«Շատ հարցերում արհեստական սադրանքեր են ստեղծվում,ու երբեմն սադրանքին ընդառաջ ենք գնում»․ «Փաստ»
Интервью
«Փաստ» օրաթերթը գրում է
«Արվեստը սահմաններ չունի» հասկացությունը հաճախ սխալ է ընկալվում: Մշակութաբան, հրապարակախոս Կարինե Հակոբյանի դիտարկմամբ՝ իրականում արվեստագետը պետք է ազատ լինի: «Իսկ «արվեստը պետք է ազատ լինի» ու «արվեստագետը պետք է ազատ լինի» ասվածները տարբեր բաներ են:
Առհասարակ, ցանկացած համակարգ ունի իր սահմանը, իսկ եթե չունի, այն վերանում է: Երբ մենք հիմա բացարձակ ազատության մասին ենք խոսում ու վերացնում ենք սահմանները, մենք արդեն անցնում ենք այն մյուս սահմանը, որտեղ գործ ունենք ոչ թե արվեստի, այլ հակաարվեստի հետ, ինչը շատ վտանգավոր է:
Այն մարդկությանը հետ է տանում, իրականում քաղաքակրթությունից հետ քայլ է:
Հիմա զուգահեռաբար մշակութային հեղափոխության մասին է խոսվում: Սրանք իրականում ամբողջովին սխալ ու չափազանց վտանգավոր սահմանումներ են, որովհետև մեզ պետք է ոչ թե մշակութային, այլ մտածողության հեղափոխություն:
Ինչ վերաբերում է մշակույթին, ապա առաջին հերթին մեզ անհրաժեշտ է պահպանել և ճանաչել մեր մշակույթը, որովհետև մշակույթը հենց ազգն է, իսկ մենք մեզ չենք ճանաչում: Ազգային ինքնաճանաչողության մեծ բաց կա:
Եվ փոխանակ մեր պետական կառույցներն այդ ուղղությամբ մտածեն, այդ խնդիրները լուծեն, ամեն ինչ հակառակ ուղղությամբ է գնում, ինչը քայքայում է մեր նորաստեղծ, դեռևս չամրացած ազգային ժողովրդավարական պետությունը»,- «Փաստի» հետ զրույցում ասաց Կ. Հակոբյանը:
Մեր զրուցակցի խոսքով, ամբողջ արևմտյան քաղաքակրթությունն է այսօր սխալ ուղի ընտրել.
«Երկու մաս կա. մի մասն առաջադեմ է, խնդիրները հասկանում է, տեսնում է վտանգները, մյուս մասը, թեև փոքրաթիվ է, բայց իր ձեռքում կուտակված է ֆինանսական կապիտալ, որով և տանում է իր գիծը: Աշխարհը ղեկավարվում է հենց այդ ֆինանսական կապիտալով, և այդ փոքր մասն աշխարհը ղեկավարում է այդ ուղղությամբ:
Մենք, կարծես, կանգնած ենք ոտնատակ գնալու վտանգի առաջ, որովհետև շատ փոքր ենք: Եթե մեծ պետությունները կկարողանան դիմակայել, մենք փոքր ենք:
Սա է պատճառը, որ հասարակության մեջ տագնապ կա: Բոլոր բողոքների հիմքում այն զգացողությունն է, որ եկել, հասել են մեր մշակույթին և ընտանիքին, որը պետության հիմքն է»:
Մեր զրուցակիցը շեշտեց՝ բացարձակ ազատություն գոյություն չունի.
«Բացարձակ ազատությունը քայքայում է ամեն ինչ:
Դաշտը պետք է կարգավորվի արվեստի առողջ քննադատության միջոցով, արվեստաբանության միջոցով, ինչի համար պայմաններ են պետք:
Նախարարությունը, հեռուստաընկերությունները, լրատվամիջոցները պետք է նպաստեն այդ նպատակին հասնելու համար: Հիմա անհասկանալի է, թե որն է նպատակը:
Չէ՞ որ մենք անկախություն ձեռք բերեցինք մեր ազգային ինքնությունը պահպանելու, զարգացնելու համար»:
Կ. Հակոբյանը անընդունելի է համարում անհանդուրժողականության դրսևորումները, բայց այլ խնդիր է տեսնում.
«Ես տպավորությունն ունեմ, որ նպատակը հենց բողոքի այդպիսի ակցիաներն են, որ աղմուկն ավելի շատ լինի: Եթե անտեսվի, իրենք իրենց նպատակին չեն հասնի, բայց դա հնարավոր չէ անտեսել: Եվ ամեն ինչ, կարծես, իր սցենարով գնում է:
Մենք այն ժողովուրդն ենք, որը նոր արժեքների կարիք չունի, մենք նախ մեր արժեքները պետք է կարողանանք պահպանել:
Ինքնաճանաչողության հարց կա: Զուգահեռ, իհարկե, արվեստը չի կարող չլինել ժամանակակից, բայց այն, ինչ տեղի է ունենում, առնչություն չունի արվեստի հետ՝ հակաարվեստ է:
Իսկ հակաարվեստը տանում է հակամշակույթի, իսկ հակամշակույթը՝ ազգի ու պետության քայքայման: Շատ հարցերում, կարծես, արհեստական սադրանքներ են ստեղծվում ու, ցավոք, մենք երբեմն գնում ենք այդ սադրանքին ընդառաջ»:
Հաշվի առնելով աղմուկ հանած որոշ նախագծերի ֆինանսավորումները՝ Կարինե Հակոբյանը շեշտեց, որ քաղաքացու հարկերով ֆինանսավորվող պետական հաստատությունը պարտավոր է հասարակության պահանջարկն ի կատար ածել.
«Ակնհայտ է, որ որոշ ուղղություններով իրականացվող ֆինանսավորումները հասարակության մեծամասնության պահանջարկը չեն: Եվ, փաստորեն, նախարարության գործողությունների և հասարակության պահանջների միջև հակադրություն կա, ինչն անթույլատրելի է»:
Նա հավելեց, որ հանդուրժողականությունը երկկողմ հասկացություն է, իսկ այս մթնոլորտի պատասխանատուն իշխանությունն է:
«Մեկ անգամ ևս շեշտեմ, որ ակնհայտ սադրանքի տպավորություն է ստեղծվում: Հասարակությանը անընդհատ սադրում են, որ ինչ-որ քայլերի գնա ու լինի տպավորություն, թե անհանդուրժող են, կոպիտ, բռնություն են գործադրում:
Հասարակության համերաշխության պատասխանատուն պետական իշխանությունն է, որովհետև իշխանությունն է մշակում այն քաղաքականությունը, որով առաջնորդվում են հեռուստաընկերությունները, կուսակցությունները, ՀԿ-ները և այլն:
Ինչպես ընտանիքում ծնողներն են տան մթնոլորտը ձևավորում, այդպես էլ իշխանությունն է սոցիալական համերաշխության երաշխավորն ու պատասխանատուն»,-եզրափակեց մեր զրուցակիցը:
Մանրամասները՝ «Փաստ» օրաթերթի այսօրվա համարում
