Թաթուլը միայն վերջին օրը հակառակորդի 5 տանկ է խոցել, 6-րդը չի հասցրել. իրեն «տանկ խփող Թաթուլ» էին ասում (տեսանյութ)
Թաթուլ Թովմասյանը պատվով երդվեց ու պատվով էլ պահեց երդումը. անձնվիրաբար ծառայեց հայրենիքին: Թաթուլը հայրենիքին նվիրեց իր սերը, անկատար երազանքներն ու...ինքն իրեն: Պատերազմից առաջ Թաթուլը զանգել է հորն ու զգուշացրել՝ պատերազմ է, գնում է կռվելու:
«Այդ օրը զանգեց, ասաց՝ պա՛պ, կռիվ եմ գնում, հրամանատարի հեռախոսից եմ զանգում, էլ չենք կարող խոսել, ասացի՝ զգույշ կլինես, տղաս: Թաթուլս ասաց՝ հիշում եմ, պա՛պ ջան, լավ հիշում եմ, որ ասում էիր՝ կա՛մ վահանով, կա՛մ վահանի վրա: Պատվով կռվեց տղաս, հետ եկավ…բայց վահանի վրա հետ եկավ». – պատմում է Թաթուլ Թովմասյանի հայրը՝ Վարդան Թովմասյանը:
Թեժ մարտերում 18-ամյա Թաթուլը մեկը մյուսի հետևից ոչնչացրել է հակառակորդի տանկերը: Իրեն «տանկ խփող Թաթուլ» էին ասում. միայն վերջին օրը 5 տանկ է խոցել: 6-րդը չի հասցրել: Կյանքի ու մահվան սահմանագծին Թաթուլը վճռական որոշում կայացրեց. զոհասեղանին դրեց իր կյանքը՝ փրկելով ընկերոջը: Թաթուլը զոհվել է սեպտեմբերի 29-ին: Առավոտյան:
Թաթուլի ավագ եղբայրը ծառայել ու հիմա էլ ծառայում է հայրենիքին. Սմբատը ռազմական բժիշկ է: Թաթուլի համար ավագ եղբայրը կամքի ու քաջության սիմվոլ էր: Սմբատն արձակուրդում է եղել, երբ պատերազմի լուրը տնից տուն է հասել: Առանց վարանելու հավաքվել է ու կրկին ճակատ մեկնել:
Թաթուլը սովորում էր Հայաստանի ազգային պոլիտեխնիկական համալսարանում: Ընտրել էր Ատոմային էներգետիկայի բաժինը: Բանակից պիտի վերադառնար ու աշխատեր: Մինչև զորակոչվելը հորն էր օգնում՝ գյուղատնտեսական գործերում, բայց հետաքրքրված էր մարքեթինգով: Երազում էր զորացրվելուց հետո գալ տուն ու բակում տեսնել իր նոր մեքենան:
«Բերեց մի գանձանակ դրեց սեղանին ու ասաց՝ պապ ջան, ձեռքիդ մանր գումարը կգցես մեջը, որ գամ, բացենք, ինձ մեքենա առնենք: Ես էլ ընթացքում ինչքան գումար ունենում էի, գցում էի: Արդեն մտածել էինք՝ ինչպես ենք էդ մեքենան բերելու բակում կանգնեցնենք ու անակնկալ անենք Թաթուլին». – պատմում է Թաթուլի հայրը:
Հայրը մտադիր է ավտոմեքենայի համար հավաքած գումարը վիրավոր զինծառայողների բուժմանը նվիրաբերել: Թաթուլի բարությունը պիտի շարունակվի նույնիսկ իրենից հետո:
Թաթուլը հոգատար զավակ էր, հոգատար եղբայր ու հոգատար ընկեր: Հոգատարությունը դրսևորվել է դեռ մանուկ հասակից: Բարություն էլ սահմաններ չէր ճանաչում: Դրսում շուն ու կատու տեսնելիս Թաթուլը երբեք անտարբեր չէր անցնում: Երբ պարկը ձեռքին տուն էր մտնում, տանն արդեն գիտեին՝ ընտանիքի նոր անդամներ են ավելանալու:
Կենսախինդ տղան սիրում էր համեղ ուտելիքներ, նաև համեղ պատրաստում էր: Եթե Թաթուլը խոհանոցում էր, ոչ ոք սոված չէր մնում:
«Գնում էր խոհանոց, ինչ-որ բան էր պատրաստում ու ստիպում էր, որ բոլորս ուտենք: Կապ չունի՝ սոված ենք, թե ոչ, կամ ուզում ենք ուտել, թե ոչ: Պիտի ուտեինք». – պատմում է Թաթուլի քույրը՝ Լիլիթը:
Հայրենասիրությունը Թաթուլի հոգում խոր արմատներ է գցել դեռ դպրոցական տարիներից: 3-րդ դասարանում Թաթուլը հայրենիքի մասին շարադրության մեջ գրել էր՝ թող բոլորս ապրենք խաղաղ: Հետո մի տառի փոփոխությամբ փոխել նաև նախադասության ամբողջ իմաստը. թող բոլո՛րը ապրեն խաղաղ:
Հիշեցնենք, որ սեպտեմբերի 27-ին Ադրբեջանի զինուժը լայնածավալ հարձակում է սկսել Արցախում՝ թիրախավորելով նաև խաղաղ բնակչությանը։
Հոկտեմբերի 16-ի դրությամբ Արցախի զինուժը խոցել է հակառակորդի՝ 16 ուղղաթիռ, 21 ինքնաթիռ, 181 անօդաչու թռչող սարք, 552 միավոր զրահատեխնիկա, հիմնականում տանկեր, 86 ավտոտրանսպորտ, 10 զրահափոխադրիչ, 4 «ՏՕՍ-1Ա» ծանր հրանետային համակարգ, 4 «Սմերչ» և 1 «Ուրագան» տիպի համազարկային կրակի ռեակտիվ կայանքներ:
Հակառակորդն ունի ավելի քան 5839 զոհ։ Հայկական կողմից, նախնական տվյալներով, կա 633 զոհ։ Ադրբեջանի զինված ուժերը թիրախավորել է նաև Արցախի և Հայաստանի Հանրապետության զինվորական և քաղաքացիական ենթակառուցվածքները, որի հետևանքով Գեղարքունիքում զոհվել է 2 քաղաքացիական անձ, Արցախում զոհվել է 33 քաղաքացիական անձ, վիրավորվել է 106 քաղաքացիական անձ, նախնական տվյալներով՝ լրջորեն վնասվել է ավելի քան 6700 մասնավոր սեփականության անշարժ գույք, ավելի քան 640 մեքենա, շուրջ 1110 ենթակառուցվածքային, հանրային և արտադրական նշանակության օբյեկտներ:
Ադրբեջանական զինուժի հրետակոծության հետևանքով վիրավորվել են ինչպես արտասահմանյան, այնպես էլ տեղական լրատվամիջոցների լրագրողներ։
Հայաստանում և Արցախում սեպտեմբերի 27-ին հայտարարվել է ռազմական դրություն։ Հոկտեմբերի 10-ի ժամը 12:00-ից ուժի մեջ է մտել հրադադարը, սակայն ադրբեջանական զինուժը հրադադարից հետո դիվերսիոն գործողություն է իրականացրել, նաև հրթիռակոծել խաղաղ բնակավայրեր Արցախում։
Մանրամասները՝ տեսանյութում
