքային շաբաթվա մասին՝ շաբաթական 40 ժամով: Ֆորդն այս որոշումը կայացրեց արտադրողականությունը բարձրացնելու նպատակով, քանի որ աշխատողները պետք է ավելի շատ ջանք գործադրեին, որ ավելի լավ հանգստանային: Ֆորդը գտնում էր, որ պատշաճ հանգիստը լավ է անդրադառնում աշխատանքի վրա, որովհետև աշխատողները ավելի շատ ժամանակ կունենան տարբեր բարիքներ գնելու և սպառելու համար: Այս ամենով հանդերձ, Ֆորդը լիովին դեմ էր արհմիություններին: Ֆորդը չէր վստահում նաև հաշվապահներին, նա դիզել էր աշխարհի ամենախոշոր կարողություններից մեկը՝ առանց երբևէ իր ընկերությունում ֆինանսական աուդիտ իրականացնելու։
«Ավելի քիչ ադմինիստրատիվ հոգի գործնական կյանքում և ավելի շատ գործնական ոգի ադմինիստրատիվ կյանքում»: Սա Ֆորդի խոսքն է և նրա գործունեության ուղեցույցներից մեկը: Հանրահայտ գործարարի այս խոսքերը կարծես թե ասված լինեն Հաաստանի կառավարության համար, և եթե հնարավոր լինի հետևել այս խորհրդին, հաստատ կարելի է հասնել այնպիսի բարձունքների, ինչպիսի բարձունքների հասավ երազող 12–ամյա երեխան:
