«Զգույշ և զգոն պետք է լինենք». Թուրքիայի ախորժակը, Սիրիայում առկա ռազմական գործողություններն ու տարածաշրջանը. «Փաստ»
Интервью«Փաստ» օրաթերթը գրում է
Սիրիայի հյուսիսում տեղի ունեցող ռազմական գործողությունները, ըստ ռազմական փորձագետ Կարեն Հովհաննիսյանի, վտանգավոր են ամբողջ տարածաշրջանի համար: Նա մի քանի խնդիր է մատնանշում, որոնց նկատմամբ Հայաստանը պետք է զգոն լինի:
«Ըստ էության, Թուրքիան դեռ մեկ տարի առաջ էր հայտարարել, որ մտադիր է իր սահմանային հատվածում Սիրիայի կողմից անվտանգության գոտի ստեղծել:
Այդ մտադրությունը պայմանավորել էին այն հանգամանքով, որ քրդական բանվորական կուսակցության (PKK) զինյալները, որոնք Թուրքիայի կողմից ահաբեկչական կառույց են համարվում, քրդաբնակ հատվածում ակտիվ գործունեություն են իրականացնում: 2018թ. դեկտեմբերի վերջին, ըստ էության, ԱՄՆ-ը Թուրքիայի համար կանաչ լույս վառեց՝ նշված տարածքում անվտանգության գոտու ստեղծման համար. հայտարարեց, որ իր զորքերն այդ տարածքից դուրս է բերելու:
Այդուհանդերձ, մինչև 2019թ. հոկտեմբերի սկիզբն այդ գործողությունները տեղի չէին ունենում: Իսկ Թրամփի վերջին հայտարարությունից հետո ԱՄՆ-ն արդեն ամբողջովին կանաչ լույս վառեց Թուրքիա համար, որը սկսեց իր լայնածավալ գործողությունները:
Թուրքիան այդ գործողությունների անունը դրեց «խաղաղության գարուն», սակայն միջազգային կառույցները դրանք անվանեցին ռազմական էսկալացիա՝ կոչ անելով Թուրքիային դադարեցնել այն»,«Փաստի» հետ զրույցում ասաց Կ. Հովհաննիսյանը՝ նշելով, որ ռմբակոծվում են ոչ միայն PKK-ի թաքստոցները, այլ ուղիղ բնակավայրերը, որի հետևանքով արդեն քաղաքացիական զոհեր կա:
Թուրքական բանակը ռմբակոծում է նաև այն բնակավայրերը, որոնք հայաբնակ են: Իսկ որքանո՞վ է համարժեք ՀՀ ԱԳՆ արձագանքը տեղի ունեցողին՝ Կ. Հովհաննիսյանը նկատում է.
«Շատ թույլ է արձագանքը:
Ես կորակեի այն արձագանք՝ ընդամենը արձագանքի համար, այնինչ հայտարարությունը պետք է ուղղված չլիներ միայն գործողությունները դադարեցնելուն: Կոնկրետ դեպքերով պետք է փաստարկվեր, կոնկրետ դեպքերով պետք է միջազգային կառույցներին դիմեին, որպեսզի կարողանային հայաբնակ Քամիշլոյում գտնվող հայերին գոնե մարդասիրական միջանցքների միջոցով դուրս բերել այնտեղից»:
Մեր զրուցակիցը կապի մեջ է այնտեղի հայերի հետ.
«Ասում են՝ հնարավոր չէ քաղաքից դուրս գալ, քանի որ քրդերի կողմից չվերահսկվող տարածքներում իրենց են սպասում «Մուհամեդի բանակի» զինյալները, այսինքն, նրանք, ովքեր վայելում են թուրքական բանակի աջակցությունը»; Ինչ վերաբերում է վերոնշյալ գործողությունների ազդեցությանն ընդհանուր տարածաշրջանային իրավիճակին, Կարեն Հովհաննիսյանը նախ շեշտեց, որ ռազմական գործողություններն այդքան էլ հեռու չեն մեզանից:
«Մեր տարածաշրջանը, ընդհանուր առմամբ, գտնվում է մի այնպիսի իրավիճակում, որտեղ առկա են սառեցված, կիսասառեցված, նոր ստեղծվող հակամարտություններ:
Վերոնշյալ գործողությունները վտանգավոր են նրանով, որ կարող են նախադեպային լինել մնացած, մասշտաբային առումով ոչ այդքան մեծ հակամարտությունների վերսկսման համար:
Այդ հակամարտություններն իրենց հերթին կարող են կործանիչ լինել ոչ միայն տվյալ հակամարտության կողմ հանդիսացող երկրների, այլև տարածաշրջանի աշխարհագրական տեսքի համար:
Մեծ հաշվով, եթե Թուրքիան այս ռազմական գործողությունները մարսի, ապա այդ երկրի ախորժակը մեծանալու է, և հայացքն արդեն նետելու է մնացած բոլոր հարևանների կողմը:
Իսկ հարևանների տարածքներում անպայման գտնելու է իր պատճառը, այն է ահաբեկչական խմբավորումներ, ինչի միջոցով էլ փորձելու է որևէ գործողություն իրականացնել»,-նշեց մեր զրուցակիցը: Հաշվի առնելով տարիներ առաջ Թուրքիայի կողմից արված մի շարք հայտարարություններ՝ Կ. Հովհաննիսյանը նկատեց, որ այսօր ևս Թուրքիան սպասում է հարմար պահի, որ որևէ մեղադրանք հնչեցնի Հայաստանին:
«Սպասում է այդ պահին, որ պարարտ հող ստեղծի նաև իր հետագա հայտարարությունների համար, որ ախորժակը նաև այստեղ բավարարի: Մենք շատ զգույշ և զգոն պետք է լինենք:
Ուշադիր պետք է հետևենք Հայաստանին վերաբերող՝ Թուրքիայի ցանկացած հայտարարության, որոնց պետք է տանք արժանավայել պատասխան:
Եվ, ընդհանրապես, պետք է կարողանանք վեր կանգնել մեր քաղաքական տարբեր տարաձայնություններից և արտաքին քաղաքականության հարցում լինենք միակամ ու միասնական, ինչը կօգնի դիմակայել մեր տարածաշրջանում կատարվող գործողություններին:
Որքան էլ մենք փորձենք այդ գործողություններից հեռու փախչել, միևնույն է, դրանք կապ ունեն մեզ հետ:
Վերջիվերջո, չմոռանանք, որ Թուրքիան համարվում է Ադրբեջանի գլխավոր դաշնակիցը և, հնարավոր է, որ փորձի Ադրբեջանի ձեռքով շագանակներ հանել կրակից:
Այսինքն, միջնորդավորված որևէ ռազմական գործողություններ սկսի: Այնպես որ, արտաքին քաղաքականության մեջ մենք պետք է հաստատակամ լինենք»,-եզրափակեց մեր զրուցակիցը:
Մանրամասները՝ «Փաստ» օրաթերթի այսօրվա համարում
