Պտտվեցինք-պտտվեցինք ու նորից եկանք կանգնեցինք կոտրած տաշտակի առջև

Մեր զրուցակիցն է ԱԺ «Լուսավոր Հայաստան» խմբակցության պտգամավոր Աննա Կոստանյանը

Երեկ Ազգային ժողովն ընդունեց Ընտրական օրենսգրքի փոփոխությունները, որով վերացվեց ռեյտինգային ընտրակարգը և անցում կատարվեց փակ ցուցակներով պարզ համամասնական ընտրակարգի: Ի՞նչն է ձեզ մտահոգության առիթ տվել:

Մենք ունեինք 2,5-3 տարի ժամանակ, որպեսզի շատ հանգիստ ձևով ընտրական օրենսգիրքը փոփոխված տարբերակով բերեինք, ընդունեինք, ժամանակ ունենայինք ընտրությունները կազմակերպելու և անցկացնելու համար: Այդ ամենը չարվեց, հիմա վերջին վայրկյանին արվում են կցկտուր փոփոխություններ ընտրական օրենսգրքում, որոնք ինչ-որ տեղային լուծումներ են տալիս: Գլոբալ լուծումները, որոնց մասին մենք խոսում էինք, այդ փոփոխությունները մնացին օդում: Տեսեք, մի կողմից Ընտրական օրենսգիրքը դրվում է շրջանառության մեջ, միաժամանակ դիմել են Վենետիկի հանձնաժողով, որպեսզի կարծիք ստանան, և առանց այդ կարծիքն ստանալու, առանձին դրույթների մասով փոփոխություններ են արվում: Իսկ միգուցե խորհրդակցական այդ մարմնի կարծիքը հենց այդ դրույթների վերաբերյալ պետք է լիներ: Ինչ-որ կցկտուր, կիսատ-պռատ քայլեր են անում ընտրությունների շեմին, որով, իմ կարծիքով, քաղաքացիների աչքին թոզ են փչում: Ինձ համար, ամեն դեպքում, սա առողջ պրոցես չի: Իմ կարծիքով պետք էր սպասել գոնե Վենետիկի հանձնաժողովի կարծիքին, դրանից հետո նոր շրջանառության մեջ դնեին Ընտրական օրենսգրքի փոփոխությունները, բերեին, քվեարկեին, անցկացնեին, նոր կազմակերպեին ընտրությունները: Մյուս կողմից, պետք է հաշվի առնել, որ փաստորեն ժամկետ է նշանակվել՝ հունիսի 20-ը, և մինչև այդ ժամկետը դժվար թե հասցնեին և Վենետիկի հանձնաժողովի կարծիքն ստանային և փոփոխեին: Հետո հավելյալ ժամանակ էր պետք լինելու ընտրությունները կազմակերպելու համար: ԿԸՀ-ն կարծես թե կարծիք էր հայտնել, թե չեն կարողանա կազմակերպել: Այսինքն եթե կար նշանակված ժամկետ, կարծում եմ՝ այդ ժամկետին ընդառաջ այդ փոփոխությունները ժամանակավրեպ էին:

Ամեն դեպքում արդյոք ճիշտ չէ գնալ համամասնական ընտրակարգով՝ հաշվի առնելով, թե թաղային հեղինակություններն ինչպիսի տեղ էին զբաղեցնում տարածքային ցուցակներում և ինչքան ձայն էին հավաքում:

Ես հակված չեմ այդպես կարծելու, որովհետև ամեն դեպքում չմոռանանք, որ այս խորհրդարանը գործող Ընտրական օրենսգրքով է ընտրվել, և եթե այդ տրամաբանությամբ նայենք, ապա այս ԱԺ-ում ներկայացված ցանկացած պատգամավոր, որ ընտրվել է տարածքային ցուցակներով, կարող է թաղային հեղինակություն լինե՞լ: Ես հակված չեմ այդպես մտածել և թեկուզ իմ օրինակով կարող եմ ասել. Ես նաեւ ռեյտինգային ցուցակով եմ առաջադրվել, այսինքն կոնկրետ ընտրատարածքից, որտեղ շատ կամ քիչ, լավ կամ վատ փորձել եմ իրականացնել նաև ռեյտինգային քարոզարշավ: Հիմա թող որևէ հատկապես իշխանական պատգամավոր ասի, որ ինքը թաղային հեղինակություն է: Կարծում եմ՝ որևէ մեկն այսօր այդպիսի բան չի ասի: Այնպես որ, այստեղ ես ուղղակի մարդկանց կարևոր խնդիրներից շեղելու միտում եմ տեսնում:

Ի՞նչ կարծիք ունեք անցկացված հարցումների վերաբերյալ, որ 31,7 տոկոսը պատրաստ է քվեարկել «Իմ քայլին», երկրորդ տեղում Ռոբերտ Քոչարյանի թիմն է և այլն: Արժանահավա՞տ են արյդոք այս հարցման արդյունքները «Լուսավոր Հայաստանի» համար:

Այդ հարցումն իրականացվել է 801 մարդու շրջանակներում: Բացի այդ, հարցումներն իրականացվել են հեռախոսազանգերի միջոցով: Բնականաբար, դրանով հնարավոր չէ ամբողջ հանրապետության մասշտաբով պատկերացում կազմել, որովհետև նախ չգիտեմ, արդյոք թիրախային  խմբեր ընտրվել են, թե ոչ: Այո, ինչ-որ պատկերացում կարելի է կազմել, բայց ամբողջական վստահություն ունենալ, որ հենց այդպես էլ կլինի ընտրությունների արդյունքում, որ այդ պատկերն ամբողջությամբ արտացոլում է ողջ հասարակության դիրքորոշումը քաղաքական ուժերի և լիդերների վերաբերյալ, ես նման վստահություն չէի հայտնի:

Ինչպիսի՞ն են ձեր ակնկալիքներն ընտրություններից:

Մեր ակնկալիքները շատ են, որովհետև մենք չենք կտրվել մեր ընտրողից, մեր մարզային պատգամավորները միշտ աշխատել են տեղերում, և այս 2.5 տարի ժամանակահատվածում հաստատ մեր ընտրազանգվածն ավելի մեծացել է, քան ունեինք 2018-ին, որը 80 հազարից ավելի էր:

Ընտրական օրենսգրքից առաջ նաև Կուսակցությունների մասին օրենքն ընդունվեց: Ձեր կարծիքով, այս փոփոխությունները ընտրությունների որակի վրա ազդեցություն թողնելո՞ւ են:

Նման գնահատական կարող ենք տալ օրենքի որոշակի ժամանակ գործելուց հետո: Այս պահին դժվար է գնահատական տալ, որովհետև կարող է պարզվել, որ նախկին օրենքով ավելի շատ հնարավորություններ կային, քան նորով: Կարծում եմ՝ մի փոքր ժամանակ պետք է անցնի, որ հասկանանք՝ նոր օրենքը դրական ազդեցություն է ունենում, թե ոչ:

Կիսո՞ւմ եք տեսակետը, որ այս ընտրական օրենսգրքով էլի մեկ հոգի է որոշելու՝ ով խորհրդարան անցնի, և արդյոք դա մտահոգիչ է:

Այո, մեր մտավախությունն էլ է դրա շուրջ, որովհետև ամեն դեպքում բոլոր քննարկումները տանում էին նրան, որ մենք պետք է կուսակցությունների դերը, արժեքը մեծացնենք, ոչ թե կուսակցությունների լիդերների, որ չլինեն մարդ-կուսակցություններ, բայց հիմա փաստորեն, պտտվեցինք-պտտվեցինք ու նորից եկանք կանգնեցինք կոտրած տաշտակի առջև: