ՊԱՏՄՈՒԹՅԱՆ ԱՅՍ ՕՐԸ (12 ՆՈՅԵՄԲԵՐԻ)․ Հրդեհ է բռնկվել Երև­ա­նի «Նա­ի­րիտի» տա­րած­քում

ՏՈՆԵՐ

Թոքաբորբի դեմ պայքարի համաշխարհային օր, Չինաստան՝ Սուն Յաթ-Սենի ծննդյան օր:

ՀԱՅ-ՀԱՅԱՍՏԱՆ

1895– Արևմտյան Հայաստանի Սեբաստիա քաղաքում տեղի են ունեցել հայ բնակչության զանգվածային ջարդեր: 

1895– ծնվել է կինոյի և թատրոնի մեծագույն դերասան Հրաչյա Ներսիսյանը: 

1899 –ծնվել է հայազգի մանրէաբան և կենսաքիմիկոս Հովհաննես Հեքելեկյանը: 

1920- հայ-թուրքական պատերազմի ընթացքում թուրքերը գրավել են Ագին կայարանը և միաժամանակ հարված հասցրել Իգդիր քաղաքի շրջանում, իսկ հայկական զորքը և բնակչությունը սկսել է էվակուացվել Սուրմալուի նահանգից և Արաքսի վրայով տեղափոխվել Էջմիածին: 

1923 –ծնվել է նկարչուհի Արփենիկ Ղափանցյանը: 

1933 – ծնվել է խորհրդային և հայկական պետական գործիչ Վլադիմիր Մովսիսյանը: 1936 – ծնվել է խորհրդահայ ֆիզիկոս Վոլոդյա Սարդարյանը: 

1938 – ծնվել է քանդակագործ Վիլյամ Պետրոսյանը: 

1941 – ծնվել է մաթեմատիկոս և աստղագետ Նորայր Ենգիբարյանը: 

1946– ծնվել է քաղաքական և պետական գործիչ, դիվանագետ, Լեռնային Ղարաբաղի առաջին վարչապետ Օլեգ Եսայանը: 

1971 – ծնվել է քանդակագործ Հայկ Թոքմաջյանը: 

1981- հայկական «Օռլի» կազմակերպությունը (այդպես է կոչվել ի պատիվ «Օռլի» օդանավակայանում Մոնթե Մելքոնյանի ձերբակալման, որին մեղադրել են փաստաթղթեր կեղծելու մեջ) Բեյրութում գտնվող երեք ֆրանսիական կազմակերպություններում պայթյուններ է իրականացրել (տուժողներ չեն եղել) և պահանջել Ֆրանսիայից՝ ազատ արձակել Մոնթե Մելքոնյանին:

1993-ՄԱԿ-ի Անվտանգության խորհուրդը ընդունել է 884-րդ բանաձևը, որտեղ պահանջում է հայկական ուժերին դուրս բերել Զանգելանի, Հորադիզի և այլ գրավյալ տարածքներից: 

2003- Հայաստանի օդային տարածքում ռուսաստանյան «ՄիԳ-29» ռազմական ինքնաթիռը ուսումնամարզական թռիչքի ժամանակ վթարվել է, զոհվել է օդաչու Կոնստանտին Կարդաշը։ 

2005 –վախճանվել է ազգագրագետ և դիվանագետ Յուրի Մկրտումյանը: 

2006- գիշերը հրդեհ է բռնկվել Երևանի «Նաիրիտ» գործարանի տարածքում: Դեպքի վայր ժամանած հրշեջներին հաջողվել է մարել հրդեհը, այլապես, ըստ մասնագետների, այն կարող էր բերել բնապահպանական աղետի: 

2009-Հայաստանում արձանագրվել է «խոզի գրիպով» հիվանդացության ևս 5 դեպք, որով վարակվածների թիվը հասել է 11-ի: 

2009-վախճանվել է հայազգի նկարիչ և գրող Վահրիճ Բախչանյանը: 2010-Երևանի «Նաիրիտ» գործարանի հարյուրավոր աշխատակիցներ գործարանից երթով հասել են Հայաստանի նախագահի նստավայր` պահանջելով վճարել չորս ամսվա աշխատավարձը:

2013-Հայաստանի Ազգային ժողովը Իշխան Զաքարյանին ընտրել է Վերահսկիչ պալատի նախագահ։ 

2014- Արցախի արևել յան հատվածում ուսումնավարժական թռիչքի ժամանակ ադրբեջանական զինված ուժերի կողմից հրադադարի ռեժիմի խախտման հետևանքով խոցվել է պաշտպանության բանակի օդուժի Մի-24 հարվածային ուղղաթիռը։ Անձնակազմի բոլոր երեք անդամները զոհվել են։

ԱՇԽԱՐՀ

1035 – վախճանվել է Անգլիայի, Դանիայի և Նորվեգիայի թագավոր Կնուդ 1-ին Մեծը: 

1784 — Օքսֆորդում օդ է բարձրացել շարլ յեն (ջրածնով լցված օդապարիկ), իսկ օդ բարձրացած Ջեյմս Սադլերը դարձել է Բրիտանիայի առաջին օդաչուն: 

1833 –ծնվել է ռուս կոմպոզիտոր և քիմիկոս Ալեքսանդր Բորոդինը: 

1840 – ծնվել է ֆրանսիացի քանդակագործ և գրաֆիկ, 19-րդ դարի ամենաականավոր քանդակագործներից մեկը՝ Օգյուստ Ռոդենը: 

1847 -Էդինբուրգի համալսարանում Ջեյմս Սիմպսոնը ցուցադրել է աշխարհում առաջին անզգայացումը քլորոֆորմով: 

1860 —ստեղծվել է ԱՄՆ-ի առաջին գաղտնի ծառայությունը, որի գործը ի սկզբանե եղել է պայքարը դրամանենգության դեմ: 

1888 —ֆրանսիական Լիլ քաղաքում տպագրիչների տոնի ժամանակ բանվորների երգչախբի կողմից առաջին անգամ հնչել է «Ինտերնացիոնալը»: 

1903 – վախճանվել է ֆրանսիացի նկարիչ Կամիլ Պիսսարոն: 

1906 —բրազիլացի օդաչու և գյուտարար Ալբերտո Սանթոս-Դյումոնը Փարիզում առաջին անգամ Եվրոպայում իրականացրել է կառավարվող թռիչք աէրոպլանով։

1918 - Ավստրիան դարձել է հանրապետություն: 

1923– ընդունվել է ԽՍՀՄ պետական դրոշը: 

1927 - Լև Տրոցկին հեռացվել է Խորհրդային Միության կոմունիստական կուսակցության շարքերից: 1929 – ծնվել է ամերիկացի դերասանուհի և երգչուհի Գրեյս Քելլին: 

1933-առաջին անգամ լուսանկարվել է ենթադրյալ Լոխ-Նեսի հրեշը: 

1934 – ծնվել է ամերիկացի հանրահայտ հանցագործ Չարլզ Մենսոնը:

 1935– ծնվել է ռուս հայտնի դերասանուհի Լյուդմիլա Գուրչենկոն: 

1939 – ծնվել է սլովակ օպերային երգչուհի, սոպրանո Լուցիա Պոպպը: 

1942– սկսվել է Գուադալկանալի ծովամարտը, որը Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի ամենանշանավոր մարտերից մեկն է: 

1948 – ծնվել է Իրանի նախագահ Հասան Ռոհանին: 

1965– Մայամիից դուրս գալուց հետո ամերիկյան SS Yarmouth Castle նավը վառվել և խորտակվել է, զոհվել է 92 մարդ, ևս 400-ը ստացել են լուրջ այրվածքներ: 

1970– Պակիստանի Բենգալիա նահանգում տեղի ունեցած Բհոլա արևադարձային փոթորիկի հետևանքով տարբեր տվյալներով զոհվել է 300 000-500 000 մարդ: 

1982- Յուրի Անդրոպովը դարձել է Խորհրդային Միության կոմունիստական կուսակցության գլխավոր քարտուղար: 

1995 —սերբերը համաձայնել են իրենց կողմից վերահսկվող վերջին խորվաթական շրջանը՝ Արևել յան Սլովենիան, հանձնել Խորվաթիային: 

1999 —ժայթքել է էկվադորում գտնվող Թունգուրախուա հրաբուխը:

Կամո Խաչիկյան