«Գի­տե՞ն, որ այս­տեղ ապ­րող կա». վեր­ջին շեն­քի բնա­կիչ­նե­րը, կամ մոտ՝ սահ­մա­նին, բայց հե­ռու՝ ուշադ­րու­թյու­նից. «Փաստ»

«Փաստ» օրաթերթը գրում է.

Երբ գորգերի լվացման արարողության համար շուրջ 5 միլիոն դրամ էր ծախսվում, իսկ քաղաքացու օրը նշելու համար՝ 124, կամ հասարակությունը քննարկում էր հերթական պարգևավճարների «թոփ» թեման, Տավուշի մարզի սահմանամերձ Կայան ավանի վերջին շենքի բնակչի մտքում այլ հարցեր էին: Վերջին շենքի բնակիչը, որի պատուհանից պարզ երևում էր սահմանը չհատելու նախազգուշացնող «STOP» նշանը, մտածում էր խմելու ջրի, ձմռանը տաքանալու ու գոնե նվազագույն պայմաններ ունենալու մասին:

Կայանը 200 մետր է հեռու հայ-ադրբեջանական սահմանից: Հենց այս հատվածից են կողմերն իրականացնում գերիների փոխանակման գործընթացը՝ Կարմիր խաչի միջազգային գրասենյակի ներկայացուցիչների գլխավորությամբ:

39-ամյա Մարինե Ղազախյանը, որն արդեն 22 տարի է, ինչ ապրում է Կայանում, չորս երեխաների մայր է: Ընտանիքի եկամտի աղբյուրը ամուսնու արտագնա աշխատանքն ու նպաստն է, որն ընդամենը օրվա գոյությունը պահպանելուն է բավականացնում: Նույն իրավիճակում են շենքի մյուս ընտանիքները՝ մի քիչ ավել, մի քիչ պակաս հոգսերով:

«Մեզ հաշվի չեն առնում: Համայնքի ղեկավարին շատ ենք բողոքել, մարզպետարանին՝ ևս: Արդեն քանի անգամ մարզպետ փոխվեց, բայց ոչ մի անգամ չեն հետաքրքրվում մեզանով: Թե՛ բանավոր, թե՛ գրավոր ենք ասել, դիմում էլ ենք գրել ու ներկայացրել, բայց ոչ մի բան: Երբ խոսում ենք, ասում են՝ բյուջեում գումար չկա… Բայց ինչպե՞ս կլինի… Երբ անցած տարի դեկտեմբերի 31-ին վարչապետն էկավ, իրեն էլ նամակ հանձնեցինք, բանավոր էլ ասացինք: Նա ամեն ինչից տեղյակ է, բայց… Էլի ոչ մի բան: Կարծես չեն էլ հաշվի առնում, որ այստեղ ապրող կա»,պատմում է Մարինեն ու հրավիրում տուն՝ ցույց տալով տան ոչ բարվոք պայմանները, կախված տանիքն ու կիսաքանդ պատերը:

Կայանի հիմնական խնդիրը խմելու ջրի, գազի ու կոյուղու բացակայությունն է: Կայան ավանի վերջին շենքի բնակիչներից է նաև 80-ամյա Գենյա Մնացականյանը:

«Շենքից արդեն երկու ընտանիք գնացել է… Արսենը, Ջիվանը»,-թվարկում է Գենյա տատն ու ասում՝ գոնե գազ լիներ…

«Ստիպված բալոնով գազ ենք օգտագործում, ով հնարավորություն ունի՝ 120 հազար դրամով փետ է առնում: Ես 38 հազար թոշակ եմ ստանում ու դեղերին եմ տալիս: Ես դրանով դե՞ղ, հա՞ց, թե՞ փետ առնեմ: Փաշինյանին էլ եմ ասել, կռիշ չկա, գնդակոծել են…  Մեր պատճառով չի, որ էս վիճակնա, մենք չենք կարող այդքանը սարքենք, գազն ու ջուրը քաշենք, կոյուղի սարքենք: Նախկին մարզպետին բողոքեցինք՝ կա ոչ, երկրորդին բողոքեցինք՝ կա ոչ:

Նիկոլ Փաշինյանը եկավ, ես՝ մեծ կնիկ, գնացի խնդրեցի, բայց ոչ մեկը հաշվի չառավ: Սահմանին՝ ամենավերջին շենքում ենք, բայց ո՞վ գիտի՝ գիտե՞ն, որ այստեղ ապրող կա, թե՞ չէ: Պատկերացրեք, խմելու ջուր չկա, ի՞նչ վիճակ կլինի»,-ասաց նա՝ շեշտելով, որ արդեն 6-7 տարի է՝ նույն վիճակն է:

«Շատերն են եկել, գնացել, հետո խոստումներ են եղել… Եկել են, նկարել ու գնացել… Դե, դուք էլ ձեր գործն եք անում, ձեր պարտականությունն է, ձեր ձեռքին ոչինչ չկա… Բայց թող իմանան՝ ժողովրդի վիճակը էս է: Էն գյուղերը տեսնում ես՝ իրենցն է, որ կրակեն, այստեղ վերացնում են…

Շատա եղել, որ եկել են, տարհանել, բայց ես չեմ կարողացել գնամ…Ո՞նց գնանք, սաղս գնանք, որ թուրքերը գան Իջևան հասնե՞ն: Հիմա որ գնայինք, թուրքերը կհասնեին ստեղ»,-ասում է Գենյա տատն ու իր խոսքն ուղղելով ներկայիս իշխանությանը՝ նշում.

«Թող գան, տեսնեն, իրենք մեր տեղը կարո՞ղ են ապրել»: Նշենք, որ լրագրողական այցի շրջանակում, ի թիվս այլ հարցերի, առիթ եղավ Տավուշի մարզպետարանում Կայանի խնդիրների ու հնարավոր լուծումների մասին ևս խոսել: Լրագրողների հետ զրույցում Տավուշի մարզպետը խոստացավ այնպես անել, որ Կայանի վերջին շենքի համար հատուկ ծրագիր ունենան, ինչպես նաև այս տարվա տնտեսած միջոցների հաշվին շենքում որոշակի փոփոխություն կանեն:

Ամեն դեպքում, հուսանք, որ Կայանի բնակիչների խնդիրներն այնքան կլուծվեն, որ նրանց համար «բյուջեում փող չկա» արտահայտությունն ականջ չի ծակի: Իսկ եթե անգամ սկսեն մտածել քաղաքացու օրվա 124, գորգեր լվանալու շուրջ 5 միլիոնի ծախսերի կամ աստղաբաշխական պարգևավճարների մասին, ապա քննարկեն դրանք Երևանի սրճարաններից մեկում նստած քաղաքացու պես՝ որպես զուտ «թոփ» թեմա», առանց հիշելու բալոնով գազի, փայտի ու «մի կանեստր ջուր» ունենալու փափագի մասին:

Նյութը պատրաստվել է «Հանուն հավասար իրավունքների» ՀԿ-ի կողմից կազմակերպված «Լրագրողական ցանց, միջհամայնքային մեդիատուր» ծրագրի շրջանակներում։