Բացի նոր ճանապարհների տնտեսական էֆեկտից, կառավարությունը չի մոռանում նաև PR բաղադրիչի կարևորության մասին
Международные новостиrussian.eurasianet.org-ը «Հայաստանը հույս ունի, որ նոր ճանապարհները կբերեն բարգավաճում» վերնագրով հոդվածում գրում է, որ Հայաստանի նոր կառավարությունը առաջնահերթ ուշադրություն է դարձնում երկրի գլխավոր մայրուղիների շինարարությանը:
Թբիլիսիում ասպիրանտուրայում սովորող Արփի Գաբրիելյանը հաճախ է երթուղային տաքսիներով ուղևորվում Երևանից Թբիլիսի:
Ըստ նրա նկարագրության, ճանապարհի այն ժամանակվա վիճակը, հատկապես Վրաստանի հետ սահմանի հարավում գտնվող հայկական հատվածը «սարսափ» էր, և «մեքենան անընդհատ ցնցվում ու ճոճվում էր, և ամեն անգամ հաջորդ ուղևորությունը կատարելիս ինքը զայրացած էր՝ ինչու է միջազգային մայրուղին գտնվում այդ վիճակում»:
Հունվարին Թբիլիսի վերադառնալիս Գաբրիել յանը հաճելիորեն զարմացել է: Ճանապարհը, որը նախկինում ավելի շատ փոսեր ուներ, քան ասֆալտ, այժմ հարթ է:
Ըստ նրա, ներկայիս ճանապարհի համեմատությունը նախկինի հետ «երկինք ու գետին» է: «Նոր Հայաստանում» կատարված բոլոր փոփոխություններից առավել ուշագրավը, թերևս, նոր ճանապարհներն են: Երկար տարիներ երկրի մայրուղիները գտնվել են աղետալի վիճակում, նույնիսկ տեղական չափանիշներով:
Իշխանությունները չեն ձգտել իրավիճակը բարելավել, իրական քայլեր չեն ձեռնարկվել, և եթե անգամ միջոցներ հատկացվել են, դրանք պարզապես թալանվել են: Նորերը, իշխանության գալով 2018 թվականի գարնանը, մայրուղիների վերանորոգումը դարձրել են առաջնահերթություն:
Ճանապարհաշինության համար պատասխանատու գերատեսչությունից՝ տարածքային կառավարման և ենթակառուցվածքների նախարարությունից Eurasianet.org- ին հայտնել են, որ 2019 թվականին 285 միլիարդ դրամի (60 միլիոն դոլար) արժողությամբ 335 կիլոմետր ճանապարհ է վերանորոգվել:
2020 թվականին նախարարությունը ակնկալում է վերանորոգել ևս 500 կիլոմետր ճանապարհ: Ըստ տարածքային կառավարման նախարարի տեղակալ Բագրատ Բադալ յանի, «ճանապարհները երկրի զարկերակներն են, և դրանք ուղղակիորեն կապված են պետության տնտեսական զարգացման հետ»:
Դեկտեմբերին վարչապետ Նիկոլ Փաշինյանը Ֆեյսբուքում գրել էր, որ անցել է Երևան-Թբիլիսի մայրուղու նոր հատվածով, և հիշել, որ 2018 թվականին վարորդները հրաժարվում էին Վրաստանից զբոսաշրջիկներ տեղափոխել Հայաստան՝ անմխիթար ճանապարհների պատճառով:
Ըստ Փաշինյանի, ինքը «դրանից ամաչել» է, իսկ ներկայումս այդ ճանապարհը գտնվում է գերազանց վիճակում: Երևան-Թբիլիսի երթուղային միկրոավտոբուսի վարորդ Ալեք Ասատրյանը ևս շատ գոհ է:
Ըստ նրա, «նախկինում ուղևորությունը տևել է հինգ ու կես, կամ անգամ վեց ժամ, իսկ այժմ՝ ընդամենը չորս ժամ, բացի դա, ուղևորության ժամանակը էլ ավելի կկրճատվի սահմանի մոտ ճանապարհի վերանորոգման ավարտից հետո»:
Հաջորդը հերթում ևս մեկ միջպետական զարկերակ է, որը Երևանը կապում է հարավային հարևանի` Իրանի հետ: Այդ մայրուղին պետք է վերանորոգվեր Հյուսիս-հարավ ճանապարհային միջանցքի ծրագրի շրջանակներում, որին աջակցում են միջազգային ֆինանսական կառույցները, և որը սկսվել է դեռևս 2012 թվականին:
Ըստ պլանի, վերանորոգումը պետք է արդեն ավարտված լիներ, բայց իրականում 550 կիլոմետրից ընդամենը 31 կիլոմետրն է ծածկված նոր ասֆալտով:
Իրավապահ մարմիններն արդեն իսկ իրականացնում են հետաքննություն այդ նախագծի իրականացման ընթացքում տեղի ունեցած մասշտաբային կոռուպցիայի վերաբերյալ: Ըստ տարածքային կառավարման և ենթակառուցվածքների նախարարի տեղակալ Բադալ յանի, ներկայումս այդ նախագծի իրականացման համար նոր կապալառու է փնտրվում, և ընտրությունը պետք է կատարվի մինչև հաջորդ տարի:
Երկար տարիներ ձգված ճանապարհների վերանորոգման աշխատանքների պատճառով տուժածների թվում է Խաչիկյանների ընտանիքը Մեղրի քաղաքից, որը գտնվում է Իրանի հետ սահմանին: Նրանք ունեն պատմական տուն, որտեղ զբոսաշրջիկներին սենյակներ են վարձով տալիս: Կամ գոնե փորձում են դա անել: Ընտանիքի անդամներից մեկը՝ Շահանե Խաչիկյանը, Eurasianet.org- ին հայտնել է, որ քչերն են փորձում ավելի քան յոթ ժամ երթևեկելով՝ Երևանից հասնել Մեղրի:
Ըստ նրա, «համացանցում մարդիկ տեսնում են իրենց հյուրատունը և ցանկություն հայտնում այցելել, բայց ի վերջո հասնում են միայն մինչև Կապան կամ Գորիս»: Մեղրին Հայաստանի ամենահարավային կետում է, և այնտեղ տանող ճանապարհը անվերջանալի լեռնային շրջադարձեր է, հետևաբար, ըստ Շահանեի, «թունելը շատ օգտակար կլիներ»: Նոյեմբերին կառավարությունը Եվրամիությունից 1,7 միլիոն եվրո դրամաշնորհ է ստացել այդ ճանապարհի կառուցման նախագիծ կազմելու համար, իսկ ընդհանուր ճանապարհի արժեքը գնահատվում է 1 միլիարդ դոլար:
Ըստ Բադալ յանի, նախագիծը, շնորհիվ ութ կիլոմետրանոց թունելի, կնվազեցնի Սիսիան-Քաջարան քաղաքների միջև եղած հեռավորությունը՝ ներկա 120 կիլոմետրից հասցնելով 60 կիլոմետրի, իսկ թունելի կառուցումը կարժենա մոտավորապես 320 միլիոն դոլար:
Նախարարությունն ակնկալում է 50 միլիոն դոլար ԵՄ դրամաշնորհ ստանալ, ինչպես նաև վարկեր վերցնել եվրոպական բանկերից: Ըստ Բադալյանի, նախատեսվում է կառուցել ևս մեկ թունել Քաջարանից Ագարակ, և այդ երկու նախագծերն իսկական խթան կհանդիսանան Հյուսիս-հարավ ճանապարհի շինարարության համար: Նա նաև նշել է, որ երբ կառուցվի նոր մայրուղին, հնարավոր կլինի մեկ օրում Երևանից Մեղրի հասնել և վերադառնալ:
Բացի նոր ճանապարհների տնտեսական էֆեկտից, կառավարությունը չի մոռանում նաև PR բաղադրիչի կարևորության մասին: 2019 թվականի մարտին Փաշինյանը այցելել էր Արարատի մարզի Սիս քաղաք և խոստացել վերանորոգել գյուղի գլխավոր ճանապարհը:
Երկու ամիս անց «Ազատություն» ռադիոկայանը գյուղում նկարահանումներ է իրականացրել 10-ամյա տղայի՝ Սամվելի հետ, որը մտահոգել է վարչապետին:
Ըստ տղայի, «Նիկոլը խոստացել է, որ ճանապարհի կառուցումը կսկսվի անմիջապես, բայց չի արել դա»: Տղայի տեսանյութը դիտվող է դարձել հայկական սոցիալական ցանցերում, և ճանապարհը, ի վերջո, վերանորոգվել է:
Դեկտեմբերի սկզբին Փաշինյանը գնացել է այդ գյուղ նոր ճանապարհը բացելու և Սամվելի հետ հանդիպելու համար: Բայց տղան թերահավատ է եղել: Ըստ նրա, «ինքը չգիտի ասֆալտի հաստության մասին և այլն, ժամանակը ցույց կտա»:
