«Սթրեսակայուն ազգ ենք, հետևանքների մասին կարելի է խոսել տարեվերջին». «Փաստ»
Интервью«Փաստ» օրաթերթը գրում է
«Անհատը երկարատև արգելափակումների և սթրեսի մեջ չի կարող մնալ, որովհետև դա իր էությունն է, նա սիրում է ազատությունը»,-«Փաստի» հետ զրույցում ասում է հոգեբան Իրինա Ծատուրյանը՝ անդրադառնալով այն հարցին, որ, չնայած առկա արտակարգ դրությանը և սահմանափակումներին, մարդիկ շարունակում են ապրել իրենց բնականոն կյանքով:
Ծատուրյանի կարծիքով, առաջին օրերի զգոնությունը սկսեց կոտրվել այն ժամանակ, երբ կարծիքներ տարածվեցին, թե սա սովորական գրիպ է, վտանգավոր չէ և այլն: «Տեսեք, շատ երկրներ Մայիսի 9-ին տոնական միջոցառումներ չկազմակերպեցին, մինչդեռ Բելառուսում հակառակ պատկերն էր:
Եղան երկրներ, որոնք առհասարակ արտակարգ դրություն չհայտարարեցին: Տարատեսակ տեղեկատվություն ենք ստանում նաև մյուս երկրներից: Կամաց-կամաց աշխարհը հասկանում է, որ այս ամենն այնքան վտանգավոր չէ, որքան դրա մեջ ինչ-որ ուռճացված բան կա»,-նշում է հոգեբանը:
Նա ասում է՝ շատ մարդիկ ուղղակի չեն սիրում նորություններ դիտել, քանի որ այնտեղ շատ է բացասական տեղեկատվությունը: «Առանց այն էլ մեր կյանքը դրական չէ, հատկապես վերջին 30 տարիներին: Ամեն անգամ բացասական ինչ-որ բաներ լսել ու կարդալ մարդը չի ցանկանում:
Երկրորդ՝ ես չգիտեմ՝ մարդու իմունիտետն ինչի՞ց է ավելի շատ ընկնում՝ կորոնավիրուսի ենթադրվող վտանգներից, թե՞ սթրեսային, վախի, տագնապի մթնոլորտից: Մեր ազգն իր պատմության պատճառով եղել է տագնապներով լի, սա հերթական տագնապի փուլն է, ես չգիտեմ, թե մեր իմունիտետն ի՞նչն է ավելի շատ գցում՝ վիրո՞ւսը, թե՞ հիվանդանալու վախը: Այո, մենք պարտավոր ենք հետևել օրենքներին:
Բայց բոլորս՝ հատկապես լրատվամիջոցները, հոգեբանները պետք է ամեն ինչ անեն, որ ստեղծված իրավիճակի վերաբերյալ տեղեկատվությունը հնարավորինս սթրեսածին չլինի: Օրինակ՝ գիտենք, որ պետք է լվանալ ձեռքերը, որպեսզի դրանք մաքուր լինեն:
Բայց եթե մտածենք, թե քանի՞ միկրոբ կա ձեռքի վրա, ո՞ր օճառն է ավելի լավ սպանում դրանք... Հասկանո՞ւմ եք, թե սա ուր կարող է տանել»,-ընդգծում է հոգեբանը:
Նրա խոսքով՝ մտահոգիչ է նաև այն, որ այն մարդիկ, որոնք պահում են բոլոր կանոնները, սկսում են հակամարտել նրանց հետ, որոնք հակառակը՝ չեն հետևում կանոններին:
«Իմ այցելուներից մեկն ասում է՝ ինչո՞ւ ես պետք է տանը նստեմ, իսկ մյուսները հանգիստ զբոսնեն փողոցում: Այս վիճակը բերում է նրան, որ մարդկանց հարաբերություններն են սկսում վատանալ, նրանք սկսում են պառակտվել, հակամարտել, ինչը շատ տխուր է:
Բայց սրա հետ հոգեբանները որևէ բան անել չեն կարող, մեկին չեմ կարող ասել տանը նստիր, իսկ մյուսին՝ փողոց դուրս մի եկ: Ես ընդամենը կարող եմ այս փաստն արձանագրել»,- հավելում է Ծատուրյանը:
Շատերն են մտահոգություններ հայտնում՝ իսկ ի՞նչ կլինի, երբ մարդիկ ամբողջ թափով վերադառնան իրենց բնականոն կյանքին, արդյո՞ք շատերը չեն հայտնվի հոգեբանական ճգնաժամի մեջ: Հոգեբանն ընդգծում է՝ չի կարող այժմ որևէ կանխատեսում անել, թե մարդիկ այդ ժամանակ ինչպիսի հոգեվիճակում կլինեն:
«Մենք սթրեսակայուն ազգ ենք: Մենք այնքան դարդ ու ցավ ենք տեսել, որ աշխարհի կողմից «մեր վզին փաթաթված այս դարդը» մի տեսակ չենք ուզում լուրջ ընկալել, որովհետև դարդ ու ցավի, համբերության, վատ ապրելու, անընդհատ վատ բան սպասելու մեր բաժակը լիքը լցված է, էլ տեղ չկա: Մարդիկ նույն ձևով ապրում են:
Մարդիկ կա՛մ չեն ընկալում, կա՛մ չեն ուզում ընկալել այն, ինչ տեղի է ունենում: Տեսեք՝ մարտի վերջին սոցցանցի իմ էջում գրեցի, որ բոլոր նրանք, ովքեր հոգեբանական անվճար օգնության կարիք ունեն՝ կապված կորոնավիրուսից առաջացած խնդիրների հետ, կարող են դիմել ինձ: Ձեր կարծիքով քանի մարդ է ինձ դիմել:
Ոչ ոք ինձ չի դիմել այս հարցով: Բոլորը սկսեցին խոսել իրենց մտահոգող ամենօրյա խնդիրներից: Հետաքրքիր մի բան է նկատվում: Երբ երեխան ծնվում է, նրան ամենատարբեր պատվաստումներ են անում, որ նա չհիվանդանա:
Երևի մենք ազգովի ստացել ենք մեր պատվաստումը, որ շատ հարցեր այլևս ծանր չենք տանում, դիմակայում ենք դրանց: Բացի սա, մի շատ կարևոր դիտարկում: Սթրես ապրելուց կես տարի հետո միայն մարդկանց վրա կերևան դրա հետևանքները:
Միայն որոշ ժամանակ հետո մենք կհասկանանք՝ այս վիճակը ծա՞նր ենք տարել, թե՞ մեզ համար միևնույն էր»,-եզրափակում է Իրինա Ծատուրյանը:
Մանրամասները՝ «Փաստ» օրաթերթի այսօրվա համարում
